Tôm là thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt. Từ tôm rang thịt, tôm hấp sả đến tôm rim mặn ngọt, món nào cũng dễ ăn, lại phù hợp với cả người lớn lẫn trẻ nhỏ. Tuy nhiên, so với nhiều loại thực phẩm khác, giá tôm thường không rẻ. Vì vậy, ai đi chợ cũng muốn chọn được những con tôm tươi ngon, chắc thịt và xứng đáng với số tiền bỏ ra. Thực tế, không phải cứ tôm to, màu đẹp hay được người bán giới thiệu là hàng mới về thì chất lượng đều đảm bảo. Đặc biệt với tôm ướp đá, người mua càng cần quan sát kỹ bởi có những dấu hiệu cho thấy tôm đã giảm độ tươi, thậm chí không còn thích hợp để chế biến.
5 dấu hiệu khi mua tôm cần đặc biệt chú ý
1. Tôm có lớp nhớt dính bất thường
Khi mua tôm ướp đá, bạn nên chú ý đến bề mặt vỏ. Tôm còn tươi thường có lớp vỏ tương đối trơn, sạch và không xuất hiện cảm giác nhớt dính bất thường. Ngược lại, nếu cầm lên thấy vỏ tôm nhầy nhụa, dính tay, nhất là khi đi kèm mùi khó chịu thì tốt nhất không nên mua. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy tôm đã được bảo quản không tốt, vi sinh vật phát triển khiến chất lượng giảm sút. Đừng vì thấy người bán giảm giá mà mua những con tôm có biểu hiện này. Việc nấu chín không thể đảm bảo khắc phục mọi nguy cơ từ thực phẩm đã hư hỏng.
2. Tôm có thân duỗi thẳng, thịt mềm nhũn
Nhiều người có kinh nghiệm đi chợ thường thích chọn những con tôm có thân cong tự nhiên, các đốt thân chắc chắn. Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào độ cong để kết luận tôm còn tươi hay đã chết lâu. Điều đáng chú ý hơn là tình trạng phần thịt và các khớp nối. Nếu tôm duỗi thẳng bất thường, thân mềm nhũn, cầm lên thiếu độ đàn hồi, đầu và thân lỏng lẻo thì bạn nên cân nhắc. Ngược lại, tôm được cấp đông đúng cách có thể giữ chất lượng tốt dù thân không cong nhiều. Vì vậy, cần kết hợp quan sát hình dáng với độ săn chắc, mùi và điều kiện bảo quản.
3. Tôm có màu sắc khác thường
Tùy từng giống, tôm có thể mang màu xanh xám, xanh nhạt, nâu hoặc hơi đỏ. Do đó, không có một màu sắc duy nhất để đánh giá tất cả các loại tôm. Dù vậy, người mua nên cảnh giác khi thấy thân tôm xuất hiện những mảng màu bất thường, đi kèm vỏ xỉn màu, thịt mềm hoặc có mùi lạ. Đối với tôm đông lạnh, những mảng trắng khô trên bề mặt có thể là dấu hiệu mất nước do bảo quản lâu hoặc đóng gói không kín. Loại tôm này chưa chắc mất an toàn nhưng chất lượng thịt có thể giảm, khi chế biến dễ bị khô và kém ngọt.
4. Đầu tôm đổi màu, có dấu hiệu xuống cấp
Đầu tôm là bộ phận nhiều người quan sát đầu tiên khi chọn mua. Thông thường, những con tôm còn nguyên vẹn, phần đầu gắn chắc với thân sẽ tạo cảm giác yên tâm hơn. Tuy nhiên, cần phân biệt hiện tượng đầu tôm chuyển đen tự nhiên với tình trạng hư hỏng. Tôm có thể bị đen đầu do phản ứng enzyme sau khi thu hoạch, không nhất thiết là đã thối hoặc nhiễm khuẩn. Điều đáng lo hơn là đầu tôm mềm nhũn, dễ rời khỏi thân, chảy dịch bất thường hoặc có mùi khó chịu. Khi gặp những biểu hiện này, tốt nhất nên chọn mẻ tôm khác thay vì cố mua vì tiếc rẻ.
5. Tôm có mùi chua, hôi hoặc mùi hóa chất bất thường
Đây là dấu hiệu người mua không nên bỏ qua. Tôm tươi thường có mùi đặc trưng nhẹ của thủy sản, không gây cảm giác khó chịu. Nếu đưa lại gần đã ngửi thấy mùi chua, mùi thối, mùi khai hoặc mùi hóa chất nồng nặc, bạn không nên mua. Những mùi này có thể liên quan đến quá trình phân hủy hoặc điều kiện bảo quản không đảm bảo. Đặc biệt, đừng cho rằng chỉ cần rửa sạch, thêm gừng, sả hay gia vị đậm là có thể xử lý được tôm đã hỏng. Gia vị có thể át mùi nhưng không biến thực phẩm kém chất lượng thành thực phẩm an toàn.
3 kinh nghiệm chọn tôm ngon, hạn chế mua nhầm hàng kém chất lượng
Sau khi nhận biết những dấu hiệu bất thường, người đi chợ cũng nên ghi nhớ 3 kinh nghiệm dưới đây. Không cần quá sành sỏi, chỉ cần chịu khó quan sát một chút là đã có thể chọn tôm dễ dàng hơn.
1. Ưu tiên tôm sống, bơi khỏe
Nếu có điều kiện, bạn nên ưu tiên mua tôm còn sống tại những nơi bán hàng uy tín. Khi chọn, hãy quan sát khả năng vận động của tôm. Những con bơi linh hoạt, phản ứng nhanh khi có tác động thường là lựa chọn đáng cân nhắc. Tuy nhiên, tôm sống không phải lựa chọn duy nhất. Tôm được làm lạnh hoặc cấp đông ngay sau thu hoạch, bảo quản đúng nhiệt độ vẫn có thể giữ được chất lượng tốt. Quan trọng là người mua biết rõ nguồn gốc và điều kiện bảo quản.
2. Kiểm tra độ săn chắc và sự nguyên vẹn của thân tôm
Với tôm ướp đá, hãy quan sát phần đầu, thân và các đốt nối. Tôm có thịt săn chắc, đầu gắn tương đối chặt với thân, vỏ nguyên vẹn thường đáng lựa chọn hơn những con mềm nhũn, dập nát. Nếu được phép chọn từng con, bạn có thể kiểm tra nhẹ phần thân để cảm nhận độ đàn hồi. Không nên mua tôm có thịt bở, đầu dễ rụng hoặc xuất hiện dịch nhầy bất thường. Riêng tôm đông lạnh, nên chọn sản phẩm có bao bì nguyên vẹn, thông tin rõ ràng, không có dấu hiệu đã rã đông rồi cấp đông lại.
3. Quan sát bề mặt vỏ và điều kiện bảo quản
Tôm còn tươi thường có bề mặt vỏ tương đối sạch, màu sắc phù hợp với đặc điểm của từng giống. Ngược lại, tôm có vỏ nhớt dính, mùi lạ hoặc thịt biến đổi bất thường thì nên tránh. Bên cạnh đó, đừng chỉ chăm chăm nhìn vào con tôm mà quên quan sát quầy bán. Tôm ướp đá cần được giữ lạnh đầy đủ, tránh phơi ngoài nhiệt độ thường quá lâu. Với tôm đông lạnh, nên chọn những gói được bảo quản trong tủ đông hoạt động tốt, không có dấu hiệu tan đá.
Cuối cùng, sau khi mua về, gia đình nên chế biến tôm càng sớm càng tốt. Nếu chưa sử dụng ngay, hãy bảo quản trong ngăn mát ở nhiệt độ không quá 4°C và dùng trong khoảng 1 đến 2 ngày, hoặc cấp đông để bảo quản lâu hơn.
Đi chợ mua tôm, điều quan trọng không phải chọn được con to nhất hay rẻ nhất mà là mua được thực phẩm có chất lượng đảm bảo. Chỉ cần chú ý thêm một chút khi quan sát màu sắc, kiểm tra độ săn chắc và ngửi mùi, bạn đã có thể hạn chế đáng kể nguy cơ mua nhầm tôm kém chất lượng.
Hoặc