Thủ tướng khuyến khích doanh nghiệp phát triển dịch vụ cho người già

Già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn mở ra động lực, cơ hội và nguồn lực phát triển. Ảnh: Phương Lâm.

Đây là một trong những chỉ đạo quan trọng được Thủ tướng Phạm Minh Chính đưa ra tại Hội nghị về tình hình phát triển "kinh tế bạc" trên thế giới và thích ứng chính sách, chiến lược của Việt Nam diễn ra sáng nay (11/3).

Cụ thể, Thủ tướng cho biết kinh nghiệm quốc tế cho thấy các quốc gia thường triển khai 3 nhóm giải pháp chính để ứng phó với già hóa dân số, bao gồm cải thiện chất lượng sống cho người cao tuổi thông qua hệ thống chăm sóc dài hạn và lão khoa chuyên sâu; điều chỉnh linh hoạt tuổi nghỉ hưu; và thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào thị trường "kinh tế bạc" với các sản phẩm, dịch vụ phù hợp như công nghệ hỗ trợ, nhà ở thích ứng hay du lịch nghỉ dưỡng.

Về phía Việt Nam, Thủ tướng cho biết đã hình thành 2 yếu tố nền tảng về tư duy, nhận thức cho phát triển "kinh tế bạc".

Thứ nhất, già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn mở ra động lực, cơ hội và nguồn lực phát triển. Thứ hai, người cao tuổi là nguồn lực quan trọng của đất nước, là chỗ dựa của gia đình và xã hội, đồng thời truyền kinh nghiệm và tri thức cho các thế hệ sau.

Về thực trạng tình hình, Thủ tướng cho rằng nhận thức về "kinh tế bạc" ngày càng được quan tâm và nâng tầm; trong đó chăm sóc sức khỏe người già không chỉ là vấn đề y tế hay an sinh xã hội mà còn là một ngành kinh tế triển vọng, mở ra dư địa tăng trưởng mới và khẳng định giá trị nhân văn của một xã hội tiến bộ, của chế độ xã hội chủ nghĩa. "Kinh tế bạc" không chỉ là vấn đề của người cao tuổi, còn là vấn đề phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, con người của đất nước.

Thủ tướng cho biết Việt Nam đã bắt đầu hình thành khung chính sách thích ứng với già hóa dân số. Tuổi nghỉ hưu được điều chỉnh theo lộ trình nam lên 62 tuổi vào năm 2028; nữ lên 60 tuổi vào năm 2035; một số mô hình như câu lạc bộ liên thế hệ tự giúp nhau đã được triển khai nhằm hỗ trợ sinh hoạt xã hội và sinh kế cho người cao tuổi.

Tuy vậy, theo người đứng đầu Chính phủ, việc phát triển "kinh tế bạc" vẫn còn một số hạn chế như chưa có khung chính sách đồng bộ, hệ thống chăm sóc dài hạn còn yếu, chất lượng chăm sóc người cao tuổi chưa cao, vai trò kinh tế của người cao tuổi chưa được phát huy đầy đủ..

Thời gian tới, Thủ tướng đưa ra 5 trọng tâm hành động gồm nâng cao nhận thức xã hội; phát triển hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; khuyến khích doanh nghiệp cung cấp các dịch vụ phù hợp như du lịch dưỡng sinh, nhà ở thân thiện, công nghệ y tế hay bảo hiểm hưu trí; phát huy vai trò của người cao tuổi trong cộng đồng; tăng cường vai trò của Hội Người cao tuổi Việt Nam.

Cũng theo Thủ tướng, phát triển “kinh tế bạc” cần dựa trên 3 trụ cột là người cao tuổi ở vị trí trung tâm, doanh nghiệp đóng vai trò sáng tạo và thực thi, còn Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế và chính sách.

Trên cơ sở đó, Thủ tướng giao các bộ, ngành triển khai một số nhiệm vụ cụ thể.

Trong đó, Bộ Y tế chủ trì xây dựng Chiến lược quốc gia về thích ứng với già hóa dân số gắn với phát triển “kinh tế bạc”, đồng thời xây dựng Luật Người cao tuổi (sửa đổi) trình Quốc hội trong năm 2027.

Bộ Tài chính được giao trình Thủ tướng ban hành Chiến lược “kinh tế bạc” đến năm 2045 trong quý II năm nay.

Bộ Ngoại giao xây dựng đề án tăng cường hợp tác quốc tế về người cao tuổi, dự kiến trình trong quý III/2026.

Bên cạnh đó, Bộ Công Thương được giao nghiên cứu mô hình phát triển hệ sinh thái “kinh tế bạc”; còn Bộ Khoa học và Công nghệ định hướng các chương trình nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và hỗ trợ người cao tuổi tham gia chuyển đổi số, khởi nghiệp.

Thủ tướng nhấn mạnh già hóa dân số là xu thế tất yếu. Vấn đề đặt ra là chủ động thích ứng bằng tư duy đúng, chính sách trúng và hành động hiệu quả để phát triển hệ sinh thái “kinh tế bạc”, qua đó tạo động lực mới cho tăng trưởng và phát triển bền vững, đồng thời giúp người cao tuổi tiếp tục đóng góp và thụ hưởng tốt hơn thành quả phát triển của đất nước.