Chiều ngày 20/9/2026, Trung tâm Bơi lội Tokyo (Tokyo Aquatics Centre) gây chấn động bởi một cột mốc lịch sử tại ASIAD 2026. Kình ngư 13 tuổi Yu Zidi lướt về đích ở nội dung 200m bướm nữ với thời gian 2 phút 05,08 giây. Thành tích này không chỉ mang về tấm HCV đầu tiên cho đội tuyển bơi lội Trung Quốc tại đại hội, mà còn chính thức xô đổ kỷ lục ASIAD cũ (2 phút 05,57 giây) của đàn chị lừng danh Zhang Yufei. Mới 13 tuổi 339 ngày, Yu Zidi trở thành cái tên làm rung chuyển đường đua xanh châu lục và thế giới.
Thế nhưng, ít ai biết rằng đường đến vinh quang của Yu Zidi lại bắt đầu từ một lý do rất đỗi giản dị: đi bơi để tránh nóng.
Sinh ngày 16/10/2012 tại tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc), mùa hè năm 6 tuổi, cô bé Yu Zidi được cha đưa đến một công viên nước địa phương chỉ để ngâm mình cho mát. Tại đây, ánh mắt tinh tường của huấn luyện viên Li Chao thuộc đội bơi Bảo Định đã dừng lại ở cô học trò nhỏ. Không giống những đứa trẻ hiếu động trên cạn, Yu Zidi hễ bước xuống nước là lập tức bộc lộ bản năng thiên bẩm nổi tự nhiên, không biết sợ nước và sở hữu nhịp đạp chân cực kỳ khỏe. Nhận ra tiềm năng đặc biệt, HLV Li Chao phục gia đình cho cô theo đuổi con đường chuyên nghiệp.
Từ đó, cuộc sống của Yu Zidi gắn liền với nhịp sinh hoạt khắc nghiệt: sáng đi học ở trường, chiều lao xuống hồ bơi tập luyện cùng các anh chị lớn hơn 4-5 tuổi. Có những ngày kiệt sức, cô bé tiểu học vừa ăn cơm vừa ngủ gật ngay trên bàn. Sự khổ luyện mau chóng đơm hoa kết trái. Đến tháng 2/2022, ở tuổi lên 9, cô đạt chuẩn Vận động viên Cấp 1 Quốc gia và được tuyển vào CLB Hebei Taihua Jinye cùng đội tuyển tuyến 2 tỉnh Hà Bắc. Ban huấn luyện định hướng cho cô phát triển toàn diện cả 4 kiểu bơi, tạo tiền đề vững chắc cho các nội dung hỗn hợp cá nhân.
Tháng 5/2024, khi mới 11 tuổi, Yu Zidi gây chú ý khi giành HCB nội dung 400m hỗn hợp cá nhân tại Giải vô địch toàn quốc. Tuy nhiên, đằng sau sự thăng tiến thần tốc đó là những áp lực tâm lý đè nặng ở lứa tuổi dậy thì. Khối lượng tập luyện tăng vọt cộng thêm biến đổi thể trạng và áp lực học tập từng khiến Yu Zidi rơi vào khủng hoảng. Có lúc, cô bàng hoàng chia sẻ rằng cảm thấy như có đá đè nặng ngực, sợ hãi mỗi khi nhìn thấy hồ bơi và từng khóc lóc xin huấn luyện viên: "Ngoại trừ tập luyện ra thì bảo em làm gì em cũng đồng ý".
Chính sự sát cánh của gia đình, ban huấn luyện, bác sĩ đội tuyển và nguồn cảm hứng từ nghị lực của đàn chị Ye Shiwen đã giúp cô từng bước tháo gỡ nút thắt tâm lý. Bước ngoặt thực sự đến vào mùa đông 2024–2025, khi Yu Zidi bước vào đợt tập huấn chuyên môn cường độ cao đầu tiên tại cao nguyên Vân Nam cùng siêu sao Li Bingjie. Mỗi ngày nuốt trọn khối lượng vận động vượt 10.000m dưới nước, cô vừa chỉnh sửa kỹ thuật quay vòng, vừa tôi luyện bản lĩnh thi đấu.
Tháng 5/2025, cái tên Yu Zidi bùng nổ trên truyền thông quốc tế. Thành tích 2 phút 10,63 giây ở nội dung 200m hỗn hợp của cô được Hãng tin AP ghi nhận là thời gian nhanh nhất lịch sử thế giới dành cho một VĐV 12 tuổi.
Liên tiếp sau đó là những dấu ấn mang tầm quốc tế. Tại Giải vô địch thế giới 2025 (Singapore), Yu Zidi lọt vào chung kết toàn bộ các nội dung cá nhân tham gia và cùng đồng đội đoạt HCĐ tiếp sức 4x200m tự do nữ, trở thành VĐV trẻ nhất lịch sử giải đấu giành được huy chương. Tại China Open (tháng 3/2026), cô đánh bại ngôi sao số 1 thế giới người Mỹ - Regan Smith ở nội dung 200m bướm với thành tích 2 phút 05,71 giây. Đến ASIAD 2026 (tháng 9/2026), Yu Zidi giành HCV nội dung 200m bướm, chính thức phá kỷ lục đại hội.
Từ một cô bé tránh nóng ở công viên nước năm 6 tuổi đến nhà vô địch kỷ lục ASIAD ở tuổi 13, Yu Zidi chứng minh tuổi tác chưa bao giờ là rào cản ở đấu trường đỉnh cao. Mục tiêu tiếp theo của kình ngư trẻ tuổi này là giữ vững ngọn lửa đam mê để vinh danh trên bục cao nhất tại đấu trường Olympic.
Hoặc