Cơm nấu dư rồi cất vào tủ lạnh là thói quen phổ biến ở nhiều gia đình, giúp tận dụng thức ăn và tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, cho cơm vào tủ lạnh không đồng nghĩa với việc có thể bảo quản bao lâu cũng được. Cách làm nguội, thời điểm cất cơm, lượng cơm mỗi hộp và cách hâm nóng đều liên quan đến an toàn thực phẩm.
Nguy cơ không nằm ở việc cơm nguội hay cơm nóng
Gạo có thể chứa bào tử của Bacillus cereus, loại vi khuẩn có khả năng tồn tại sau quá trình nấu. Nếu cơm chín bị để trong điều kiện nhiệt độ không phù hợp quá lâu, các bào tử này có thể phát triển thành vi khuẩn và tạo độc tố gây bệnh.
NHS (National Health Service của Anh) lưu ý rằng một số độc tố được tạo ra trong quá trình này không bị loại bỏ chỉ bằng việc hâm nóng. Vì vậy, vấn đề quan trọng không đơn thuần là ăn cơm nguội hay cơm được hâm lại, mà nằm ở cách cơm được xử lý từ sau khi nấu.
USDA khuyến cáo thức ăn thừa nên được đưa vào tủ lạnh trong vòng 2 giờ sau khi nấu; nếu nhiệt độ môi trường trên khoảng 32 độ C, khoảng thời gian này nên rút xuống còn khoảng 1 giờ.
Đừng chờ cơm nguội hoàn toàn mới cho vào tủ lạnh
Một quan niệm khá phổ biến là phải để nguyên nồi cơm trên bàn cho nguội hẳn rồi mới cất. Tuy nhiên, đây không phải cách xử lý tối ưu nếu khiến cơm nằm lâu ở nhiệt độ thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
USDA khuyến nghị thức ăn thừa cần được làm lạnh nhanh. Với lượng lớn thực phẩm, nên chia thành các phần nhỏ và cho vào những hộp nông, giúp nhiệt thoát ra nhanh hơn.
Nếu gia đình thường nấu một nồi cơm lớn rồi ăn trong nhiều bữa, việc chia nhỏ ngay từ đầu sẽ thuận tiện hơn. Thay vì để toàn bộ cơm trong một hộp lớn, có thể chia thành những phần vừa đủ cho từng bữa. Cách này giúp cơm nguội nhanh hơn và hạn chế việc liên tục lấy cả hộp ra ngoài rồi lại đưa vào tủ lạnh.
Với cơm, NHS đưa ra mốc thận trọng hơn: nếu chưa ăn ngay, nên làm nguội trong vòng 1 giờ sau khi nấu rồi bảo quản lạnh.
Cơm trong tủ lạnh cũng có thời hạn
USDA đưa ra hướng dẫn chung rằng phần lớn thức ăn thừa có thể bảo quản trong tủ lạnh 3-4 ngày nếu được làm lạnh và bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, với cơm, một số hướng dẫn an toàn thực phẩm khuyến nghị thời gian ngắn hơn. NHS khuyên cơm đã làm lạnh nên được sử dụng trong vòng 24 giờ.
Do có sự khác biệt giữa các hướng dẫn, với các gia đình thường xuyên bảo quản cơm, lựa chọn thận trọng là không giữ cơm quá lâu và ưu tiên ăn sớm.
Đặc biệt, không nên chỉ dựa vào mùi, màu sắc hay độ nhớt để quyết định cơm còn an toàn hay không. Thực phẩm có thể chứa vi khuẩn hoặc độc tố mà chưa xuất hiện dấu hiệu hư hỏng rõ ràng. Nếu nghi ngờ cơm đã được bảo quản sai cách, nên bỏ thay vì cố tận dụng.
Chỉ lấy phần vừa đủ để hâm nóng
Một thói quen khác nên thay đổi là lấy toàn bộ hộp cơm ra ngoài, hâm nóng nhưng ăn không hết rồi tiếp tục cất lại. Cơm không nên được hâm lại quá một lần. Vì vậy, tốt hơn hết là chia cơm thành từng phần ngay từ lúc bảo quản và chỉ lấy đúng lượng cần ăn cho mỗi bữa.
Cách này vừa hạn chế việc cơm liên tục thay đổi nhiệt độ, vừa tránh phải hâm đi hâm lại một lượng lớn.
Hâm nóng phải đủ và đều
Hâm nóng cơm không nên chỉ dựa vào cảm giác bên ngoài đã nóng. Với lò vi sóng, phần ngoài có thể nóng trong khi bên trong vẫn còn lạnh.
USDA khuyến nghị thức ăn thừa được hâm đến ít nhất 74 độ C. Khi dùng lò vi sóng, nên chia cơm thành phần nhỏ và đảo hoặc xoay trong quá trình hâm để nhiệt phân bố đều hơn.
NHS cũng khuyến nghị cơm phải được hâm kỹ, đạt nhiệt độ lõi khoảng 70 độ C trong 2 phút hoặc tương đương, để nóng đều trước khi ăn.
Đừng để cơm qua đêm ở nhiệt độ phòng
Đây là nguyên tắc đặc biệt quan trọng với các gia đình có thói quen để phần cơm thừa trên bàn rồi sáng hôm sau mới cất. NHS khuyến cáo không nên ăn cơm hoặc các loại ngũ cốc đã được để ở nhiệt độ phòng qua đêm.
Vì vậy, nếu không ăn hết sau bữa cơm, gia đình nên xử lý phần còn lại sớm thay vì để đến tối hoặc qua đêm rồi mới cho vào tủ lạnh.
(Tổng hợp)
Lời khuyên cho những người thích ăn phở
Hoặc