"Thanh niên" U50 mỏi mòn chờ sổ đỏ
Nằm giữa vùng đồi núi xã Xuân Bình, tỉnh Thanh Hóa, thôn Thanh Niên (trước đây là Làng Thanh niên lập nghiệp Sông Chàng, xã Xuân Hòa, huyện Như Xuân) hiện lên là một khu dân cư thưa thớt, bao quanh bởi những đồi keo, mía, sắn và cây ăn quả.
Năm 2007, dự án Làng thanh niên lập nghiệp Sông Chàng được phê duyệt trên diện tích khoảng 600 ha với tổng vốn hơn 32 tỷ đồng, do Tỉnh đoàn Thanh Hóa quản lý. Mục tiêu là đưa thanh niên đến vùng đất khó lập nghiệp, hình thành khu dân cư mới, khai thác tiềm năng đất đai và phát triển kinh tế.
Một khu dân cư ở thôn Thanh Niên, xã Xuân Bình.
Dự án tuyển 141 hộ, trong đó có 34 hộ tái định cư tại chỗ. Mỗi hộ được bố trí 400 m2 đất ở và 3 ha đất sản xuất. Năm 2014, 20 hộ bị thu hồi đất do không thực hiện đúng cam kết khi tuyển dụng, con số này đã được tuyển bổ sung.
Anh Lê Văn Viên, 45 tuổi, quê xã Tiên Trang, cho biết, năm 2009 anh cùng nhiều thanh niên mang theo niềm tin và nhiệt huyết của tuổi trẻ khi được chọn lên Sông Chàng để xây dựng kinh tế, xây dựng bản làng.
Những ngày đầu, vợ chồng anh cùng mọi người phát dọn đất hoang, trồng keo, mía, sắn để gây dựng cuộc sống. 17 năm trôi qua, gia đình vẫn sống trong căn nhà cấp bốn đơn sơ, bám chặt nghề nông.
"Gia đình chủ yếu sống nhờ 3 ha đất trồng keo, mía, sắn nhưng giá nông sản bấp bênh, thu nhập không cao. Điều trăn trở nhất là đến nay vẫn chưa có sổ đỏ. Không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên muốn vay vốn ngân hàng để đầu tư sản xuất cũng không được", anh Viên nói.
Các công trình khu trung tâm gần như bị bỏ hoang, xuống cấp.
Theo anh, điều người dân mong mỏi nhất lúc này là sớm được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để yên tâm gắn bó lâu dài với vùng đất đã bỏ nhiều công sức khai phá.
Ông Nguyễn Trọng Hoàng, nguyên trưởng thôn Thanh Niên, dẫn phóng viên đi qua nhiều căn nhà bỏ hoang.
Ông cho biết, trên danh sách ban đầu có 141 hộ nhưng thực tế hiện chỉ khoảng hơn 90 hộ sinh sống thường xuyên tại địa phương.
"Nhiều hộ tôi chưa từng gặp dù tôi làm trưởng thôn nhiều năm. Có người chuyển đi nơi khác nhưng vẫn giữ đất sản xuất", ông Hoàng nói.
Theo ông Hoàng, bên cạnh việc chưa được cấp sổ đỏ, người dân còn nhiều lần kiến nghị bố trí quỹ đất làm nghĩa địa cho thôn.
"Mỗi khi có người qua đời, bà con phải đưa đi chôn cất nhờ ở nơi khác, rất bất tiện", ông nói.
Những "thanh niên" U50 đang mòn mỏi chờ sổ đỏ.
Gỡ vướng thủ tục bàn giao đất
Ông Đỗ Văn Chiến, Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Xuân Bình, xác nhận việc người dân nhiều năm chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đúng thực tế.
Theo ông, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xã quản lý dân cư nhưng phần đất của Làng thanh niên lập nghiệp vẫn thuộc Tỉnh đoàn Thanh Hóa quản lý.
"Đến nay, địa phương vẫn chưa được bàn giao quản lý đất nên chưa có cơ sở để thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân", ông Chiến nói.
Gần 2 thập kỷ trôi qua, những thanh niên từng lên Sông Chàng lập nghiệp đã khai phá đất đai, hình thành thôn Thanh Niên và phủ xanh vùng đồi bằng những cánh rừng keo, nương mía, sắn và cây ăn quả.
Trao đổi với phóng viên ngày 15/7, ông Nguyễn Đình Nhất, Ủy viên Ban Thường vụ, Phó trưởng ban Công tác Thanh thiếu nhi Tỉnh đoàn Thanh Hóa, cho biết, theo quy chế của dự án, các hộ phải sinh sống, lập nghiệp ổn định ít nhất 10 năm mới đủ điều kiện xem xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Ông Nhất cho hay, từ năm 2017, khi đủ điều kiện 10 năm, Tỉnh đoàn đã phối hợp với UBND huyện Như Xuân báo cáo UBND tỉnh và xin ý kiến Trung ương Đoàn về việc cấp sổ đỏ cho người dân. Sau đó, Ban Bí thư Trung ương Đoàn và UBND tỉnh Thanh Hóa đã thống nhất chủ trương giao đất ở về địa phương quản lý để thực hiện cấp giấy chứng nhận.
Nhiều ngôi nhà bị bỏ hoang vì không còn người sinh sống, dù tên trong danh sách của thôn vẫn còn.
Cửa đóng then cài, chủ nhân đã rời đi.
Tuy nhiên, quá trình này kéo dài do phải thực hiện trích đo địa chính toàn bộ dự án.
"Theo hướng dẫn của cơ quan chuyên môn, muốn bàn giao đất cho địa phương phải hoàn thành việc trích đo địa chính. Quá trình đo đạc gặp nhiều khó khăn do thời tiết, nhiều hộ dân đi làm ăn xa, diện tích thực tế có sai lệch nên phải đo nhiều lần. Ngoài ra, việc thay đổi cán bộ phụ trách dự án qua các thời kỳ cũng ảnh hưởng đến tiến độ", ông Nhất nói.
Đại diện Tỉnh đoàn thừa nhận việc người dân đến nay chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư là Tỉnh đoàn Thanh Hóa.
Ông Nguyễn Đình Nhất nói thêm, đến nay, việc trích đo hiện trạng dự án đã hoàn thành và đơn vị đang báo cáo UBND tỉnh để thực hiện bàn giao diện tích đất ở về địa phương, làm cơ sở cấp sổ đỏ cho các hộ dân.
Liên quan phản ánh về khu nghĩa địa, đại diện Tỉnh đoàn cho hay, khi triển khai dự án ban đầu chưa quy hoạch khu chôn cất. Đến năm 2017, sau kiến nghị của người dân, đơn vị đã điều chỉnh bổ sung quy hoạch nghĩa địa.
Hiện phần diện tích này được giao cho một hộ dân trong làng quản lý, trồng cây ngắn ngày và luôn sẵn sàng thu hồi để sử dụng đúng mục đích khi có nhu cầu, không có việc cho tổ chức hay cá nhân thuê.
Đối với số hộ không còn thường xuyên cư trú tại địa phương, đại diện Tỉnh đoàn cho biết, khi thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong thời gian tới, những trường hợp không cư trú tại địa phương sẽ chưa được xem xét cấp sổ.
Cụm công nghiệp Quảng Yên gỡ nút thắt cuối để triển khai hạ tầngĐỌC NGAYTheo Tỉnh đoàn Thanh Hóa, hiện nay, có 98 hộ còn đang thường trú tại làng Thanh Niên, với 354 nhân khẩu, khoảng 300 lao động.
"Dự án tuy vẫn còn một số khó khăn, tuy nhiên, cơ bản vẫn đảm bảo mục tiêu ban đầu, minh chứng rõ nét nhất là sau khi dự án kết thúc, đã hình thành thôn Thanh Niên với nhiều hộ đã khai thác có hiệu quả tiềm năng đất đai, xây dựng khu dân cư mới. Các hộ thanh niên lập nghiệp sau khi ổn định đã sinh con, đẻ cái hình thành nên thế hệ F3. Hiện nay có gần 100 các em thanh thiếu nhi, tổ chức sản xuất 450 ha cây trồng lâu năm, cây rau màu, cây ăn quả đóng góp vào sự phát triển chung của địa phương", đại diện Tỉnh đoàn nhận định.
Hoặc