"Nhà tôi có 2 quạt cây, 1 quạt trần và điều hòa. Tôi cứ nghĩ bật thêm quạt là mát hơn, tiết kiệm hơn. Ai ngờ dùng sai cách lại khiến điều hòa phải chạy lâu hơn, điện tăng lên lúc nào không biết", chị kể.
Sau khi thay đổi cách đặt quạt trong phòng, tiền điện tháng sau của gia đình chị giảm gần 300.000 đồng, trong khi cảm giác mát lại dễ chịu hơn trước.
Nhiều gia đình đang dùng quạt theo bản năng
Ở Việt Nam, cứ hè đến là quạt và điều hòa hoạt động gần như cả ngày. Nhưng phần lớn mọi người chỉ đặt quạt theo thói quen: chỗ nào nóng thì quay thẳng vào đó, ngồi đâu thì để quạt thốc vào mặt cho "đã".
Vấn đề là cách dùng này đôi khi khiến không khí nóng bị quẩn trong phòng, điều hòa làm việc vất vả hơn và điện năng tiêu thụ tăng lên đáng kể.
Chị Hương kể trước đây phòng khách nhà chị luôn bật quạt hướng thẳng vào sofa. Khi bật điều hòa, cả nhà vẫn thấy oi nên thường giảm nhiệt độ xuống 24–25 độ C.
"Lúc đó tôi nghĩ chắc do điều hòa yếu. Nhưng bảo dưỡng xong vẫn không khá hơn", chị nói.
Sau này, một người bạn làm kỹ thuật điện lạnh đến chơi mới chỉ ra vấn đề: quạt đang thổi ngược luồng khí lạnh.
Sai lầm phổ biến: Để quạt đối đầu với điều hòa
Nhiều gia đình có thói quen đặt quạt ngay dưới điều hòa hoặc quay trực diện vào luồng gió lạnh. Điều này tưởng giúp phòng mát nhanh hơn nhưng thực tế lại làm luồng khí lạnh bị phá vỡ, không phân bổ đều.
Kết quả là:
- Chỗ gần điều hòa rất lạnh
- Chỗ xa vẫn nóng
- Điều hòa phải hoạt động lâu hơn để kéo nhiệt độ toàn phòng xuống
Trong khi đó, nếu đặt quạt đúng hướng, quạt sẽ giúp luân chuyển không khí lạnh đi khắp phòng, tạo cảm giác mát đều mà không cần hạ nhiệt độ quá thấp.
Gia đình chị Hương bắt đầu thay đổi rất đơn giản:
- Không quay quạt thẳng vào người
- Đặt quạt chếch sang một góc
- Hướng quạt dọc theo chiều căn phòng để đẩy khí lạnh lưu thông
"Kỳ lạ là chỉ đổi vị trí quạt thôi mà phòng mát hẳn. Trước bật 25 độ vẫn nóng, giờ để 27 độ vẫn dễ chịu", chị kể.
Một thay đổi nhỏ nhưng hóa đơn điện khác hẳ n
Trước đây, gia đình 4 người của chị Hương thường dùng khoảng 850–900 số điện/tháng vào mùa hè. Sau khi thay đổi cách dùng quạt và điều hòa, mức tiêu thụ giảm còn khoảng 730–760 số.
Chị tính sơ:
| Trước khi đổi cách đặt quạt | Sau khi đổi |
|---|---|
| Điều hòa để 24–25 độ C | Điều hòa để 27 độ C |
| Quạt thổi trực diện | Quạt hỗ trợ lưu thông khí |
| Tiền điện tăng mạnh vào mùa hè | Giảm khoảng 200.000–300.000 đồng/tháng |
"Không phải tiết kiệm kiểu cực khổ gì cả, chỉ là dùng đúng hơn thôi", chị nói.
Đặt quạt thế nào để mát hơn mà ít tốn điện?
Theo kinh nghiệm của nhiều gia đình dùng điều hòa tiết kiệm, quạt nên đóng vai trò hỗ trợ lưu thông không khí thay vì "đấu" với luồng lạnh.
Một số cách đặt quạt hiệu quả hơn trong mùa nóng:
Đặt quạt hướng về phía tường hoặc góc phòng
Cách này giúp luồng gió bật ngược và lan đều hơn thay vì tập trung vào một điểm.
Không để quạt thổi thẳng vào điều hòa
Nếu quạt và điều hòa "đối đầu", luồng khí lạnh dễ bị phá vỡ và cảm giác mát không ổn định.
Dùng quạt để đẩy khí lạnh đi xa
Với phòng dài hoặc đông người, nên để quạt ở giữa phòng hoặc cuối phòng để khí mát được phân bổ đều.
Ban ngày nên dùng quạt hút nhiệt ra ngoài
Nhiều gia đình mở cửa sổ rồi quay quạt hướng ra ngoài khoảng 10–15 phút trước khi bật điều hòa. Cách này giúp đẩy bớt khí nóng tích tụ trong phòng.
Càng nóng càng dễ dùng điện theo cảm tính
Chị Hương bảo điều khiến chị bất ngờ nhất không phải số tiền điện tiết kiệm được, mà là việc trước đây cả nhà dùng điện hoàn toàn theo cảm giác.
"Nóng là giảm nhiệt độ. Không mát là bật thêm quạt. Mình cứ nghĩ dùng nhiều thiết bị hơn thì sẽ dễ chịu hơn, nhưng hóa ra quan trọng là cách phối hợp chúng với nhau", chị nói.
Mùa hè năm nay, chị còn dán một tờ giấy nhỏ cạnh điều hòa với dòng chữ: "27 độ + quạt đúng hướng".
"Mỗi tháng tiết kiệm được vài trăm nghìn không làm mình giàu lên ngay. Nhưng ít nhất tôi thấy mình đang dùng điện thông minh hơn, đỡ áp lực hơn mỗi lần chờ hóa đơn cuối tháng", chị cười.
Hoặc