Suy thận mạn tính (CKD) không đến ồ ạt mà thường tiến triển âm thầm trong nhiều năm, khiến người bệnh chỉ phát hiện khi chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng.
Theo các chuyên gia thận học, bên cạnh tiểu đường, tăng huyết áp hay bệnh tim mạch, chính những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại vào buổi tối lại đang góp phần âm thầm “bào mòn” sức khỏe thận mỗi ngày.
Suy thận thường diễn biến âm thầm khiến nhiều người chủ quan
Dưới đây là 5 thói quen buổi tối đặc biệt nguy hiểm mà nhiều người Việt vẫn đang vô tình duy trì, âm thầm làm tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận và tiến triển đến suy thận mạn tính nếu kéo dài trong thời gian dài.
1. Ăn khuya đồ mặn, thực phẩm chế biến sẵn
Một gói snack, mì ăn liền, xúc xích, đồ chiên mặn hay bữa tối chế biến sẵn tưởng chừng vô hại lại là nguồn natri khổng lồ.
Khi lượng muối nạp vào cơ thể quá cao vào buổi tối, thận phải làm việc nhiều hơn để cân bằng điện giải và giữ ổn định môi trường nội môi. Hệ quả trực tiếp là tăng giữ nước trong máu, kéo theo tăng huyết áp, nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận mạn tính.
Và điều đáng lo ngại là thói quen ăn vặt buổi tối lại rất phổ biến ở người trẻ, đặc biệt khi xem phim, làm việc muộn hoặc lướt điện thoại.
Các chuyên gia khuyến cáo, người trưởng thành nên hạn chế natri dưới mức khuyến nghị mỗi ngày, đồng thời tuyệt đối tránh ăn mặn sát giờ ngủ. Thay vào đó, có thể lựa chọn trái cây hoặc thực phẩm ít muối để giảm gánh nặng cho thận.
2. Ăn quá nhiều protein trước khi ngủ
Protein là dưỡng chất cần thiết, nhưng khi nạp quá mức, cơ thể sẽ tạo ra nhiều chất thải chứa nitơ mà thận phải lọc bỏ. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người có nguy cơ hoặc đã mắc bệnh thận mạn.
Ăn quá nhiều trước khi đi ngủ chưa chắc đã tốt như nhiều người vẫn nghĩ
Thực tế, nhiều người tập gym hoặc ăn kiêng theo xu hướng “high protein” thường tiêu thụ lượng protein rất cao, thậm chí dồn vào buổi tối sau tập luyện. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây lại là thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi, không phải giai đoạn thích hợp để “ép” thận xử lý thêm tải lọc.
Về lâu dài, việc duy trì chế độ ăn giàu protein không kiểm soát có thể khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn, đặc biệt ở người có bệnh nền như tiểu đường hoặc tăng huyết áp.
3. Nhịn tiểu trước khi ngủ
Không ít người có thói quen cố nhịn tiểu để không phải thức dậy ban đêm. Tuy nhiên, hành động này lại tiềm ẩn nguy cơ gây hại trực tiếp đến hệ tiết niệu và thận.
Khi nước tiểu bị giữ lại lâu trong bàng quang, vi khuẩn có điều kiện phát triển, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiểu. Nếu không được xử lý kịp thời, nhiễm trùng có thể lan ngược lên thận, gây viêm bể thận có thể dẫn đến tổn thương thận lâu dài.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo rằng việc đi tiểu ngay khi có nhu cầu là một thói quen đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe thận. Tuyệt đối không nên cố gắng “nhịn” chỉ vì ngại phải thức giấc giữa đêm, để tránh những hệ luỵ về lâu dài.
4. Chân bồn chồn, chuột rút ban đêm
Hội chứng chân không yên, cảm giác chân giật, khó chịu hoặc chuột rút về đêm thường bị xem là vấn đề thần kinh đơn thuần. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu của rối loạn điện giải, tình trạng thường gặp ở bệnh nhân suy thận giai đoạn sớm.
Khi thận bắt đầu suy giảm chức năng, khả năng cân bằng khoáng chất như kali, canxi, magie bị ảnh hưởng, dẫn đến các biểu hiện bất thường ở cơ và thần kinh.
Điều đáng lo ngại là nhiều người thường bỏ qua triệu chứng này hoặc chỉ tự xử lý tại nhà, trong khi đây có thể là tín hiệu cảnh báo quan trọng.
Việc kiểm tra sớm các chỉ số như creatinine, eGFR, BUN có thể giúp phát hiện tổn thương thận từ giai đoạn đầu để tăng khả năng điều trị
5. Bỏ uống nước hay uống nước sai cách
Mất nước vào ban đêm khiến lượng máu đến thận giảm, làm giảm khả năng lọc chất thải. Nếu tình trạng này lặp lại thường xuyên, nguy cơ tổn thương thận cấp và tiến triển thành bệnh thận mạn là hoàn toàn có thể xảy ra.
Không chỉ thiếu nước, việc uống sai loại đồ uống vào buổi tối cũng gây hại không kém. Nước ngọt, cà phê hoặc rượu bia đều có thể ảnh hưởng tiêu cực đến thận, làm tăng nguy cơ tiểu đường, caffeine gây tăng huyết áp và lợi tiểu quá mức, còn rượu làm cơ thể mất nước nhanh hơn.
Các chuyên gia khuyến nghị duy trì thói quen uống nước đều trong ngày, thay vì dồn vào buổi tối hoặc bỏ quên hoàn toàn nhu cầu cơ thể. Tuy nhiên, lượng nước cũng cần điều chỉnh theo tình trạng sức khỏe từng người.
Suy thận không phải là căn bệnh xuất hiện trong một sớm một chiều, mà thường là kết quả của quá trình tích lũy âm thầm từ nhiều thói quen nhỏ kéo dài trong đời sống hằng ngày. Chính vì vậy, việc chủ động điều chỉnh lối sống và quan tâm hơn đến sức khỏe từ sớm là điều vô cùng cần thiết để bảo vệ chức năng thận lâu dài.
Nguồn: Midtown
Hoặc