Dứa (khóm) là một trong những loại trái cây nhiệt đới được giao thương mạnh nhất thế giới, chỉ đứng sau chuối về mức độ phổ biến trong nhóm trái cây vùng nóng. Theo các báo cáo thương mại nông sản quốc tế, dứa tươi và dứa chế biến của Việt Nam đã xuất khẩu sang hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có những thị trường khó tính như EU, Mỹ, Nhật Bản và Trung Đông. Ngoài dứa tươi, các sản phẩm như nước ép, dứa đóng hộp, dứa đông lạnh cũng chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam.
Trong nước, Tây Ninh được xem là một trong những vùng trồng dứa lớn nhất, với diện tích hàng nghìn hecta tập trung tại Tân Biên, Tân Châu. Tiền Giang cũng nổi tiếng với khóm Cầu Đúc - giống dứa thịt vàng, ít xơ, vị ngọt thanh. Nhờ ứng dụng kỹ thuật xử lý ra hoa, nông dân có thể chủ động mùa vụ, giúp nguồn cung gần như quanh năm, không bị phụ thuộc hoàn toàn vào chính vụ như nhiều loại trái cây khác.
Giá trị dinh dưỡng: Không chỉ là trái cây giải khát
Dứa được gọi là “siêu trái cây” không phải vì hiếm, mà vì giá trị dinh dưỡng trên mỗi khẩu phần khá ấn tượng so với mức giá bán. Trong khoảng 100g dứa tươi có thể cung cấp hơn 40–50mg vitamin C, đáp ứng phần lớn nhu cầu khuyến nghị hằng ngày của người trưởng thành. Vitamin C là chất chống oxy hóa mạnh, giúp bảo vệ thành mạch, hỗ trợ miễn dịch và giảm tác động của gốc tự do, yếu tố liên quan đến quá trình lão hóa và nhiều bệnh mạn tính.
Ngoài ra, dứa còn chứa mangan - khoáng chất cần thiết cho chuyển hóa năng lượng và cấu trúc xương, cùng chất xơ hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát cholesterol. Điểm đặc biệt của dứa là enzyme bromelain, một hợp chất tự nhiên có khả năng hỗ trợ phân giải protein, góp phần cải thiện tiêu hóa và được nghiên cứu về đặc tính kháng viêm. Nhờ những thành phần này, việc bổ sung dứa điều độ trong khẩu phần có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch và góp phần giảm nguy cơ tổn thương tế bào do stress oxy hóa.
Trồng bạt ngàn ở miền Nam, nguồn cung dồi dào quanh năm
Khác với nhiều “siêu thực phẩm” nhập khẩu giá cao, dứa là cây trồng quen thuộc của nông dân miền Nam. Đất cao ráo, thoát nước tốt và khí hậu nắng nhiều giúp trái dứa phát triển ngọt và thơm. Nhờ diện tích trồng lớn và kỹ thuật canh tác ổn định, sản lượng dứa nội địa luôn dồi dào, vừa đủ cho xuất khẩu vừa đáp ứng thị trường trong nước. Chính vì nguồn cung lớn, dứa ít khi rơi vào tình trạng “sốt giá” kéo dài. Ngay cả khi xuất khẩu tăng, thị trường nội địa vẫn có lượng hàng tương đối ổn định, giúp người tiêu dùng dễ tiếp cận với mức giá hợp lý.
Giá bán lẻ: Rẻ hơn nhiều loại trái cây nhập khẩu
Tại chợ truyền thống ở TP.HCM và các tỉnh phía Nam, dứa thường dao động từ 15.000-30.000 đồng/kg tùy thời điểm và kích cỡ. Vào mùa rộ, giá có thể thấp hơn nữa. Một quả dứa trung bình nặng khoảng 1–1,5kg, tính ra chỉ khoảng 15.000–25.000 đồng/quả là đủ cho cả gia đình 3–4 người ăn tráng miệng hoặc chế biến món mặn.
Trong siêu thị, dứa gọt sẵn hoặc cắt hộp có giá cao hơn do tính tiện lợi, nhưng vẫn ở mức dễ chấp nhận so với các loại trái cây nhập khẩu như việt quất, cherry hay nho Mỹ. Nếu muốn tiết kiệm, mua nguyên quả tại chợ rồi nhờ người bán gọt tại chỗ vẫn là phương án phổ biến và kinh tế nhất.
Cách chọn dứa ngon để “đáng tiền”
Để mua được quả dứa ngọt, ít xơ, nên chọn quả có màu vàng tươi dần từ đáy lên thân, mắt dứa to và nở đều. Cầm lên thấy chắc tay, không mềm nhũn ở đáy. Lá trên đầu còn xanh và tươi là dấu hiệu quả mới thu hoạch. Dứa chín tự nhiên thường có mùi thơm nhẹ ở phần đáy; nếu không có mùi hoặc có mùi lên men quá nồng thì nên tránh.
Sau khi mua, nếu chưa ăn ngay có thể bảo quản nguyên quả ở nơi thoáng mát trong 1–2 ngày, hoặc cho vào ngăn mát tủ lạnh để giữ độ tươi lâu hơn. Dứa đã gọt nên dùng trong ngày để đảm bảo hương vị.
Hoặc