Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Ngày 20/07, Cục Thông tin và Truyền thông Chính phủ phối hợp cùng Cục Thuế (Bộ Tài chính), Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo và một số đơn vị tổ chức Hội thảo "Những quy định quan trọng khi triển khai chính sách thuế mới - Thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh" tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế, 11 Lê Hồng Phong, Ba Đình, Hà Nội.
Tại phiên thảo luận mở, gửi câu hỏi đến ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, nhiều hộ kinh doanh chia sẻ rằng:
Chúng tôi luôn tôn trọng và tuân thủ pháp luật, hoàn toàn ủng hộ chủ trương minh bạch hóa hoạt động kinh doanh trên sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, trên thực tế, với những hộ kinh doanh quy mô nhỏ, việc phải lập hóa đơn cho từng đơn hàng, rồi xử lý các trường hợp hủy, trả hàng hoặc điều chỉnh hóa đơn đang phát sinh rất nhiều công việc, trong khi phần lớn người mua là cá nhân và không có nhu cầu lấy hóa đơn. Trong khi đó, các sàn thương mại điện tử đã quản lý toàn bộ dòng tiền và ghi nhận đầy đủ dữ liệu của từng giao dịch.
Vậy xin ông cho biết, vì sao người bán vẫn phải lập hóa đơn cho từng giao dịch, trong khi dữ liệu giao dịch đã được các sàn quản lý và cung cấp đầy đủ?
Về vấn đề này ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế đánh giá, dây là sự băn khoăn rất lớn của các hộ và cá nhân kinh doanh.
"Trước hết, chúng tôi xin ghi nhận và chia sẻ với những băn khoăn, khó khăn mà bà con gặp phải trong quá trình thực hiện chính sách pháp luật về thuế, đặc biệt là đối với hoạt động bán hàng trên các sàn thương mại điện tử khi phát sinh việc hủy hoặc hoàn trả đơn hàng" - ông Mai Sơn nhấn mạnh.
Theo Phó Cục trưởng Cục Thuế, hộ kinh doanh cần làm rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình trong tình huống này. Quy định bán hàng phải xuất hóa đơn áp dụng chung cho tất cả doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng phải sử dụng hóa đơn điện tử khi cung cấp hàng hóa, dịch vụ. Cần lưu ý là phải thuộc đối tượng áp dụng (ví dụ các hộ kinh doanh nhỏ có doanh thu dưới 1 tỷ đồng thì không thuộc đối tượng bắt buộc), xác định rõ như vậy để tránh hiểu lầm rằng toàn bộ hộ kinh doanh đều phải xuất hóa đơn.
Về vấn đề sàn thương mại điện tử đã quản lý dữ liệu giao dịch và dòng tiền, theo ông Mai Sơn: Giá trị pháp lý của dữ liệu dòng tiền, giao dịch trên sàn và hóa đơn điện tử là hoàn toàn khác nhau.
Dữ liệu của sàn chủ yếu phục vụ quản lý đơn hàng, thanh toán và đối soát. Hóa đơn điện tử là chứng từ pháp lý quản lý giao dịch, làm căn cứ bảo vệ quyền lợi người mua, người bán, chứng minh nguồn gốc hàng hóa và thực hiện nghĩa vụ kế toán, thuế theo quy định pháp luật.
Vì vậy, dữ liệu của sàn thương mại điện tử về mặt pháp lý chưa thể thay thế hóa đơn điện tử.
Tuy nhiên, định hướng của Chính phủ và cơ quan thuế là: Một dữ liệu phát sinh sẽ được sử dụng cho nhiều công tác quản lý. Theo đó, ngành Thuế đang hướng tới mục tiêu tự động hóa: Từ một giao dịch phát sinh, cơ quan thuế sẽ hỗ trợ xác định doanh thu, chi phí, nghĩa vụ thuế, tạo ra các tờ khai gợi ý và hỗ trợ quy trình xuất hóa đơn sao cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không phải thao tác thủ công.
Việc chuyển đổi số không chỉ diễn ra ở cơ quan thuế mà còn ở khâu quản trị của chính hộ kinh doanh. Các nhà cung cấp giải pháp đã tích hợp chữ ký số vào máy tính tiền, máy POS, phần mềm bán hàng để tự động xuất hóa đơn. Cơ quan thuế cũng liên tục phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp để đóng gói toàn bộ quy trình (từ quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, chữ ký số đến kê khai, nộp thuế) nhằm hỗ trợ tối đa cho người dân.
Về mặt chính sách, đối với các đơn hàng chưa xác nhận giao dịch thành công (đơn hủy, đơn hoàn trả), người bán chưa phải xuất hóa đơn. Chính sách đã có điều chỉnh để phù hợp với thực tế giao dịch trên sàn: chỉ khi giao dịch được xác nhận hoàn thành thì mới phát sinh nghĩa vụ xuất hóa đơn.
Tóm lại, cơ quan thuế chốt lại các định hướng sau:
Ghi nhận ý kiến và tiếp tục hoàn thiện: Rà soát văn bản chính sách và quy trình hỗ trợ để tiếp tục xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu tối ưu nhất cho người nộp thuế.
Ủy quyền xuất hóa đơn: Cá nhân kinh doanh trên sàn thương mại điện tử có thể ủy quyền cho sàn xuất hóa đơn thay đối với các giao dịch trực tiếp. Đây là giải pháp vừa phù hợp thực tiễn, vừa đúng với kinh nghiệm quốc tế (hầu hết các quốc gia như Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Châu Âu đều quản lý hóa đơn chặt chẽ đối với cả bán lẻ và thu tiền mặt).
Tích hợp dữ liệu quốc gia: Cơ quan thuế đang nghiên cứu đề xuất kết nối mã số thuế cá nhân với nền tảng VNeID. Khi đó, thông tin căn cước/định danh sẽ tự động điền vào hóa đơn điện tử. Mọi dữ liệu trên Cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ được kết nối liên thông qua máy tính tiền, máy POS, phần mềm kế toán để hỗ trợ hộ kinh doanh đi thẳng dữ liệu vào báo cáo thuế.
"Chúng tôi luôn luôn lắng nghe và nỗ lực điều chỉnh chính sách kịp thời để tháo gỡ vướng mắc, phục vụ người nộp thuế ngày càng tốt hơn" - Phó Cục trưởng Cục Thuế chia sẻ.
Hoặc