Nhạc sĩ Võ Thiện Thanh vừa ra mắt tập tản văn Một hôm tôi bỗng nhớ ra (Phanbook & NXB Dân Trí phát hành). Buổi giao lưu quy tụ đông đảo người yêu nhạc cùng các khách mời đặc biệt là ca sĩ Mỹ Lệ, ca sĩ Hồng Hạnh.
Từ những dòng trạng thái Facebook đến trang sách
Nhạc sĩ Võ Thiện Thanh nói rõ cuốn sách ra đời hoàn toàn ngoài dự tính. Sau nhiều năm vắng bóng mạng xã hội, anh quay lại Facebook vào năm 2023 với mục đích chia sẻ cảm xúc, suy tư về cuộc sống và âm nhạc bởi anh nhận ra một người làm nghệ thuật mà thờ ơ với xã hội và công chúng là điều đáng tiếc. Một ngày nhà văn Nguyễn Vĩnh Nguyên nhắn tin cho anh đề nghị gặp gỡ và sau đó là người sắp xếp, biên tập và giúp những tản văn của Võ Thiện Thanh trở thành một cuốn sách.
Nhạc sĩ Võ Thiện Thanh.
Một hôm tôi bỗng nhớ ra mang hình thức tập tản văn, chia làm hai phần.
Phần 1 - Ghi bên dòng nhạc là những ký ức trong hành trình làm nghề cùng nhiều thế hệ ca sĩ, nhạc sĩ từ Quốc Dũng, Thế Hiển, Tạ Minh Tâm đến Đức Trí, Nguyên Thảo, Hà Anh Tuấn, Mỹ Tâm, Đoan Trang, nhóm MTV, nhóm bè Cadillac.
Phần 2 - Dạo bước là những chiêm nghiệm về vẻ đẹp âm nhạc như một sự cứu rỗi trong đời thường, dưới góc nhìn của người sáng tác trước những chi phối của xã hội công nghệ.
Về điểm khác biệt khi một nhạc sĩ viết tản văn, anh cho rằng người làm nghệ thuật có may mắn sở hữu giác quan cảm thụ tinh tế hơn - nhìn một cụ già tập dưỡng sinh trong công viên hay một người lao công trong hẻm nhỏ, xúc cảm nảy sinh ngay lập tức. Đôi khi âm nhạc chưa kịp truyền tải hết những xúc cảm đó nên những tản văn này giống như nhật ký ghi lại cảm xúc thô rồi từ đó mới chắt lọc dần thành bài hát.
Một trong những điểm hấp dẫn nhất của buổi giao lưu là những câu chuyện hậu trường được kể lại bởi chính nhạc sĩ cùng người dẫn chương trình gắn bó với anh suốt nhiều thập kỷ - MC Minh Đức. MC Minh Đức kể vợ nhạc sĩ Võ Thiện Thanh sau khi nghe bài Khi tôi 20 do Đoan Trang thể hiện đã hỏi thẳng: "Ngày xưa anh sang nhà tôi có cái gì đâu mà bây giờ anh viết bài hát kể là bánh quy với trái cây, tôi có được cái kẹo nào đâu?".
Võ Thiện Thanh dành nhiều lời trân trọng cho môi trường Nhạc viện TPHCM. Chính tại đó, anh được học hòa âm bài bản và nghe những bản giao hưởng kinh điển lần đầu tiên và kinh ngạc trước những gì con người có thể tạo ra. Con gái anh hiện cũng học piano tại nhạc viện, tiếp nối hành trình của cha.
Ca sĩ Mỹ Lệ khẳng định Võ Thiện Thanh là người tiên phong tại Việt Nam sử dụng âm nhạc điện tử, phần mềm máy tính và những sample công nghệ nhất khi cả nước còn chưa quen tai nghe nhạc theo hướng này. Bài Trốn chạy trong album của Mỹ Lệ là ví dụ điển hình: có đoạn rap, electronic, rapper khách mời là ca sĩ Nam Khánh của nhóm AC&M. Ca sĩ Tùng Dương đã gọi điện cho Mỹ Lệ sau khi nghe album để nói rằng bài Trốn chạy hay đến mức anh cũng muốn hát.
Ca sĩ Mỹ Lệ nói về việc hợp tác với Võ Thiện Thanh:
16 năm ấp ủ một album và lý do thế hệ diva mới chưa xuất hiện
Một câu chuyện được nhắc đến nhiều là hành trình 16 năm ấp ủ album Nụ cười của Nguyên Thảo. Tất cả bắt đầu từ một cuốn sách Đối thoại với thượng đế cô tặng và anh mê ngay lập tức, quyết định làm một dự án âm nhạc lấy cảm hứng từ đó. Nhưng dự án kéo dài suốt 16 năm, vượt qua nhiều thăng trầm trở thành một cuộc thử thách nhận thức về ý nghĩa thật sự của cuộc sống.
Võ Thiện Thanh cho biết nhạc Phạm Duy, Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên, Văn Cao thấm vào anh từ nhỏ. Sau khi vào nhạc viện, thế giới mở rộng sang nhạc giao hưởng cổ điển châu Âu rồi dần dần đến pop rock Mỹ thập niên 1980-90 - giai đoạn anh gọi là thời kỳ đẹp nhất của âm nhạc thế giới và tiếp tục mở rộng sang hip hop, rap cùng vô số thể loại khác nhưng không theo công thức nào.
"Tất cả những loại âm nhạc được nghe sẽ cô đọng lại và trở thành phong cách riêng của mình. Nó giống như mưa dầm thấm lâu", anh chia sẻ. Âm nhạc cổ điển, theo Võ Thiện Thanh là suối nguồn nền tảng - khi nghe nhiều, tâm hồn tự nhiên được định hướng và đi sâu hơn vào nghề, dù theo dòng nhạc nào.
Bài Giấc mơ mùa thu được chia sẻ trong sách như ví dụ về tầm quan trọng của nốt nhạc đúng: chỉ sai 1 nốt trong thang âm hòa âm, hiệu quả toàn bài giảm 50% vì đó là nốt quyết định màu sắc đặc trưng. Bản thu của NSND Tạ Minh Tâm - theo anh - là bản hát đúng nốt đó nhất dù nhiều khán giả đã quen với bản hát sai nhạc của Lệ Quyên.
Uyên Linh và Khánh Linh. Ảnh: FBNV
Anh cũng thẳng thắn chỉ ra điểm thiếu chung của Nguyên Thảo, Khánh Linh, Uyên Linh, Hoàng Quyên được đề cập trong sách về sự kỳ vọng trở thành thế hệ diva mới nhưng chưa thể vươn tầm vì thiếu kiên định. "Trong một phút lóe sáng, họ rất hay. Nhưng họ không ý thức được cái hay của họ và lại 'nhảy' qua cái khác, chưa hình thành một con đường đã thay đổi sang con đường khác rồi", anh nói.
Nhạc sĩ Võ Thiện Thanh giao lưu với báo chí, độc giả:
Ảnh, video: HM
Hoặc