Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa gửi góp ý dự thảo hồ sơ chính sách Bộ luật Hình sự, do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã thể hiện rõ tinh thần không hình sự hoá các quan hệ kinh tế (Ảnh minh hoạ)
VCCI đã góp ý để hoàn thiện, bổ sung các quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự, tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt.
Trên cơ sở tổng hợp các ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp, các hiệp hội, VCCI đánh giá cao việc dự thảo đề xuất chế định tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự, cho thời gian khắc phục hậu quả đối với hành vi vi phạm gây thiệt hại về kinh tế. “Đây là hướng tiếp cận tiến bộ, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết 66-NQ/TW về đổi mới trong xây dựng và thi hành pháp luật”- VCCI nêu quan điểm.
Tuy nhiên, cơ quan này cho biết dự thảo đặt điều kiện hành vi phải gắn với mục đích “phát triển kinh tế xã hội”, “mang lại hiệu quả kinh tế xã hội cho địa phương, đất nước”. Trên thực tế, hoạt động sản xuất kinh doanh nào cũng góp phần phát triển kinh tế xã hội ở những mức độ khác nhau, và việc xác định một hoạt động kinh tế cụ thể có đáp ứng mục đích này hay không là rất khó khăn trong thực tiễn áp dụng.
Điều kiện mang tính định tính này có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng không thống nhất giữa các cơ quan tố tụng, từ đó ảnh hưởng đến tính công bằng và minh bạch của chính sách.
Vì vậy, VCCI đề nghị cân nhắc điều chỉnh theo hướng xác định các điều kiện cốt lõi rõ ràng hơn, bao gồm: Hành vi gây thiệt hại về kinh tế; không có yếu tố tham nhũng, vụ lợi cá nhân; chủ thể vi phạm có khả năng và cam kết khắc phục toàn bộ hậu quả.
“Cách tiếp cận này vừa đảm bảo tính khả thi trong áp dụng, vừa đúng tinh thần Nghị quyết 68 khi khẳng định “kiên quyết không áp dụng xử lý hình sự” trong trường hợp có thể xử lý bằng biện pháp dân sự, kinh tế, hành chính”- VCCI góp ý.
Dự thảo cũng đề xuất chế định tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự và cho thời gian khắc phục hậu quả, tuy nhiên theo VCCI, dự thảo chưa làm rõ hậu quả pháp lý tiếp theo.
Cụ thể, nếu chủ thể vi phạm khắc phục toàn bộ hậu quả trong thời gian quy định thì sẽ được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự hay chỉ được xem xét giảm nhẹ. Trong trường hợp chỉ khắc phục được một phần hậu quả, cơ chế xử lý tiếp theo cũng chưa được đề cập.
Ngoài ra, việc tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự đương nhiên đòi hỏi phải có sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền, kéo theo các thủ tục hành chính về xem xét, chấp thuận. Tuy nhiên, dự thảo chưa đề cập đến quy trình, thủ tục này.
Do đó, VCCI đề nghị ban soạn thảo bổ sung giải trình rõ hơn về các nội dung nêu trên nhằm đảm bảo tính hoàn chỉnh và khả thi của chính sách.
Hoặc