Tết Nguyên đán luôn là một trong những dịp được mong chờ nhất năm. Đây cũng là khoảng thời gian nhiều người háo hức bởi được nghỉ ngơi, sum họp gia đình và tận hưởng không khí năm mới. Thế nhưng, nếu một năm có tận hai cái Tết thì sao?
Mới đây, một bài đăng trên mạng xã hội với nội dung: “Thông báo: vào năm 2148 tức 122 năm nữa sẽ nhuận tháng Giêng, chúng ta sẽ được ăn Tết 2 lần” bất ngờ viral, khiến cư dân mạng thích thú và bàn luận rôm rả. Nhiều người lập tức đặt câu hỏi liệu điều này có đồng nghĩa với việc sẽ được đón Tết Nguyên đán 2 lần hay không?
Bài đăng nhận được lượng tương tác khủng (Ảnh chụp màn hình)
Không ít bình luận hào hứng tưởng tượng viễn cảnh được ăn Tết 2 lần, thậm chí còn đùa rằng đây là dịp để gia đình có thêm một lần sum họp, trẻ nhỏ được nhận lì xì thêm 1 lần nữa hay người đi làm có cơ hội nghỉ lễ dài hơn. Câu chuyện càng gây tò mò bởi năm 2148 vẫn còn cách chúng ta 122 năm.
Theo VTC News, dựa trên dữ liệu Âm lịch của Trung Quốc kết hợp với các bảng tính thiên văn về pha Mặt trăng, năm 2148 (năm Mậu Thân) được dự đoán sẽ có tháng Giêng thường và một tháng Giêng nhuận.
Cụ thể, mùng 1 tháng Giêng đầu tiên rơi vào Chủ nhật, ngày 21/1/2148 Dương lịch. Trong khi đó, mùng 1 tháng Giêng nhuận sẽ rơi vào thứ Ba, ngày 20/2/2148. Như vậy, giữa hai ngày đầu tháng Giêng sẽ cách nhau đúng một tháng theo lịch Dương.
Theo nhà nghiên cứu Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ tịch Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam (VACA), việc có 2 tháng Giêng không đồng nghĩa với việc người dân sẽ đón hai cái Tết Nguyên đán. Chia sẻ trên báo Tiền Phong, ông lý giải: "Chúng ta ăn Tết để đón năm mới, chứ không phải để đón tháng Giêng".
Nói cách khác, Tết Nguyên đán đánh dấu thời điểm bắt đầu một năm Âm lịch mới. Việc lịch có thêm một tháng nhuận chỉ làm tăng số tháng trong năm đó, không tạo ra một năm mới thứ hai. Vì vậy, tháng Giêng nhuận vẫn là một tháng thuộc cùng năm Mậu Thân 2148, chứ không phải thời điểm chuyển giao sang một năm mới khác. Người dân vẫn đón Tết Nguyên đán một lần vào ngày đầu tiên của năm, còn tháng Giêng nhuận đơn giản là khoảng thời gian được bổ sung để điều chỉnh lịch Âm với chu kỳ thiên văn.
Câu chuyện "năm nhuận tháng Giêng được ăn hai cái Tết" chủ yếu là cách nói vui của cộng đồng mạng, thể hiện sự thích thú trước một hiện tượng Âm lịch hiếm gặp. Bởi vậy, nếu đang kỳ vọng năm 2148 sẽ có thêm một kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thì có lẽ phải điều chỉnh lại đôi chút!
Bạn trẻ chụp ảnh ở Hồ Gươm trong dịp Tết Nguyên đán (Ảnh: Trung Lê)
Thực tế, tháng nhuận là cơ chế được sử dụng để điều chỉnh sự chênh lệch giữa lịch Âm và lịch Dương. Một năm Âm lịch thông thường có khoảng 354 - 355 ngày, ngắn hơn năm Dương lịch khoảng 10 - 11 ngày. Nếu không có tháng nhuận, các tháng Âm lịch sẽ dần lệch khỏi chu kỳ mùa và các tiết khí trong năm.
Để khắc phục điều này, lịch Âm sẽ bổ sung thêm một tháng sau một khoảng thời gian nhất định. Việc xác định tháng nhuận dựa trên quy tắc liên quan đến 24 tiết khí, đặc biệt là 12 trung khí. Trong một năm Âm lịch có 13 tháng, tháng không chứa trung khí sẽ được chọn làm tháng nhuận theo quy tắc lịch pháp. Chẳng hạn như năm nhuận gần nhất là 2025 với 2 tháng 6.
Hoặc