Những năm gần đây, tỷ lệ mắc ung thư có xu hướng gia tăng và ngày càng trẻ hóa, khiến không ít người lo lắng, đặc biệt là phụ nữ – những người trực tiếp lựa chọn thực phẩm cho cả gia đình. Trong đó, câu hỏi “liệu thịt bán ngoài chợ có bị tẩm hormone, gây ung thư?” thường xuyên được nhắc đến như một nỗi ám ảnh âm thầm trong gian bếp mỗi ngày.
Khi chế biến, nếu thấy thịt có mùi lạ hoặc mùi kháng sinh thì không nên ăn
Theo PGS.TS. Nguyễn Minh Tuấn – chuyên gia dinh dưỡng và an toàn thực phẩm cho biết: Hiện nay, phần lớn thịt gia súc, gia cầm trên thị trường không được nuôi bằng hormone tăng trưởng như nhiều người lầm tưởng. Tốc độ lớn nhanh của gà, lợn chủ yếu đến từ cải tiến giống, khẩu phần ăn giàu dinh dưỡng và quy trình chăn nuôi công nghiệp khép kín.
Theo ông Tuấn, hormone tăng trưởng bị kiểm soát rất chặt chẽ trong chăn nuôi. Các mẫu thịt lưu thông hợp pháp đều phải trải qua kiểm dịch và xét nghiệm dư lượng. Vì vậy, việc quy kết ung thư gia tăng chỉ do “thịt tẩm hormone” là chưa chính xác và dễ gây hoang mang.
Tuy nhiên, điều đáng lo không nằm ở bản thân miếng thịt, mà ở loại thịt chúng ta ăn, cách chế biến và tần suất tiêu thụ.
Ung thư là hệ quả của nhiều yếu tố đan xen: di truyền, môi trường, lối sống, stress kéo dài và đặc biệt là chế độ ăn uống. Các tổ chức y tế lớn trên thế giới đều thống nhất rằng, thói quen tiêu thụ một số loại thịt không lành mạnh trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư, nhất là ung thư đường tiêu hóa.
Dưới đây là 4 loại thịt chị em nên hạn chế tối đa khi đi chợ, không phải vì hormone, mà vì chính cách chúng được chế biến và tiêu thụ.
Ăn nhiều thịt nguội có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đái tháo đường và ung thư
Xúc xích, giăm bông, lạp xưởng, thịt xông khói, thịt hộp… đều thuộc nhóm thịt chế biến sẵn. Loại thực phẩm này tiện lợi, ngon miệng nhưng lại chứa lượng lớn nitrit và nitrat, những chất có thể chuyển hóa thành nitrosamine – chất gây ung thư đã được xếp nhóm nguy cơ cao.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, tiêu thụ thịt chế biến sẵn thường xuyên làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư đại trực tràng. Đáng nói, đây lại là nhóm thực phẩm xuất hiện phổ biến trong bữa sáng, bữa ăn nhanh hoặc đồ ăn vặt của trẻ nhỏ và người bận rộn.
2. Thịt nướng ở nhiệt độ cao - mùi thơm đánh lừa vị giácThịt nướng than hoa, thịt BBQ, thịt xiên nướng vỉa hè hay nướng lò tại nhà đều có điểm chung: nhiệt độ rất cao. Khi mỡ và protein trong thịt bị đốt cháy, chúng sinh ra hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs) và benzopyrene – những chất có khả năng gây đột biến gen.
Phần cháy xém càng nhiều, nguy cơ càng cao. Việc ăn thịt nướng thường xuyên, đặc biệt là kèm rượu bia, được xem là yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư miệng, thực quản và đường tiêu hóa.
Ăn nhiều thịt đỏ có nguy cơ mắc ung thư là do hàm lượng protein cao
Thịt lợn, bò, cừu… là nguồn protein và sắt quan trọng, song cũng chứa nhiều chất béo bão hòa. Khi tiêu thụ quá mức, thịt đỏ có thể kích hoạt phản ứng viêm mạn tính và làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Các chuyên gia không khuyến cáo loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ, mà nhấn mạnh kiểm soát lượng ăn. Việc ăn thịt đỏ hàng ngày, khẩu phần lớn, chế biến chiên rán hoặc nướng cháy mới chính là vấn đề đáng lo.
4. Thịt muối, thịt lên men mặn – “đặc sản” tiềm ẩn rủi roThịt muối, cá khô, cá muối, thịt ngâm chua… thường có hàm lượng muối và nitrit rất cao. Việc tiêu thụ lâu dài gây tổn thương niêm mạc dạ dày, làm tăng nguy cơ ung thư vòm họng và ung thư dạ dày.
Ở một số vùng, thói quen ăn cá muối, thịt muối từ nhỏ đã được chứng minh có liên quan mật thiết đến tỷ lệ ung thư cao hơn mức trung bình.
Đừng chỉ sợ hormone, hãy cảnh giác với kháng sinh và thói quen ăn uốngMột vấn đề khác ít được chú ý là dư lượng kháng sinh trong thịt từ các cơ sở chăn nuôi không đảm bảo. Việc tích tụ kháng sinh lâu dài có thể gây hại gan, thận và làm tăng nguy cơ kháng thuốc.
Quan trọng hơn cả, ăn thịt thiếu kiểm soát, ít rau xanh, ít chất xơ, nhiều dầu mỡ và muối mới chính là “mảnh đất màu mỡ” cho bệnh tật phát triển.
Chọn thịt thăn lợn thay vì ba chỉ, đùi gà không da thay vì cánh gà, là hai trong nhiều mẹo ăn thịt tốt cho sức khỏe
- Ưu tiên thịt tươi, thịt ướp lạnh có nguồn gốc rõ ràng
- Hạn chế thịt chế biến sẵn, thịt hun khói, thịt nướng
- Chọn hấp, luộc, hầm thay vì chiên, nướng
- Người trưởng thành chỉ nên ăn 350–500g thịt đỏ mỗi tuần
- Tăng cường cá, gia cầm, đậu đỗ, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt
Ung thư không đến từ một bữa ăn, nhưng có thể hình thành từ những lựa chọn nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày. Đi chợ thông minh, ăn uống điều độ và chế biến đúng cách chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Hoặc