Tôi thuộc thế hệ 7x, hiện đã nghỉ hưu được 4 năm. Ở chỗ ở cũ, mọi người đều quen biết nhau nên chuyện lương bổng gần như không còn là bí mật. Nhưng từ khi chuyển vào chỗ mới, hàng xóm là người xa lạ, câu hỏi “lương hưu của chị tháng bao nhiêu thế?” lại trở thành nỗi áp lực với tôi. Nói thật thì ngại, mà né tránh lại dễ khiến cuộc trò chuyện trở nên gượng gạo.
Có lần, khi tôi đang tập thể dục dưới sân chung cư, 1 chị gái đến chủ động bắt chuyện và hỏi thẳng tôi lương hưu tháng bao nhiêu, tôi cũng thành thật trả lời. Nghe xong, chị hỏi tôi có phải nghỉ hưu từ doanh nghiệp không, rồi nói: “Sao lương ít vậy mà ngày nào chị cũng rảnh rỗi thế?”
Không dừng lại ở đó, chị tiếp tục kể chuyện lương hưu mình cao hơn, khuyên tôi nên đi làm tạp vụ hoặc làm thêm ở siêu thị. Thậm chí, chị còn xin số điện thoại để “giúp” tôi xin việc.
Tôi chỉ biết cười xã giao để giữ hòa khí, nhưng trong lòng lại rất khó chịu. Lương của tôi ít hay nhiều, suy cho cùng cũng là chuyện cá nhân, đâu liên quan đến người khác. Trải nghiệm ấy khiến tôi - vốn là người tự ti, thêm phần lúng túng.
Một năm sau, tôi quyết định đổi không khí, chuyển đến gần hồ Nhĩ Hải, thành phố Đại Lý (Trung Quốc) sống gần 3 tháng. Ở đó, tôi gặp gỡ nhiều người lạ, tham gia nhiều buổi tụ họp, vui chơi. Tôi nhận ra rằng câu chuyện thu nhập dường như luôn là 1 trong những đề tài dễ khơi gợi sự tò mò và dẫn đến so sánh nhất.
Phong cảnh hồ Nhĩ Hải
Ba tháng sống tại Nhĩ Hải giúp tôi hiểu rõ hơn 1 thực tế: nếu lương hưu của tôi thấp hơn người khác, họ sẽ nghĩ rằng tôi lấy được người chồng tốt, nên bây giờ mới không cần bươn chải; nếu lương hưu của tôi cao hơn, họ lại ghen tị, cho rằng số tôi may mắn. Dường như trong mắt nhiều người, tiền bạc không chỉ là phương tiện sống, mà còn là thước đo để đánh giá 1 con người.
Nhận ra điều ấy, tôi học cách ứng xử linh hoạt hơn, gặp người nào nói lời ấy.
"Cũng tạm, đủ sống thôi”
Tôi ở trong 1 căn nhà nghỉ dạng biệt thự 3 tầng gồm nhiều phòng, đầy đủ tiện nghi, giá 2.000 NDT/tháng/phòng (khoảng 7,6 triệu đồng), có người dọn dẹp định kỳ. Một lần, khi tôi đang ngồi uống trà ở phòng khách thì có 1 chị lại ngồi và trò chuyện. Trò chuyện 1 lúc, chị hỏi tôi lương hưu tháng bao nhiêu thế.
Tôi cười bảo: “Đơn vị chúng ta cũng gần giống nhau, lương hưu tôi chắc cũng gần bằng chị.”
Sau đó, chị bảo lương hưu của chị là 3.800 tệ/tháng (khoảng 14,5 triệu đồng), chồng thì hơn 8.000 tệ (khoảng 30,6 triệu đồng) nên mới đủ khả năng đi du lịch. Chị hỏi kĩ hơn thì tôi bảo: “Cũng tạm, đủ sống thôi chị.”
Chị ấy có vẻ rất hài lòng với câu trả lời này. Tối hôm đó còn mang sang phòng tôi 1 hộp trà nhỏ, nói là loại trà rất ngon, giá mấy triệu 1 lạng.
- “Cũng gần vậy, chắc ít hơn chị một chút”
Một lần khác, tôi có chụp ảnh hộ 1 chị thì được chị mời ăn trưa. Nghe vậy, tôi bảo: “Không cần đâu chị, mỗi người ăn phần mình là được rồi.”
Sau đó, chị lại hỏi tôi có phải lương hưu ít nên tiết kiệm không, khuyên tôi ra ngoài du lịch thì đừng quá khắt khe với bản thân.
Chị kể, mình nhận hơn 4.000 tệ mỗi tháng, tiêu hết trong tháng chứ không tiết kiệm, rồi hỏi tôi lương hưu bao nhiêu.
Lúc này, tôi lại chọn cách so sánh nhẹ hơn: “Lương tôi ít hơn chị chắc cỡ 100-200 tệ (khoảng 383.000-766.000 đồng) đấy.”
Cách nói này giúp cuộc trò chuyện của chúng tôi tự nhiên hơn, tránh việc đào sâu chi tiết. Đồng thời, nó cũng khiến người đối diện cảm thấy dễ chịu vì không thấp hơn hay cao hơn quá nhiều.
- “Ở tuổi này, sức khỏe quan trọng nhất”
Ngoài ra, nhà nghỉ nơi tôi ở mỗi tuần đều có tiệc chung. Chủ quán là nhóm bạn trẻ cùng hùn vốn mở nhiều nhà nghỉ.
Vì phòng khách ở đây rộng nên khách từ các nhà khác hay sang tụ tập. Tôi lại rất thích ở cùng người trẻ nên cũng sẽ tham gia.
Thỉnh thoảng sẽ có thanh niên tò mò hỏi tôi lương hưu bao nhiêu, vì tôi trông có vẻ khác cha mẹ họ, tôi là 1 người nghỉ hưu biết tận hưởng cuộc sống.
Mỗi lần gặp câu hỏi ấy, tôi đều cười và nói: “Dì đến tuổi này rồi, sức khỏe quan trọng nhất, tiền thì đủ tiêu là được.”
Điều bất ngờ là câu trả lời này lại nhận được nhiều sự đồng tình. Mấy cháu cho rằng tôi sống thoải mái, suy nghĩ thoáng, không thúc ép người trẻ phải kết hôn hay kiếm thật nhiều tiền.
Không hỏi lương hưu là 1 quyết định lịch sự
Lương hưu và tiền tiết kiệm vốn là chuyện riêng tư, vì vậy tôi nghĩ rằng chúng ta nên tránh hỏi đến nó.
Suy cho cùng, lương hưu nhiều hay ít không quyết định hoàn toàn chất lượng sống hay hạnh phúc tuổi già. Bởi chất lượng sống hay hạnh phúc tuổi già phụ thuộc nhiều hơn vào tâm thái và sức khỏe. Tiền nhiều thì tiêu nhiều, tiền ít thì tiêu vừa đủ. Chỉ cần còn khỏe mạnh, còn tự lo được cho bản thân và sống vui vẻ mỗi ngày đã là có phúc rồi.
Hoặc