Theo dữ liệu sơ bộ do Bộ Tài chính Nga công bố, thâm hụt ngân sách liên bang trong giai đoạn tháng 1-4 lên tới 5.877-5.900 nghìn tỷ rúp (79,5 tỷ USD), cao hơn nhiều so với kế hoạch cả năm. Tỷ lệ thâm hụt hiện đã lên tới 2,5% GDP, trong khi mục tiêu ngân sách đặt ra chỉ là 1,6% GDP.
Diễn biến này cho thấy ngay cả khi giá dầu tăng trở lại và doanh thu từ xuất khẩu năng lượng được cải thiện, Moscow vẫn chưa thể giảm áp lực tài khóa trong bối cảnh chi tiêu quân sự và ngân sách công tiếp tục ở mức cao. Giá dầu tăng mạnh nhờ xung đột liên quan Iran chỉ mang lại sự hỗ trợ hạn chế cho ngân sách Nga, thay vì tạo ra bước ngoặt rõ rệt như nhiều người kỳ vọng.
Một trong những điểm sáng hiếm hoi là nguồn thu từ dầu trong tháng 4 đã tăng lên mức cao nhất trong 6 tháng, nhờ giá dầu thế giới leo thang sau khi vận tải năng lượng qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.
Tuy nhiên, tính chung 4 tháng đầu năm, doanh thu dầu khí của Nga vẫn giảm 38,3% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn khoảng 2.298 nghìn tỷ rúp. Nguyên nhân chủ yếu là dầu Nga được bán với mức chiết khấu lớn trong những tháng đầu năm, trước khi giá tăng trở lại.
Trong khi nguồn thu chưa phục hồi tương xứng, chi tiêu lại tiếp tục phình to. Dữ liệu Bộ Tài chính Nga cho thấy tổng chi ngân sách trong 4 tháng đầu năm tăng gần 16% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, khoản chi mua sắm công tăng tới 41%, phản ánh áp lực ngân sách lớn từ chiến sự tại Ukraine cũng như nhu cầu duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước và công nghiệp quốc phòng.
Bộ Tài chính Nga vẫn khẳng định quỹ đạo chi tiêu hiện “phù hợp với kế hoạch”, đồng thời cho rằng mục tiêu cân bằng ngân sách về mặt cơ cấu vào cuối năm vẫn có thể đạt được.
Dẫu vậy, Ngân hàng Trung ương Nga tỏ ra thận trọng hơn. Thống đốc Elvira Nabiullina gần đây cảnh báo rằng các điều kiện bên ngoài đang xấu đi gần như liên tục đối với cả xuất khẩu lẫn nhập khẩu, trong khi rủi ro lạm phát gia tăng đáng kể vì xung đột Trung Đông và khả năng thay đổi chính sách tài khóa.
Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ của Nga cũng cho rằng tốc độ chi tiêu hiện nay có thể tạo ra “xung lực tài khóa” lớn hơn dự kiến, đồng nghĩa với việc lộ trình cắt giảm lãi suất sẽ phải thận trọng hơn. Điều này đặc biệt quan trọng với nền kinh tế Nga, vốn đang chịu lãi suất cao kéo dài và có dấu hiệu chững lại.
Reuters trích dẫn đánh giá từ tổ chức TsMAKP cho biết tăng trưởng kinh tế Nga năm nay có thể chỉ còn 0,5-0,7%, trong khi GDP quý I đã giảm 0,3%.
Đầu năm nay, giới chức Nga từng tính tới việc hạ ngưỡng giá dầu dùng trong quy tắc ngân sách để làm chậm tốc độ cạn kiệt dự trữ. Dù kế hoạch này tạm thời bị gác lại khi giá dầu tăng, Moscow vẫn cho thấy sự dè dặt.
Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov nhiều lần nhấn mạnh ưu tiên lớn nhất là ổn định tài chính và giảm phụ thuộc vào giá năng lượng.
Theo Reuters, Financial Post
Hoặc