Thông tin tại buổi làm việc với Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM về tình hình kinh tế-xã hội và thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội chiều 14/10, lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM cho biết trong quý cuối năm, Thành phố phấn đấu tổng huy động vốn đầu tư toàn xã hội trên 1,2 triệu tỷ đồng và giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công được giao.
Về thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội, đặc biệt là Nghị quyết 188 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị (metro) tại Hà Nội và TP.HCM, Thành phố đang hoàn thiện thủ tục chuẩn bị đầu tư 5 dự án metro thuộc danh mục 8 tuyến ưu tiên giai đoạn 2026 - 2030.
Dự kiến ngày cuối năm, Thành phố sẽ đồng loạt khởi công cả 5 tuyến metro này.
Phối cảnh ga ngầm Tao Đàn của Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương, trong tương lai, ga này cũng là ga kết nối tuyến Thủ Dầu Một - Tao Đàn và tuyến số 3. (Ảnh: MAUR)
Các dự án gồm Tuyến Metro số 1 nối từ TP mới Bình Dương đến ga Suối Tiên của tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên. Tuyến này có chiều dài 32,8km, tổng vốn đầu tư khoảng 55.000 tỷ đồng.
Tuyến số 2 nối từ Thủ Dầu Một đến trung tâm TP.HCM, có chiều dài 35 km, tổng vốn đầu tư khoảng 113.000 tỷ đồng.
TP.HCM cũng duyệt hướng tuyến metro này, với điểm đầu tuyến là ga C0 kết nối với ga S5 của tuyến Metro số 1 đoạn TP mới Bình Dương - Suối Tiên; điểm cuối là ga C23 tại khu vực công viên Tao Đàn thuộc phường Bến Thành, kết nối với ga Tao Đàn thuộc tuyến Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương và tuyến Metro số 3 Tao Đàn - An Hạ.
Tuyến số 3 dự kiến khởi công cuối năm nay là giai đoạn 1 của tuyến Metro số 6 từ sân bay Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu, kết nối với tuyến Thủ Thiêm - Long Thành, có chiều dài 23km, tổng vốn đầu tư hơn 86.500 tỷ đồng.
3 tuyến metro này dự kiến đầu tư công bằng vốn ngân sách TP.HCM. Thành phố đã giao Ban Quản lý Đường sắt đô thị làm chủ đầu tư.
Tuyến số 2 Tham Lương - An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc dài 30 km cũng dự kiến khởi công trong cuối năm. Tuyến này vốn đầu tư đề xuất là 85.000 tỷ đồng, theo hình thức đối tác công tư (PPP).
Với tuyến Thủ Thiêm - Long Thành, đây là tuyến được xác định có vị trí hết sức quan trọng kết nối trực tiếp trung tâm TP.HCM với sân bay Long thành.
Tuyến Thủ Thiêm - Long Thành dài 47km, được đầu tư theo hình thức PPP, với tổng vốn khoảng 134.000 tỷ đồng, do Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh đầu tư. Đây là tuyến metro đi qua 2 thành phố là TP.HCM và Đồng Nai. Trong đó, đoạn qua TP.HCM dài 11,5 km và qua TP Đồng Nai gần 36 km.
Theo Sở Xây dựng, dự kiến Metro kết nối Thủ Thiêm - Long Thành sẽ phê duyệt trong tháng 11; các tuyến còn lại cũng dự kiến phê duyệt trong tháng 11 hoặc 12.
Ngoài ra, các nhà đầu tư đang nghiên cứu, đề xuất đầu tư tuyến Metro số 4 Đông Thạnh - Hiệp Phước và tuyến Metro số 3 An Hạ - Tao Đàn. Tuyến Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ cũng được Ban Quản lý Đường sắt đô thị cũng nghiên cứu, chuẩn bị đầu tư.
Tuyến đường sắt tổng hợp Chơn Thành - Bàu Bàng - Cái Mép nối các khu công nghiệp và cảng biển cũng có nhà đầu tư đề xuất.
Với những dự án metro đang triển khai, theo thông tin từ Sở Xây dựng, tuyến số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương có chiều dài 11,3 km với tổng mức đầu tư 55.179 tỷ đồng đã bàn giao 100% mặt bằng.
Đơn vị thi công đang đồng loạt thi công nhiều nhà ga; theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành kết cấu năm 2029 và chạy thương mại cuối năm 2030.
Tuyến Metro số 2 đoạn Bến Thành - Tham Lương dài 13km đang khẩn trương thi công, để hoàn thành cuối 2029 đầu 2030. (Ảnh: K.S)
Tuyến Bến Thành - Cần Giờ động thổ ngày 19/12/2025, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã giải ngân 73% kế hoạch vốn năm 2026, dự kiến bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư trong tháng 11 này.
Tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm khởi công ngày 29/4, dự kiến hoàn thành năm 2030.
TP.HCM đang bước vào giai đoạn đầu tư mạnh mẽ nhất phát triển mạng lưới metro, hướng tới hoàn thành 255km vào năm 2030 và hơn 500km vào năm 2035. Theo Ban quản lý Đường sắt đô thị, giai đoạn 2026-2030, Thành phố triển khai 8 dự án ưu tiên, với khoảng 230km.
Song song với đầu tư, TP.HCM định hướng từng bước nâng tỷ lệ nội địa hóa, từ xây dựng, sản xuất đầu máy, toa xe, thông tin tín hiệu và các hệ thống thiết bị khác, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Hiện nhiều doanh nghiệp Việt như THACO, Vinspeed, Becamex, Sovico, Coteccons... đã mạnh dạn đầu tư metro, đồng thời trở thành những đơn vị thi công các hạng mục phức tạp của hệ thống giao thông này.
Hoặc