Một buổi mua sắm trong trung tâm thương mại, một bữa ăn sang rồi tăng 2 ở bar/club hoặc rạp chiếu phim,... Đây từng là những hoạt động giải trí điển hình của người trẻ nói chung. Nhưng khoảng 2-3 năm gần đây, mọi chuyện bắt đầu thay đổi.
Ở Trung Quốc, ngày càng nhiều người chọn những hoạt động thư giãn đơn giản và miễn phí như đi dạo ngoài công viên, tham gia các tour đi bộ khám phá thành phố, tập yoga ngoài trời hoặc ở nhà xem phim, đọc sách. Điểm chung của tất cả những hoạt động này là chúng miễn phí.
Không còn muốn chi tiền chỉ để vuiTheo Báo cáo Phát triển Giải trí Học viện Du lịch Trung Quốc công bố, mức độ quan tâm đối với các hoạt động thư giãn miễn phí đã tăng hơn 200% so với 3 năm trước. Trong khi đó, sức hút của các loại hình giải trí truyền thống như karaoke, hộp đêm hay rạp chiếu phim lại giảm đáng kể.
Sự thay đổi này không đơn thuần là chuyện lựa chọn cách giết thời gian rảnh, mà còn phản ánh cách người trẻ đang nhìn nhận lại việc tiêu tiền, từ việc chạy theo những trải nghiệm đắt đỏ sang tìm kiếm giá trị thực tế và cảm xúc tích cực trong cuộc sống.
Ảnh minh họa
Tại thành phố Lan Châu, tỉnh Cam Túc (Trung Quốc), Pang Ruxin - Một nhân viên văn phòng 26 tuổi, cho biết cô gần như không bao giờ đi ăn nhà hàng mà không kiểm tra giá menu trước. Cô thường dành thời gian so sánh ưu đãi trên nhiều ứng dụng khác nhau để tìm được những combo có giá tốt nhất.
Nhờ cách làm này, Pang có thể tiết kiệm từ vài chục đến vài trăm NDT (khoảng từ 100.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng) cho mỗi bữa ăn so với việc cứ hứng lên là ghé đại vào 1 quán ăn nào đó. Việc mua sắm, Pang cũng áp dụng cách tương tự. Khi gặp những đợt khuyến mãi lớn, cô còn mua trước phiếu giảm giá để sử dụng dần. Ngoài ra, Pang cũng thường xuyên đọc đánh giá trên mạng xã hội trước khi quyết định sử dụng một dịch vụ nào đó, mục đích để tránh lãng phí tiền cho những trải nghiệm không như mong đợi.
Xu hướng tiêu dùng này đang ngày càng phổ biến trong giới trẻ Trung Quốc. Theo Báo cáo Xu hướng Tiêu dùng của thanh niên Trung Quốc vào cuối năm 2024: 41% người trẻ thường xuyên so sánh giá trước khi mua sắm, trong khi gần 20% cho biết họ kiểm tra giá ở mọi lần mua hàng. Họ sẵn sàng đối chiếu giữa cửa hàng trực tuyến và cửa hàng truyền thống để tìm ra lựa chọn tối ưu nhất.
Tuy nhiên, tiết kiệm không đồng nghĩa với việc chỉ chọn món rẻ nhất. Gần 39% người tham gia khảo sát cho biết họ vẫn cân nhắc đồng thời nhiều yếu tố như chất lượng, thương hiệu và trải nghiệm sử dụng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Theo Yang Guang, Phó Giáo sư Trường Kinh tế thuộc Đại học Nam Khai, tiêu dùng lý trí đã trở thành đặc điểm nổi bật của giới trẻ hiện nay. Quan điểm “mua thứ phù hợp chứ không phải thứ đắt nhất” vốn thường gắn với thế hệ lớn tuổi, thì nay đang được nhiều người trẻ đón nhận. Họ không còn sẵn sàng trả thêm tiền chỉ vì một thương hiệu nổi tiếng, đồng thời ngày càng tin tưởng hơn vào những sản phẩm có chất lượng tốt nhưng giá thành hợp lý, đặc biệt là các thương hiệu nội địa.
Bên cạnh việc chi tiêu thận trọng hơn, người trẻ cũng đang định nghĩa lại khái niệm “đáng tiền”. Thay vì những món hàng xa xỉ, nhiều người sẵn sàng bỏ tiền cho những thứ mang lại niềm vui tinh thần.
Ảnh minh họa
Zhang Mishu - Giáo viên tiếng Anh đang làm việc tại Thượng Hải (Trung Quốc), là một ví dụ điển hình. Cô bắt đầu biết đến đồ chơi Labubu thông qua mạng xã hội RedNote. Những bài đăng về việc mở hộp đồ chơi bí mật, trao đổi mô hình và trang trí nhân vật nhanh chóng thu hút sự chú ý của Zhang.
Chỉ trong vòng hai tuần, cô đã mua tới 7 mô hình Labubu. Theo Zhang, mỗi món đồ đều mang lại cho cô cảm giác vui vẻ trong vài ngày. Hiện tại, cô còn đang tìm kiếm một phiên bản giống hệt mẫu mà ca sĩ nổi tiếng Jackson Wang sở hữu.
Tuy nhiên, với Zhang, những món đồ này không chỉ đơn thuần là vật sưu tầm. Chúng còn mang ý nghĩa kết nối xã hội. Mỗi khi gặp bạn bè, cô thường mua một hộp đồ chơi bí mật làm quà tặng. Giá trị món quà chỉ vài chục NDT (khoảng vài trăm nghìn đồng), nhưng đủ để tạo nên niềm vui và sự bất ngờ cho người nhận.
Định nghĩa lại khái niệm “tiêu tiền mua vui”Han Xudong - Nhà nghiên cứu tại Trường Hành chính công thuộc Đại học Tứ Xuyên, cho rằng ngày càng nhiều người trẻ sẵn sàng trả tiền cho “giá trị cảm xúc”. Đối với họ, cảm giác hạnh phúc, sự đồng cảm hay niềm vui tinh thần đôi khi còn quan trọng hơn công năng thực tế của sản phẩm. Chính điều này đã thúc đẩy sự phát triển của nhiều mặt hàng như đồ chơi giảm căng thẳng, dịch vụ trị liệu tinh thần hay cây cảnh trang trí trong nhà.
Ảnh minh họa
Các chuyên gia nhận định rằng thế hệ trẻ Trung Quốc trưởng thành trong bối cảnh hoàn toàn khác với cha mẹ họ. Họ lớn lên cùng quá trình đô thị hóa nhanh chóng, sự phát triển mạnh mẽ của internet và nhiều năm tăng trưởng kinh tế liên tục. Vì vậy, nhóm này có xu hướng đề cao chất lượng cuộc sống, cá nhân hóa trải nghiệm và tìm kiếm những lựa chọn phù hợp với nhu cầu riêng.
Song song với đó, công nghệ số cũng đang thay đổi hoàn toàn cách người trẻ tiêu dùng. Từ các hệ thống gợi ý bằng trí tuệ nhân tạo cho tới những trải nghiệm mua sắm thực tế tăng cường, công nghệ giúp thông tin minh bạch hơn, việc mua sắm hiệu quả hơn và các quyết định chi tiêu ngày càng mang tính cá nhân hóa.
Thay vì chạy theo những cuộc vui đắt đỏ hay các biểu tượng xa xỉ, nhiều người trẻ hiện nay đang tìm kiếm niềm vui từ những điều đơn giản: Một buổi dạo công viên, một chuyến đi bộ khám phá thành phố, một món quà nhỏ cho bản thân hay một phiếu giảm giá giúp tiết kiệm được vài chục NDT. Đó cũng chính là cách thế hệ này đang định nghĩa lại tiêu dùng: không phải tiêu ít hơn, mà là tiêu thông minh hơn.
(Nguồn: Beijing Review)
Hoặc