Thợ máy về hưu dùng sắt vụn tạo "vương quốc" khổng lồ, hút gần 200.000 khách/năm, tạo giá trị 130 tỷ đồng

Admin

19/11/2026 00:30

Vì sao một thợ máy về hưu lại dành nhiều năm biến những thứ bị bỏ đi thành công trình kỳ lạ, thu hút hàng trăm nghìn người tìm đến?

Giữa một khu đất ở Mỹ, những cấu trúc kim loại khổng lồ với đủ hình thù kỳ lạ lần lượt xuất hiện. Chúng được ghép từ bánh xe cũ, biển báo giao thông, cánh quạt và những bộ phận máy móc tưởng chừng đã hết giá trị. Điều bất ngờ là tất cả đều do một người đàn ông lớn tuổi tự tay chế tạo sau khi nghỉ hưu. Ban đầu, nhiều người không hiểu ông đang làm gì với đống phế liệu ngày càng chất cao. Thế nhưng, công việc tưởng như chỉ để giết thời gian ấy về sau đã tạo nên một địa điểm nổi tiếng tại Mỹ.

Thợ máy về hưu âm thầm biến sắt vụn thành những công trình khổng lồ

Người đứng sau công trình là Vollis Simpson, sinh năm 1919 tại bang North Carolina, Mỹ. Theo Philadelphia's Magic Gardens, ông sớm tiếp xúc với máy móc và các thiết bị cơ khí khi phụ giúp công việc gia đình. Trong Thế chiến II, Simpson từng tận dụng bộ phận máy bay B-29 để chế tạo một thiết bị chạy bằng sức gió phục vụ máy giặt. Sau chiến tranh, ông trở về quê nhà tại Lucama và mở xưởng sửa chữa máy móc nông nghiệp. Trong nhiều thập kỷ, Simpson chủ yếu làm công việc sửa chữa, hàn kim loại và chế tạo phụ tùng.

Bước ngoặt đến khi ông nghỉ hưu ở tuổi 65, vào khoảng giữa những năm 1980. Thay vì ngừng làm việc, người thợ máy về hưu bắt đầu dành thời gian cho những vật liệu cũ tích trữ trong xưởng. Theo National Endowment for the Arts, Simpson tận dụng bánh xe đạp, biển báo giao thông, cánh quạt, thanh sắt và nhiều bộ phận máy móc đã qua sử dụng để tạo ra những cấu trúc ngày càng phức tạp. Các tác phẩm có hình dáng khác nhau, từ máy bay, người đạp xe đến những cấu trúc nhiều tầng với hàng chục bánh xe. Một số cao hơn 10 m, được lắp đặt trên những trụ kim loại lớn.

Điều đặc biệt là chúng không đứng yên. Khi có gió, các bộ phận bắt đầu quay theo nhiều hướng, tạo nên những màn trình diễn cơ khí độc đáo mà không cần sử dụng điện. Simpson gọi những thiết bị này là cối xay gió, nhưng về sau chúng được biết đến với tên gọi Whirligigs, một dạng điêu khắc động học vận hành bằng sức gió.

Từ khu đất riêng đến công viên rộng hơn 8.000 m²

Theo WUNC, Simpson không có ý định xây dựng công viên du lịch khi bắt đầu chế tạo các tác phẩm từ sắt vụn. Tuy nhiên, số lượng và kích thước của chúng ngày càng tăng, khiến nhiều người tò mò tìm đến khu đất của gia đình ông. Danh tiếng của Simpson dần vượt ra ngoài địa phương. Theo The Saturday Evening Post, bốn tác phẩm của ông từng xuất hiện trong dịp Thế vận hội Atlanta năm 1996.

Khi Simpson ngày càng lớn tuổi, việc bảo quản các cấu trúc kim loại khổng lồ trở thành thách thức. Năm 2010, chính quyền thành phố Wilson cùng các tổ chức địa phương triển khai kế hoạch bảo tồn và di dời chúng về trung tâm thành phố. Các tác phẩm phải được tháo rời, làm sạch, sửa chữa và lắp ráp trở lại. Quá trình này kéo dài nhiều năm với sự tham gia của các chuyên gia phục chế. Simpson qua đời năm 2013, hưởng thọ 94 tuổi, trước khi công viên mang tên mình hoàn thành.

Đến tháng 11/2017, Vollis Simpson Whirligig Park chính thức mở cửa tại trung tâm Wilson. Công viên rộng khoảng 2 mẫu Anh, tương đương hơn 8.000 m², trưng bày 30 tác phẩm điêu khắc động học quy mô lớn. Từ những thiết bị từng nằm rải rác trên khu đất cá nhân, các công trình nay trở thành một không gian nghệ thuật ngoài trời độc đáo.

Gần 200.000 lượt khách, tạo giá trị kinh tế hơn 130 tỷ đồng

Theo số liệu được Vollis Simpson Whirligig Park & Museum công bố, năm 2024, công viên đón khoảng 194.300 lượt khách, trong đó có 92.550 lượt khách đến từ ngoài khu vực. Đáng chú ý, công viên tạo ra tác động kinh tế thường niên khoảng 5,3 triệu USD, tương đương hơn 130 tỷ đồng theo tỷ giá tham khảo. Đây là giá trị kinh tế tạo ra cho khu vực thông qua hoạt động du lịch và các tác động liên quan, không phải doanh thu bán vé hay thu nhập cá nhân của Simpson. Trên thực tế, công viên mở cửa miễn phí.

Đơn vị quản lý còn ghi nhận tác động đến thu nhập khoảng 1,9 triệu USD và 42 việc làm được hỗ trợ mỗi năm. Theo The Saturday Evening Post, sự xuất hiện của công viên góp phần thúc đẩy quá trình hồi sinh khu trung tâm Wilson. Nhiều hoạt động kinh doanh, nhà hàng và không gian nghệ thuật phát triển xung quanh địa điểm này. Từ một dự án bảo tồn nghệ thuật, Vollis Simpson Whirligig Park dần trở thành điểm nhấn du lịch của thành phố.

Du khách đến "vương quốc" sắt vụn có thể trải nghiệm gì?

Vollis Simpson Whirligig Park nằm tại số 301 South Goldsboro Street, thành phố Wilson, bang North Carolina, Mỹ. Theo trang thông tin chính thức, công viên mở cửa hằng ngày từ 5h đến nửa đêm và không thu phí tham quan. Du khách có thể đi bộ giữa 30 tác phẩm khổng lồ, quan sát những cấu trúc kim loại chuyển động theo gió.

Gần công viên còn có Whirligig Park Museum & Gift Shop, nơi trưng bày thêm các tác phẩm và giới thiệu câu chuyện về người sáng tạo ra chúng. Năm 2026, địa điểm này được độc giả USA Today bình chọn là công viên điêu khắc xuất sắc nhất trong giải thưởng 10Best Readers' Choice Awards.

Điều khiến nơi đây đặc biệt không chỉ nằm ở kích thước hay khả năng chuyển động của các công trình. Phía sau chúng là câu chuyện về một thợ máy về hưu không qua trường lớp nghệ thuật, tận dụng những thứ người khác bỏ đi để tạo nên không gian độc đáo. Từ đống sắt vụn trong xưởng sửa chữa, Vollis Simpson đã để lại những tác phẩm thu hút gần 200.000 lượt khách trong năm 2024, đồng thời tạo ra giá trị kinh tế hơn 130 tỷ đồng mỗi năm cho địa phương.

Theo Vollis Simpson Whirligig Park & Museum; Philadelphia's Magic Gardens; National Endowment for the Arts; WUNC; The Saturday Evening Post