Theo chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI , ngày 22/10, Quốc hội dành cả ngày thảo luận tổ về 3 dự án: Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Trước khi thảo luận, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình bày tờ trình dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Xây dựng trình bày tờ trình dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).
Tiếp đó, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).
Quang cảnh phiên thảo luận tổ của Quốc hội.
Thông tin về dự án Luật Đất đai (sửa đổi), bà Phạm Thị Hồng Yến, đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cho biết dự thảo hướng tới sử dụng dữ liệu và phương pháp khoa học trong định giá đất, bảo đảm công khai, minh bạch.
Cùng với đó, hoàn thiện bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất và các chính sách tài chính đất đai phù hợp, bảo đảm công bằng, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư. Mục tiêu là ngăn ngừa tình trạng thao túng, hình thành giá đất ảo.
Về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, bà Yến nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm hài hòa lợi ích, giảm thiểu khiếu kiện, ổn định đời sống người dân và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.
Trong đó, cần quy định rõ những trường hợp được phép thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc trước khi hoàn thành bố trí tái định cư, bảo đảm việc áp dụng chỉ trong trường hợp thật sự cần thiết, cấp bách vì lợi ích chung.
Đồng thời, bổ sung các điều kiện ràng buộc, cam kết nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi; hoàn thiện quy định theo nguyên tắc cải thiện nơi ở, điều kiện sống và sinh kế của người có đất ở bị thu hồi.
Tại phiên họp toàn thể lần thứ 8 của Ủy ban Kinh tế và Tài chính để thẩm tra dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) chiều 20/10, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đánh giá đây là những dự án luật có phạm vi tác động sâu rộng, liên quan trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp, hoạt động của chính quyền các cấp và hiệu quả quản lý Nhà nước.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn thời gian qua đặt ra yêu cầu cấp thiết phải sửa đổi toàn diện, căn bản 2 đạo luật quan trọng này, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với dự án Luật Đất đai (sửa đổi), ông Nguyễn Hồng Diên lưu ý phải thực hiện nghiêm quy định về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật.
Đặc biệt, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng “cài cắm” lợi ích nhóm, cơ chế “xin - cho”, thông đồng làm thất thoát nguồn lực Nhà nước hoặc tạo kẽ hở để trục lợi chính sách.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu rà soát kỹ mối liên hệ giữa 3 dự án Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, tránh mâu thuẫn, chồng chéo gây ách tắc khi triển khai.
Trong đó, đặc biệt lưu ý các quy định về tiếp cận đất đai, phát triển quỹ đất, bất động sản và cấp giấy chứng nhận.
Đối với dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), ông Nguyễn Hồng Diên yêu cầu nghiên cứu cơ chế giải quyết dứt điểm những dự án có chủ đầu tư không còn năng lực triển khai, không có khả năng hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai hoặc không muốn tiếp tục thực hiện.
Yêu cầu đặt ra là không để các dự án kéo dài, gây lãng phí nguồn lực đất đai và thất thu ngân sách Nhà nước.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị cân nhắc kỹ việc mở rộng các loại hợp đồng được phép chuyển nhượng; thống nhất quy định về công khai, đăng ký hợp đồng mẫu với pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng nhằm hạn chế tranh chấp, khiếu kiện.
Hoặc