Vì sao sinh vật này khiến nhiều người liên tưởng đến thiên tai?
Sáng 25/8, một sinh vật dài khoảng 4m được phát hiện trong tình trạng đã chết tại Pantai Pink, làng Sekaroh, huyện Jerowaru, Đông Lombok, tỉnh Tây Nusa Tenggara, Indonesia. Hình ảnh con vật với thân dài, dẹt và màu bạc nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội.
Theo detikBali, sinh vật được xác định là cá mái chèo, hay oarfish, một loài cá sống ở vùng biển sâu và hiếm khi xuất hiện gần bờ. Con cá được một nhóm du khách đến từ Trung Lombok phát hiện khoảng 7h30 sáng. Những người này đã cắm trại tại khu vực từ tối hôm trước.
Video được chia sẻ trên mạng cho thấy một người đàn ông cùng một số trẻ em phải hợp sức khiêng con cá khỏi bãi biển. Sahlan, người đứng đầu khu vực Dusun Telone, cho biết đây là lần đầu ông tận mắt nhìn thấy một con cá có hình dáng như vậy.
Ông mô tả con cá dài khoảng 4m, thân dài và mảnh, gần giống một thanh kiếm. Sau khi tìm kiếm thông tin trên mạng, mọi người mới biết đây là oarfish. Người phát hiện sau đó đã mang xác con cá về.
Sự xuất hiện của cá mái chèo nhanh chóng kéo theo những đồn đoán. Loài sinh vật biển sâu này từ lâu được gắn với những câu chuyện dân gian về động đất và sóng thần, đặc biệt trong văn hóa Nhật Bản.
Oarfish từng được gọi là "sứ giả từ cung điện của thần biển". Theo quan niệm dân gian, việc loài cá này xuất hiện ở vùng nước nông hoặc dạt vào bờ có thể là dấu hiệu báo trước biến động lớn dưới đáy biển.
Tuy nhiên, giới chuyên gia lập tức cảnh báo người dân không nên coi hiện tượng này là cơ sở để dự đoán thiên tai.
Theo ANTARA, Muslim, người đứng đầu Cơ quan Hàng hải và Thủy sản tỉnh Tây Nusa Tenggara, cho biết việc oarfish xuất hiện tại khu vực này là rất hiếm. Ông nhận định hiện tượng có thể liên quan đến những thay đổi của môi trường biển như nhiệt độ nước, thời tiết hoặc biến động tại Ấn Độ Dương.
Muslim cũng đề cập khả năng những thay đổi nhiệt độ nước có thể xảy ra cùng thời điểm với hoạt động địa chất. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh mọi giả thuyết về mối liên hệ giữa cá mái chèo và động đất đều cần được nghiên cứu khoa học trước khi kết luận. Quan niệm coi loài cá này là điềm báo thiên tai đến nay chưa được chứng minh.
Chuyên gia cảnh báo không nên suy diễn
Daryono, thành viên Hiệp hội Chuyên gia Thảm họa Indonesia, cũng cho rằng chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy việc oarfish xuất hiện ở mặt biển hoặc gần bờ có thể dự báo một trận động đất sắp xảy ra.
Theo Daryono, cá biển sâu có thể tiến vào vùng nước nông vì nhiều nguyên nhân như nhiệt độ nước thay đổi, dòng biển biến động, hiện tượng nước trồi, con vật bị bệnh, bị thương hoặc chịu tác động từ kẻ săn mồi.
Do đó, việc phát hiện một sinh vật như oarfish trên bãi biển không nên được hiểu là dấu hiệu chắc chắn của động đất hay sóng thần. Người dân được khuyến cáo theo dõi thông tin từ cơ quan chuyên môn thay vì dựa vào quan niệm truyền miệng.
Loài cá hiếm gặp vì sống ở biển sâu
Cá mái chèo thuộc nhóm cá xương có thân dài nhất thế giới. Chúng thường sống ở vùng biển sâu nên con người hiếm khi quan sát được cá còn khỏe mạnh trong môi trường tự nhiên.
Oarfish có thân dài, dẹt, màu bạc và phần vây lưng nổi bật chạy dọc cơ thể. Muslim cho biết loài này có thể sống ở độ sâu từ khoảng 200m đến hơn 1.000m. Khi một cá thể vốn thích nghi với môi trường sâu lên gần mặt nước, khả năng sống sót có thể giảm đáng kể.
Riêng tại Pantai Pink, giới chức địa phương khẳng định người dân vẫn bình tĩnh sau sự việc. Dù những đồn đoán về "cá báo động đất" xuất hiện trên mạng xã hội, chưa có cơ sở khoa học nào cho thấy sinh vật dài khoảng 4m được phát hiện ngày 25/8 là dấu hiệu của một thảm họa sắp xảy ra.
Theo detikBali, ANTARA, SSA
Hoặc