Phát hiện 3 cọc gỗ cổ nghi của trận địa phòng thủ thời Trần trên sông Ninh Bình

Ngày 22/4, thông tin từ Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình cho biết, các đơn vị của Sở đang phối hợp cùng cơ quan chuyên môn xác định niên đại 3 cọc gỗ cổ phát hiện trong quá trình cải tạo bờ sông Vân, phường Hoa Lư.

Trước đó, ngày 15/4, trong quá trình nạo vét bờ sông Vân khu vực gần cầu Chà Là, công nhân phát hiện 3 cọc gỗ có kích thước lớn nhô lên khỏi mặt đất cách cầu Chà Là khoảng 30m về phía Bắc.

3 chiếc cọc gỗ cổ nghi của trận địa phòng thủ thời Trần được phát hiện trên sông Vân ở Ninh Bình. Ảnh: T.L

Ngay sau đó, các đơn vị chuyên môn đã có mặt tại hiện trường khảo sát, đo vẽ, chụp ảnh và đối chiếu tư liệu. Kết quả, các cọc được phát hiện trong lớp trầm tích lòng sông ở độ sâu tương đối dưới mực nước.

Tại thời điểm phát hiện, 3 cọc được cắm thẳng đứng, đầu nhọn hướng xuống, phần thân lộ cao khỏi mặt bùn. Các cọc được bố trí thành 2 hàng song song nhau chạy theo chiều dài Bắc-Nam và song song với hướng của dòng chảy sông Vân, khoảng cách 2 hàng là 2m, khoảng cách giữa các cọc trong hàng là 2m.

Các đặc điểm trên cọc cho thấy đây là đồ được gia công, đóng thẳng đứng, dấu hiệu cho thấy đây là sản phẩm do con người chế tác và bố trí với một mục đích cụ thể, không phải cọc gỗ trôi dạt tự nhiên.

Các cọc được phát hiện trong lớp trầm tích lòng sông, ở độ sâu tương đối dưới mực nước. Ảnh: T.L

Cọc có chiều dài lớn (từ 3,76m đến 4,15m), chu vi thân từ 1,16m đến 1,46m. Các cọc được làm từ những cây gỗ có đường kính trung bình - lớn. Phần vót nhọn ở cả 3 cọc đều có chiều dài khoảng 1,10m, là chỉ số kỹ thuật cho thấy sự thống nhất trong quy cách chế tác cùng một thời điểm.

Các cọc gỗ phát hiện được tại sông Vân có nhiều đặc điểm giống với cọc gỗ phát hiện được tại chợ Sa (xã Cẩm Lý, tỉnh Bắc Ninh) nằm trong không gian của chiến trường Lục Đầu Giang trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ 2 (năm 1285) và lần thứ 3 (năm 1288). Các đặc điểm giống nhau giữa các cọc là: Cùng kỹ thuật chế tác, cùng hình dáng cọc cong ở dạng tự nhiên, cùng được đóng ở khu vực cửa sông.

Cọc có chiều dài lớn (từ 3,76m đến 4,15m), chu vi thân từ 1,16m đến 1,46m. Ảnh: T.L

Mặc dù chưa đủ cơ sở xác định niên đại và chức năng của các cọc gỗ nhưng các đặc điểm kỹ thuật và hiện trường thực tế cho thấy đây là dấu tích công trình nhân tạo có tổ chức, nhiều khả năng liên quan đến hoạt động quân sự, thủy lợi hoặc giao thông trong lịch sử. Nhưng khả năng cao là cọc liên quan đến hoạt động quân sự ở thời Trần (thế kỷ 13).

Sông Vân (hay sông Vân Sàng) là dòng sông cổ gắn liền với nhiều triều đại Việt Nam xưa. Đây là hệ thống giao thông và phòng thủ kinh đô Hoa Lư.