Nhận tiền "tip" qua tài khoản kinh doanh: Chủ quán phải khai thuế sao cho đúng?

Ngày 10-4, Thuế TPHCM phối hợp cùng Báo Pháp Luật TPHCM tổ chức tọa đàm với chủ đề “Cầm tay chỉ việc hộ kinh doanh tuân thủ pháp luật về thuế”.

Tại buổi tọa đàm, nhiều hộ kinh doanh bày tỏ lo ngại việc không thông thạo kế toán có thể dẫn đến sai sót trong các quy định mới về kê khai thuế, từ đó đối mặt nguy cơ bị xử phạt.

Khách chuyển khoản cả tiền "tip"

Cụ thể, bà Ngọc Dung – chủ một hộ kinh doanh ngành dịch vụ – cho biết doanh thu hiện tại của bà dưới ngưỡng 500 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, điều khiến bà băn khoăn là việc khách hàng chuyển khoản bao gồm cả tiền "tip" cho nhân viên vào tài khoản của hộ kinh doanh. Sau đó, bà chuyển lại toàn bộ số tiền này cho nhân viên.

“Như vậy, nếu sau này cơ quan thuế hậu kiểm sẽ thấy sự lệch pha giữa tổng số tiền chuyển vào ngân hàng và doanh thu thực tế kê khai. Nếu không có hướng dẫn rõ ràng, những khoản tiền ‘thu hộ, chi hộ’ này rất dễ bị hiểu lầm là hành vi kê khai sai doanh thu để trốn thuế” - bà Dung lo ngại.

Lãnh đạo Thuế TP HCM cho biết tiếp tục "cầm tay chỉ việc" để tất cả các hộ kinh doanh an tâm

Giải đáp vấn đề này, bà Mai Thị Nghĩa Lê, Trưởng phòng Thuế cá nhân, hộ kinh doanh và thu khác - Thuế TPHCM, đã hướng dẫn hộ kinh doanh bắt buộc phải ghi nhận toàn bộ doanh thu phục vụ sản xuất, kinh doanh (bao gồm lương, chi phí nhân công và các chi phí liên quan) vào sổ sách để làm cơ sở xem xét ngưỡng chịu thuế.

Riêng với khoản tiền "tip", việc chịu thuế sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào tính chất khoản tiền. Nếu tiền tip mang tính chất như tiền công, tiền lương hoặc hoa hồng bắt buộc (điển hình như trong hoạt động môi giới), đây là kết quả của kinh doanh nên bắt buộc tính vào thuế thu nhập cá nhân và ghi nhận doanh thu.

Ngược lại, nếu đó là khoản bồi dưỡng tự nguyện, không bắt buộc thì không nhất thiết phải đưa vào thu nhập cá nhân. "Thế nên, hộ kinh doanh phải lưu ý mọi khoản thu có tính bắt buộc khác đều phải kê khai đầy đủ theo luật định" - bà Lê thông tin.

Tài khoản kinh doanh phải đăng ký

Theo bà Lê, việc mở tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh là quy định bắt buộc. Tài khoản có thể đứng tên hộ kinh doanh hoặc cá nhân chủ hộ nhưng phải được đăng ký và thông báo với cơ quan thuế.

Đối với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm như trường hợp bà Dung, thời hạn chót nộp thông báo tài khoản ngân hàng (theo mẫu 01 Thông tư 88/2021/TT-BTC) là ngày 20-4.

Với nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến 3 tỉ đồng (hoặc nộp thuế theo tỷ lệ % doanh thu), thông tin tài khoản phải gửi kèm tờ khai thuế quý I/2026 và bảng kê, hạn cuối là ngày 4-5.

Nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 3 tỉ đến 50 tỉ đồng cũng phải hoàn tất thông báo tài khoản, tờ khai quý I/2026 và bảng kê hàng tồn kho trước ngày 4-5. Trong khi đó, nhóm có doanh thu trên 50 tỉ đồng phải hoàn tất các thủ tục thuế trước ngày 20-4.

Về sổ sách kế toán, đại diện Thuế TPHCM hướng dẫn hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng mở sổ kế toán đơn giản theo mẫu S1 (Thông tư 132/2018/TT-BTC) để ghi nhận doanh thu và lưu trữ, phục vụ việc kiểm tra khi cần thiết.