Gan nhiễm mỡ gây ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng hoàn toàn có thể thay đổi được nếu chúng ta điều chỉnh lại chế độ ăn uống, sinh hoạt. Chỉ với một thay đổi nhỏ trong bữa sáng, một nữ nhân viên văn phòng 30 tuổi tại Đài Loan (Trung Quốc) đã giảm 5kg sau 3 tháng và kết quả kiểm tra cho thấy tình trạng gan nhiễm mỡ biến mất, dù không tập thể dục hay áp dụng các phương pháp nhịn ăn.
Câu chuyện được bác sĩ Tiền Chính Hoằng, Giám đốc Trung tâm Khám sức khỏe, Bệnh viện Trường Chang Gung (Đài Loan, Trung Quốc), chia sẻ trong một chương trình sức khỏe gần đây đã thu hút nhiều sự quan tâm.
Giảm 5kg sau 3 tháng dù không tập luyện
Theo bác sĩ Tiền, bệnh nhân là một nữ nhân viên văn phòng ngoài 30 tuổi, nhiều năm được theo dõi vì mắc gan nhiễm mỡ mức độ nhẹ. Do công việc bận rộn, cô gần như không có thời gian tập thể dục và cũng không áp dụng chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt.
Trong lần tái khám định kỳ sau 3 tháng, bác sĩ bất ngờ khi kết quả siêu âm cho thấy gan đã trở lại bình thường. Quan sát ngoại hình bệnh nhân, ông nhận thấy cô gầy hơn rõ rệt.
Khi được hỏi, người phụ nữ cho biết cân nặng đã giảm từ 76kg xuống còn 71kg, tương đương giảm 5kg chỉ trong vòng 3 tháng. Điều khiến bác sĩ ngạc nhiên hơn cả là cô không giảm cân nhờ tập gym hay nhịn ăn gián đoạn (Intermittent Fasting), mà chủ yếu nhờ thay đổi thực đơn bữa sáng.
Bữa sáng chỉ gồm 3 món
Người phụ nữ cho biết cô đã thay thế các món ăn quen thuộc như cơm nắm, sandwich hay bánh mì mua tại cửa hàng tiện lợi bằng thực đơn đơn giản gồm:
1-2 củ khoai lang (khoảng 100-200g). 1 quả chuối. 2 quả trứng luộc (không phải ngày nào cũng ăn). 1 cốc cà phê không hoặc ít đường.
Theo bác sĩ Tiền, điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở các loại thực phẩm mà còn ở cách chế biến khoai lang.
Vì sao khoai lang để lạnh lại có lợi cho việc giảm cân?
Người phụ nữ thường hấp chín khoai lang từ tối hôm trước, sau đó bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và ăn vào sáng hôm sau.
Bác sĩ Tiền giải thích, khi thực phẩm giàu tinh bột như khoai lang được nấu chín rồi làm lạnh, một phần tinh bột sẽ chuyển thành tinh bột kháng (Resistant Starch).
Đây là loại tinh bột không bị tiêu hóa hoàn toàn ở ruột non mà tiếp tục xuống đại tràng để trở thành nguồn thức ăn cho hệ vi sinh đường ruột. Nhờ đó, tinh bột kháng mang lại nhiều lợi ích:
Làm chậm quá trình hấp thu glucose, giúp đường huyết ổn định hơn sau ăn. Tăng cảm giác no, hạn chế ăn vặt. Có thể góp phần cải thiện độ nhạy insulin. Hỗ trợ kiểm soát cân nặng nếu kết hợp với chế độ ăn hợp lý.
Nhiều nghiên cứu đăng trên The American Journal of Clinical Nutrition và Nutrition Bulletin cũng ghi nhận, tinh bột kháng có thể giúp giảm đáp ứng đường huyết sau ăn, hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa. Tuy nhiên, đây không phải là "thần dược" giảm cân mà chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm tổng năng lượng nạp vào phù hợp.
Chuối càng xanh càng nhiều tinh bột kháng
Không chỉ khoai lang, người phụ nữ này còn chủ động chọn chuối vừa chín tới, vỏ chưa xuất hiện nhiều đốm đen.
Theo bác sĩ Tiền, khi chuối chín dần, lượng tinh bột kháng sẽ giảm và chuyển hóa thành glucose cùng fructose. Điều này khiến chỉ số đường huyết sau ăn tăng nhanh hơn.
Ngược lại, chuối mới chín vẫn chứa lượng tinh bột kháng cao hơn, giúp tạo cảm giác no lâu và làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate.
Dù vậy, các chuyên gia dinh dưỡng cũng lưu ý chuối vẫn là trái cây chứa carbohydrate. Người mắc đái tháo đường hoặc cần kiểm soát đường huyết nên ăn với lượng vừa phải và kết hợp cùng nguồn protein.
Trứng luộc giúp tăng protein, hạn chế đói sớm
Một điểm quan trọng khác trong bữa sáng là bổ sung trứng luộc thay vì trứng chiên. Theo bác sĩ Tiền, trứng là nguồn protein chất lượng cao, giúp kéo dài cảm giác no và hỗ trợ duy trì khối cơ trong quá trình giảm cân.
Việc luộc hoặc hấp trứng cũng giúp hạn chế lượng dầu mỡ và năng lượng dư thừa so với các phương pháp chiên rán. Nhiều nghiên cứu cho thấy bữa sáng giàu protein có thể giúp giảm cảm giác đói trong ngày, từ đó hạn chế lượng thức ăn tiêu thụ ở các bữa tiếp theo.
Gan nhiễm mỡ không chỉ do ăn nhiều chất béo
Ngoài việc thay đổi bữa sáng, người phụ nữ còn cắt giảm đáng kể bánh mì, bánh ngọt và hạn chế ăn tinh bột vào bữa tối.
Bác sĩ Tiền nhấn mạnh, nhiều người lầm tưởng gan nhiễm mỡ chỉ do ăn quá nhiều dầu mỡ. Thực tế, ở nhiều quốc gia châu Á, nguyên nhân phổ biến hơn lại là tiêu thụ quá nhiều tinh bột tinh chế và đồ uống có đường.
Khi cơ thể hấp thụ lượng lớn carbohydrate tinh chế vượt quá nhu cầu, gan sẽ chuyển phần dư thừa thành triglyceride và tích tụ trong tế bào gan. Theo thời gian, tình trạng này có thể dẫn đến gan nhiễm mỡ không do rượu (MASLD, trước đây gọi là NAFLD).
Theo Hiệp hội Gan Hoa Kỳ (AASLD) và Hiệp hội Gan châu Âu (EASL), nền tảng điều trị gan nhiễm mỡ hiện nay vẫn là: Giảm 5-10% trọng lượng cơ thể nếu thừa cân hoặc béo phì. Hạn chế đồ uống có đường và tinh bột tinh chế. Tăng cường rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc. Duy trì hoạt động thể lực đều đặn tối thiểu 150 phút mỗi tuần.
Chuyên gia: Không nên coi đây là "công thức thần kỳ"
Các chuyên gia lưu ý đây là một trường hợp lâm sàng được bác sĩ chia sẻ, không phải bằng chứng cho thấy chỉ cần ăn khoai lang, chuối hay trứng là có thể chữa khỏi gan nhiễm mỡ.
Hiệu quả cải thiện của người phụ nữ nhiều khả năng đến từ việc giảm tổng năng lượng nạp vào, tăng chất xơ và protein, hạn chế tinh bột tinh chế, từ đó giúp giảm cân. Bản thân việc giảm khoảng 5-10% cân nặng đã được chứng minh có thể cải thiện đáng kể tình trạng gan nhiễm mỡ ở nhiều bệnh nhân.
Vì vậy, người mắc gan nhiễm mỡ nên xây dựng chế độ ăn khoa học, kiểm soát cân nặng, duy trì vận động phù hợp và khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ, thay vì chỉ áp dụng một thực đơn cố định hoặc kỳ vọng vào một loại thực phẩm đơn lẻ.
(Nguồn: HK01)
Hoặc