Ung thư gan hiện nằm trong top 10 loại ung thư phổ biến nhất trên toàn cầu, đồng thời cũng là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư. Các “thủ phạm” chính bao gồm nhiễm virus viêm gan B, viêm gan C, gan nhiễm mỡ, tiểu đường và nhiều thói quen sinh hoạt không lành mạnh khác.
Ung thư gan nguy hiểm thường được phát hiện ở giai đoạn muộn do không có triệu chứng đặc hiệu. Tuy nhiên, các bác sĩ cho biết cơ thể vẫn có những dấu hiệu cảnh báo sớm mà nhiều người dễ xem nhẹ như vàng da, vàng mắt và ngứa dai dẳng không rõ nguyên nhân, chán ăn, rối loạn tiêu hoá, đau vùng gan âm ỉ kéo dài…
Theo các chuyên gia ung bướu, ung thư gan ngày càng có xu hướng trẻ hóa, nguyên nhân chủ yếu đến từ chế độ ăn uống và lối sống. Trong đó, 4 nhóm thực phẩm sau được khuyến cáo nên hạn chế để tránh gây hại cho gan:
Thực phẩm bị mốc
Ảnh minh hoạ
Các loại ngũ cốc, đậu, lạc, bắp, gạo, cà phê… nếu bảo quản không đúng cách rất dễ bị nấm mốc xâm nhập và sinh ra aflatoxin - một độc tố được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm chất gây ung thư mạnh nhất đối với gan. Aflatoxin có khả năng làm tổn thương trực tiếp tế bào gan, gây viêm gan mạn tính và thúc đẩy quá trình đột biến tế bào, từ đó làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Nhiều người có thói quen cắt bỏ phần mốc rồi tiếp tục sử dụng phần còn lại, nhưng trên thực tế, độc tố có thể đã lan rộng trong toàn bộ thực phẩm. Aflatoxin vẫn ổn định ngay cả ở nhiệt độ nấu nướng bình thường, có nghĩa là nấu chín thức ăn bị mốc sẽ không loại bỏ được độc tố này. Vì vậy, khi phát hiện thực phẩm có dấu hiệu mốc, ẩm, đổi màu hoặc mùi lạ, cách an toàn nhất là loại bỏ hoàn toàn, tránh vì tiếc của mà gây hại lâu dài cho gan.
Thực phẩm muối chua
Ảnh minh hoạ
Lượng nitrit cao trong thức ăn muối chua khi vào cơ thể chuyển hóa thành nitrosamine, làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư gan. Việc tiêu thụ các loại thực phẩm này trong thời gian dài, nhất là khi kết hợp với chế độ ăn nhiều muối, ít rau xanh và thiếu vitamin, sẽ làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho gan, khiến gan phải liên tục xử lý các chất độc hại.
Theo các chuyên gia, thói quen ăn đồ muối chua thường xuyên có thể thúc đẩy quá trình viêm gan mạn tính, xơ gan và làm gia tăng nguy cơ ung thư gan về lâu dài. Do đó, những thực phẩm này chỉ nên ăn với lượng nhỏ, không dùng thường xuyên và cần kết hợp với chế độ ăn cân bằng, nhiều rau quả tươi để giảm tác hại cho gan.
Cá nước ngọt ăn sống
Ảnh minh hoạ
Ở cá nước ngọt, nguy cơ tồn dư kim loại nặng, tồn dư hàm lượng kháng sinh trong thức ăn chăn nuôi là hoàn toàn có thể xảy ra.
Việc không chế biến chín kỹ các loại cá nước ngọt có thể khiến người ăn nhiễm sán lá gan nhỏ (clonorchiasis), ký sinh trùng, vi khuẩn… gây ra tình trạng ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy cấp, chứng rối loạn tiêu hoá, thậm chí xơ gan cổ chướng.
Khi nhiễm sán lá gan, ống mật trong cơ thể dễ bị viêm, người bệnh không được chữa trị kịp thời còn dễ dẫn đến ung thư đường mật. Bên cạnh đó, nhiễm sán kéo dài có thể gây viêm gan, xơ gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan rõ rệt.
Theo khuyến nghị của USDA, cần nấu cá chín tới ở nhiệt độ tối thiểu 63 độ nhằm tiêu diệt hoàn toàn các loại vi khuẩn gây bệnh như salmonella hay listeria, đảm bảo cá được cấp đông đúng cách để diệt ký sinh trùng.
Đồ uống nhiều đường (nước ngọt, trà sữa, nước tăng lực)
Ảnh minh hoạ
Các loại đồ uống chứa hàm lượng đường và fructose cao cũng là “sát thủ thầm lặng” đối với gan. Khi tiêu thụ quá nhiều đường, đặc biệt là fructose, gan buộc phải chuyển hóa lượng đường dư thừa thành mỡ, dẫn đến gan nhiễm mỡ không do rượu.
Theo các nghiên cứu, gan nhiễm mỡ kéo dài có thể tiến triển thành viêm gan nhiễm mỡ, xơ gan và làm tăng rõ rệt nguy cơ ung thư gan. Đáng lo ngại hơn, quá trình này diễn ra âm thầm, người bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi gan đã tổn thương nghiêm trọng.
Việc thường xuyên uống nước ngọt, trà sữa, nước tăng lực, đặc biệt ở người ít vận động và thừa cân được xem là một trong những nguyên nhân chính khiến ung thư gan ngày càng trẻ hóa. Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo nên hạn chế tối đa đồ uống có đường, ưu tiên nước lọc, trà nhạt hoặc đồ uống không đường để bảo vệ gan lâu dài.
Theo Toutiao, WebMD
Hoặc