Loại quả đang được nhắc đến chính là quả ớt. Ớt có vị cay nồng đặc trưng, không chỉ là gia vị quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam mà còn là "thần dược" với nhiều lợi ích sức khỏe đáng kinh ngạc. Loại quả nhỏ bé này được trồng nhiều ở Việt Nam, bán giá rẻ, cứ xách túi ra chợ hay siêu thị thì không bao giờ lo thiếu.
Nhiều gia đình Việt thường trồng ớt trong vườn nhà (Ảnh minh họa)
Điều ngạc nhiên là ít ai ngờ ớt lại giàu dinh dưỡng và được giới chuyên gia đánh giá cao đến thế. Theo trang Healthline, chỉ với 15g ớt đỏ tươi đã cung cấp một lượng dinh dưỡng đáng kể, bao gồm: Lượng calo: 6, nước: 88%, Protein: 0,3g, Carbs: 1,3g, đường: 0,8g, chất xơ: 0,2g, chất béo: 0,1g. Đồng thời, ớt đỏ còn là nguồn cung cấp vitamin C, vitamin B6, vitamin K1, vitamin A, kali và đồng, giúp cơ thể khỏe mạnh và phòng tránh nhiều bệnh tật.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) từng công bố xếp hạng 47 loại trái cây và rau củ tốt nhất thế giới dựa trên điểm "mật độ dinh dưỡng". Trong đó, ớt đỏ được xếp ở vị trí 17, với số điểm là 41,26.
Phía sau những con số ấn tượng này, ớt mang lại nhiều lợi ích sức khỏe hơn nhiều người tưởng:
Hỗ trợ kéo dài tuổi thọ, ngừa ung thư
Chất chống oxy hóa mạnh mẽ trong ớt giúp bảo vệ cơ thể trước các gốc tự do. Hoạt chất capsaicin có khả năng ức chế tế bào ung thư tuyến tiền liệt và làm chậm sự lây lan của tế bào ung thư phổi. Nghiên cứu đăng trên Tạp chí của Đại học Tim mạch Mỹ ghi nhận việc ăn ớt 4 lần mỗi tuần giúp giảm 23% nguy cơ tử vong do bệnh tật.
Người Việt có nhiều cách ăn ớt đa dạng, không chỉ là thêm vào món ăn khi nấu (Ảnh minh họa)
Bảo vệ tim mạch, ngừa đột quỵ
Lượng capsaicin giúp giảm cholesterol xấu, hạ chất béo trung tính và ngăn ngừa hình thành cục máu đông. Người duy trì thói quen ăn cay hợp lý giảm tới 40% nguy cơ tử vong do đau tim và 50% nguy cơ tử vong do tai biến mạch máu não hay đột quỵ.
Giảm đau, kháng viêm tự nhiên
Capsaicin ức chế mạnh Neuropeptide, một chất trung gian gây ra quá trình viêm. Nhờ đó, loại quả này giúp làm dịu triệu chứng sưng đau do viêm khớp hiệu quả không kém một số loại thuốc kháng viêm thông thường.
Tăng cường hệ miễn dịch
Lượng vitamin A và C dồi dào trong ớt đóng vai trò như lớp lá chắn củng cố màng nhầy ở đường hô hấp, ruột và đường tiết niệu. Nhờ đó, cơ thể nâng cao khả năng tự bảo vệ trước sự xâm nhập của các mầm bệnh và vi khuẩn gây hại.
Cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng
Các hoạt chất tự nhiên trong ớt có khả năng kích thích brain giải phóng endorphin và serotonin, hai hormone tạo cảm giác hạnh phúc. Thói quen tiêu thụ ớt vừa phải giúp tinh thần thêm thư thái, giải tỏa áp lực và mang lại sự hưng phấn tích cực.
Ớt không chỉ tăng hương vị món ăn mà còn tốt cho sức khỏe nếu dùng điều độ (Ảnh minh họa)
Hỗ trợ đốt mỡ, giảm cân
Thói quen ăn ớt làm tăng tốc độ trao đổi chất của cơ thể lên gần 50%, đồng thời làm giảm cảm giác thèm đồ ngọt và thức ăn nhiều dầu mỡ.
Gợi ý các món ăn vừa ngon vừa tốt cho sức khỏe từ quả ớt
Theo TS. Nguyễn Đức Quang (Nguyên Chủ nhiệm khoa Nghiên cứu Thực nghiệm, Viện Y học cổ truyền Quân đội) chia sẻ trên báo Sức khỏe & Đời sống, cây ớt được ứng dụng rất tốt trong ẩm thực trị liệu. Bạn có thể tham khảo một số công thức biến ớt thành "món ăn trị liệu" đơn giản mà vừa ngon vừa khỏe như:
- Thịt bò xào cần tây ớt đỏ: Dùng 300g thịt bò, 120g cần tây, 5g ớt đỏ, 5g gừng tươi và 1 quả trứng gà xào vừa chín tới giúp bổ khí huyết, tăng cường sức đề kháng.
Ớt có rất nhiều loại với mức độ cay và mùi vị khác nhau (Ảnh minh họa)
- Thịt lợn xào mướp đắng ớt xanh: Dùng 80 đến 100g thịt ba chỉ xào officially to lửa cùng 60g ớt xanh và 1 quả mướp đắng thái lát giúp giải nhiệt, kích thích tiêu hóa.
- Canh cá nấu lá ớt: Nấu 200 đến 400g cá lóc (hoặc cá chép) cùng 200g lá ớt tươi thành canh ăn nóng, hỗ trợ cải thiện tình trạng phong thấp, đau sưng khớp.
- Cháo ớt giải cảm: Nấu 80 đến 100g gạo tẻ cùng 20 đến 50g ớt tươi thành cháo ăn khi còn ấm, rất thích hợp cho người bị cảm cúm, sốt rét run khi thời tiết chuyển mùa.
Những lưu ý quan trọng khi ăn ớt để tránh gây hại
Giàu dinh dưỡng, lắm lợi ích sức khỏe nhưng ớt có vị cay nồng, tính nóng và không phải ai cũng nên ăn nhiều. Hãy nhớ vài lưu ý nhỏ để tận dụng loại quả "tốt bậc nhất thế giới" này đúng cách nhé:
- Người mắc bệnh dạ dày, đại tràng không ăn: Vị cay nồng từ capsaicin dễ gây kích ứng niêm mạc dạ dày, làm trầm trọng hơn tình trạng viêm loét, trào ngược thực quản hoặc đau đại tràng co thắt.
- Người đang bị đau mắt, nhiệt miệng nên tránh: Ớt có tính nóng cao, ăn nhiều khiến tình trạng sưng tấy, mụn nhọt, lở loét khoang miệng hoặc viêm kết mạc trở nên tồi tệ hơn.
Ớt cực quen trên mâm cơm người Việt nhưng không có nghĩa là ai cũng nên ăn (Ảnh minh họa)
- Người có cơ địa âm hư hỏa vượng ăn ít: Những ai thường xuyên bị khô họng, gò má đỏ, đổ mồ hôi trộm hoặc huyết áp cao nên hạn chế tiêu thụ ớt để tránh làm mất cân bằng âm dương trong cơ thể.
- Tránh ăn quả ớt khi bụng đói: Ăn ớt vào thời điểm dạ dày rỗng dễ gây cồn cào, bỏng rát ruột và kích thích co bóp dạ dày quá mức.
- Kiểm soát lượng ăn ớt: Dù ớt tốt cho sức khỏe nhưng chỉ nên dùng như gia vị bổ trợ với lượng vừa phải. Việc lạm dụng thức ăn quá cay dồn dập sẽ gây áp lực lớn lên gan, thận và hệ tiêu hóa dù bạn đnag hoàn toàn khỏe mạnh.
Hoặc