Ớt bột là một trong những loại gia vị quen thuộc trong căn bếp của nhiều gia đình Việt Nam, được sử dụng để tạo màu sắc hấp dẫn và tăng vị cay nồng cho các món ăn như bún bò, phở, mì, các món xào, kho hay làm nước chấm. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay xuất hiện không ít loại ớt bột bị trộn phẩm màu hoặc pha thêm các tạp chất nhằm tăng độ đỏ và giảm chi phí sản xuất, khiến người tiêu dùng khó nhận biết và tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe nếu sử dụng lâu dài.
Chính vì vậy, việc nắm được những mẹo phân biệt ớt bột thật với ớt bột trộn phẩm màu sẽ giúp người nội trợ lựa chọn được sản phẩm an toàn, đảm bảo chất lượng và giữ trọn hương vị tự nhiên của món ăn.
Vì sao ớt bột dễ bị trộn phẩm màu?
Ớt bột nguyên chất thường được làm từ ớt tươi sau khi phơi khô hoặc sấy khô rồi đem xay mịn, do đó màu sắc tự nhiên của ớt bột thường có màu đỏ sẫm hoặc đỏ cam tùy theo loại ớt và cách chế biến.
Tuy nhiên, để tạo ra sản phẩm có màu đỏ tươi bắt mắt và thu hút người mua hơn, một số cơ sở sản xuất kém uy tín có thể trộn thêm phẩm màu công nghiệp hoặc các loại bột khác như bột gạch, bột màu tổng hợp.
Việc pha trộn này không chỉ làm giảm chất lượng của ớt bột mà còn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe nếu những loại phẩm màu này không đảm bảo an toàn thực phẩm. Chính vì vậy, người tiêu dùng cần trang bị cho mình những kiến thức cơ bản để nhận biết đâu là ớt bột thật, đâu là sản phẩm có thể đã bị pha trộn.
Quan sát màu sắc của ớt bột
Một trong những cách đơn giản nhất để phân biệt ớt bột thật với ớt bột trộn phẩm màu chính là quan sát màu sắc của sản phẩm.
Ớt bột nguyên chất thường có màu đỏ sẫm hoặc đỏ cam tự nhiên, màu sắc không quá rực rỡ và có sự khác nhau nhẹ giữa các hạt bột. Khi nhìn kỹ, bạn có thể thấy các mảnh vỏ ớt nhỏ li ti và màu sắc không hoàn toàn đồng đều.
Ngược lại, ớt bột trộn phẩm màu thường có màu đỏ tươi bất thường, nhìn rất bắt mắt nhưng lại khá đồng nhất, các hạt bột có màu giống nhau và đôi khi có độ sáng quá mức so với màu tự nhiên của ớt khô. Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất mà người tiêu dùng có thể quan sát ngay khi mua.
Việc phân biệt ớt bột thật với ớt bột trộn phẩm màu không quá khó nếu người tiêu dùng chú ý đến những yếu tố như màu sắc, mùi hương, phản ứng với nước hoặc giấy ăn.
Kiểm tra mùi hương của ớt bột
Ngoài màu sắc, mùi hương cũng là yếu tố quan trọng giúp phân biệt ớt bột thật với ớt bột trộn phẩm màu.
Ớt bột nguyên chất thường có mùi thơm đặc trưng của ớt khô, mùi cay nồng tự nhiên nhưng không quá gắt. Khi đưa gần mũi, bạn sẽ cảm nhận được mùi thơm nhẹ và dễ chịu của ớt.
Trong khi đó, ớt bột bị pha trộn phẩm màu hoặc tạp chất có thể có mùi lạ, đôi khi hơi hắc hoặc không có mùi thơm tự nhiên của ớt. Một số loại thậm chí có mùi hóa chất nhẹ do sử dụng phẩm màu công nghiệp.
Thử ớt bột với nước
Một mẹo rất đơn giản nhưng khá hiệu quả để kiểm tra ớt bột thật hay giả là thử với nước.
Bạn chỉ cần cho một ít ớt bột vào ly nước trong rồi khuấy nhẹ. Nếu là ớt bột nguyên chất, bột ớt thường nổi lơ lửng hoặc lắng xuống đáy chậm, đồng thời nước chỉ chuyển sang màu hơi đỏ nhạt do tinh dầu và màu tự nhiên của ớt hòa tan.
Ngược lại, nếu là ớt bột trộn phẩm màu, nước có thể chuyển sang màu đỏ đậm rất nhanh, thậm chí màu lan ra ngay lập tức và nhìn khá đậm, điều này cho thấy có khả năng sản phẩm đã được pha thêm chất tạo màu.
Quan sát màu sắc là một trong các mẹo phân biệt ớt bột thật với ớt bột trộn phẩm màu.
Kiểm tra bằng giấy ăn
Một cách kiểm tra đơn giản khác mà nhiều người nội trợ áp dụng là sử dụng giấy ăn hoặc khăn giấy trắng.
Bạn chỉ cần rắc một ít ớt bột lên giấy ăn rồi nhỏ vài giọt nước lên. Nếu là ớt bột nguyên chất, màu đỏ sẽ lan nhẹ nhưng không quá đậm và thường để lại các mảnh vỏ ớt nhỏ.
Ngược lại, nếu ớt bột chứa phẩm màu, giấy ăn có thể bị nhuộm đỏ rất nhanh và màu lan rộng bất thường giống như màu mực, đây là dấu hiệu cho thấy ớt bột có thể đã được pha trộn chất tạo màu.
Nếm thử vị cay của ớt bột
Vị cay cũng là một yếu tố giúp nhận biết chất lượng của ớt bột.
Ớt bột nguyên chất thường có vị cay tự nhiên, cảm giác cay lan tỏa từ từ và có hậu vị thơm nhẹ của ớt. Ngược lại, ớt bột pha tạp có thể có vị cay yếu, vị lạ hoặc thậm chí hơi đắng nếu có lẫn tạp chất.
Tuy nhiên, khi nếm thử bạn chỉ nên thử một lượng rất nhỏ để tránh gây kích ứng hoặc khó chịu.
Cách chọn mua ớt bột an toàn
Để hạn chế nguy cơ mua phải ớt bột trộn phẩm màu, người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được đóng gói và ghi đầy đủ thông tin về nhà sản xuất, thành phần cũng như hạn sử dụng.
Ngoài ra, bạn cũng nên ưu tiên mua ớt bột tại các cửa hàng uy tín, siêu thị hoặc các thương hiệu đã được nhiều người tin dùng. Nếu có điều kiện, việc mua ớt khô nguyên trái rồi tự xay tại nhà cũng là cách giúp đảm bảo chất lượng và an toàn hơn.
Bên cạnh đó, khi mua ớt bột bạn nên tránh những loại có màu quá đỏ hoặc giá quá rẻ so với mặt bằng chung của thị trường, bởi đây có thể là dấu hiệu của sản phẩm kém chất lượng.
Hoặc