Không cần một khoảng sân rộng hay khu vườn cầu kỳ, chỉ một chiếc chậu nhỏ đặt ở ban công, bậu cửa sổ hay góc sân có nắng cũng đủ để gia đình tự trồng một bụi kinh giới xanh tốt. Loại rau thơm quen thuộc này không chỉ dễ chăm mà còn có thể thu hoạch nhiều lần, mỗi khi cần dùng chỉ việc hái vài nhánh tươi là đã có ngay một loại rau thơm dậy mùi cho bữa cơm. Kinh giới vốn là loại cây khá dễ sống, tốc độ phát triển tương đối nhanh và không đòi hỏi quá nhiều công chăm sóc. Tuy nhiên, để cây luôn xanh mướt, ra nhiều nhánh và hạn chế sâu bệnh, người trồng vẫn nên chú ý một vài yếu tố từ vị trí đặt chậu, đất trồng cho đến cách tưới nước và cắt tỉa.
Chọn nơi có đủ ánh sáng cho cây
Một trong những điều quan trọng nhất khi trồng kinh giới là lựa chọn vị trí phù hợp. Đây là loại cây ưa sáng, vì vậy nếu được đặt ở nơi có ánh nắng tự nhiên, cây thường phát triển khỏe, thân cứng cáp và lá xanh tốt hơn. Ban công, sân thượng, bậu cửa sổ hoặc khu vực gần cửa ra vào có ánh sáng là những vị trí khá lý tưởng. Nếu trồng trong nhà, nên đặt chậu ở nơi thoáng và có thể đón nắng thay vì để cây trong góc quá tối hoặc kín gió. Không nhất thiết phải để cây dưới nắng gay gắt suốt cả ngày. Khoảng 4–6 tiếng ánh sáng mỗi ngày thường là điều kiện phù hợp để kinh giới sinh trưởng tốt. Với những ngày thời tiết quá nóng, nếu cây đặt ở nơi nắng mạnh liên tục, có thể cân nhắc đưa chậu vào vị trí có ánh sáng nhưng được che bớt vào thời điểm nắng gắt. Một chậu kinh giới được đặt đúng chỗ không chỉ giúp cây lớn nhanh mà còn tạo thêm một mảng xanh nhỏ xinh cho không gian sống.
Kinh giới không quá “khó tính” về đất nhưng lại không thích tình trạng đất bí, nặng và giữ nước quá lâu. Vì vậy, khi chuẩn bị chậu trồng, nên ưu tiên loại đất tơi xốp, có khả năng thoát nước tốt để bộ rễ có đủ không gian phát triển. Có thể trộn đất với một số vật liệu giúp tăng độ thông thoáng như xơ dừa hoặc trấu hun. Điều quan trọng là sau khi tưới, nước có thể thoát xuống dưới chậu thay vì đọng lại quanh gốc. Chậu trồng cũng nên có lỗ thoát nước ở đáy. Đây là chi tiết nhỏ nhưng khá quan trọng, bởi dù cây cần độ ẩm để phát triển, việc để rễ ngâm trong nước quá lâu lại dễ khiến cây sinh trưởng kém, thậm chí bị thối rễ.
Tưới nước vừa đủ, đừng để cây bị úng
Nhiều người nghĩ rằng rau thơm cần được tưới thật nhiều để lá luôn xanh non, nhưng với kinh giới, tưới quá tay chưa chắc đã tốt. Cây thích đất có độ ẩm vừa phải hơn là tình trạng ướt sũng liên tục. Trước khi tưới, có thể kiểm tra lớp đất phía trên. Nếu đất đã hơi khô thì bổ sung nước vừa đủ, còn khi đất vẫn còn ẩm, không nhất thiết phải tưới thêm. Vào những ngày nắng nóng, cây có thể cần được tưới thường xuyên hơn, trong khi thời tiết mát hoặc mưa ẩm thì nên giảm lượng nước. Khi tưới, nên tưới nhẹ và đều quanh gốc, tránh xối nước quá mạnh làm đất bắn lên lá hoặc khiến phần gốc bị ngập nước. Nếu trồng kinh giới trong chậu đặt ngoài ban công, cũng cần để ý lượng nước mưa, bởi những ngày mưa kéo dài có thể khiến chậu bị thừa nước dù gia đình không tưới thêm.
Trồng cây với khoảng cách vừa phải
Nếu muốn có một chậu kinh giới thật xanh tốt, đừng cố gieo hoặc trồng quá nhiều cây trong cùng một diện tích. Khi mọc quá dày, các cây sẽ cạnh tranh ánh sáng và không gian, đồng thời khu vực giữa các tán lá cũng dễ trở nên bí và ẩm. Với chậu nhỏ, chỉ nên trồng một lượng cây vừa phải để mỗi cây có đủ khoảng trống phát triển. Khi cây lớn, nếu thấy các nhánh mọc chen chúc, có thể tỉa bớt những phần quá dày để bụi cây thông thoáng hơn. Cách làm này cũng giúp việc chăm sóc và thu hoạch thuận tiện hơn. Thay vì một chậu cây um tùm nhưng yếu ớt, một bụi kinh giới được trồng với mật độ hợp lý sẽ có không gian để vươn nhánh và đón ánh sáng.
Thường xuyên cắt ngọn để cây ra nhiều nhánh
Một mẹo khá hữu ích khi trồng kinh giới tại nhà là đừng ngại cắt tỉa. Khi cây đã phát triển tương đối cao, có thể bấm hoặc cắt phần ngọn để kích thích các chồi bên phát triển. Việc này vừa giúp kiểm soát chiều cao, vừa tạo điều kiện để cây phát triển theo dạng bụi thay vì chỉ vươn một thân dài. Sau một thời gian, từ những vị trí được cắt tỉa, cây có thể tiếp tục mọc thêm nhiều nhánh mới, cho nhiều lá hơn để thu hoạch. Đặc biệt, khi hái kinh giới để sử dụng, cũng có thể kết hợp luôn với việc tỉa cây. Nên cắt từng nhánh thay vì vặt lá liên tục ở nhiều vị trí, giúp cây giữ được dáng gọn gàng và tiếp tục phát triển.
Thường xuyên kiểm tra lá và thân cây
Dù khá dễ trồng, kinh giới vẫn có thể gặp một số vấn đề như sâu ăn lá hoặc rệp nhỏ. Vì vậy, thỉnh thoảng nên dành vài phút quan sát mặt trên, mặt dưới của lá và phần thân cây để phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường. Nếu thấy một vài chiếc lá bị sâu ăn hoặc xuất hiện côn trùng, có thể xử lý sớm bằng cách loại bỏ phần lá bị ảnh hưởng, bắt sâu bằng tay hoặc sử dụng các biện pháp sinh học phù hợp. Không nên để tình trạng kéo dài vì sâu bệnh có thể nhanh chóng lan sang những phần lá non. Việc kiểm tra thường xuyên cũng giúp người trồng kịp thời nhận ra những vấn đề khác như cây bị thiếu sáng, thừa nước hoặc đất quá bí. Khi phát hiện sớm, việc điều chỉnh thường đơn giản hơn rất nhiều.
Hoặc