Ở nhiều nhà phố, nhà ống, bồn nước được đặt trên sân thượng để tận dụng không gian và tạo độ cao cho hệ thống cấp nước. Đây là cách bố trí phổ biến và hoàn toàn có thể sử dụng ổn định nếu công trình được thiết kế, lắp đặt đúng kỹ thuật. Tuy nhiên, bồn nước khác với nhiều thiết bị đặt trên sân thượng ở chỗ tải trọng thay đổi đáng kể khi chứa đầy nước. Chỉ riêng 1.000 lít nước đã có khối lượng xấp xỉ 1.000 kg, chưa tính trọng lượng của bồn, khung hoặc bệ đỡ. Ngoài ra, khu vực này còn trực tiếp chịu nắng, mưa và gió. Vì vậy, nếu gia đình đang có bồn nước trên sân thượng hoặc chuẩn bị lắp mới, có 5 vấn đề nên đặc biệt lưu ý.
1. Đừng chọn vị trí đặt bồn chỉ vì thấy còn chỗ trống
Đây là điều quan trọng nhất nhưng cũng khó tự đánh giá nhất. Không phải vị trí nào trên sân thượng còn trống cũng có thể đặt một bồn nước lớn. Khi đầy, tải trọng của cả hệ thống có thể rất đáng kể và được truyền xuống kết cấu phía dưới. Khả năng chịu tải còn phụ thuộc vào dung tích bồn, vị trí dầm - cột, cấu tạo sàn, tuổi và hiện trạng công trình. Do đó, gia đình không nên tự suy đoán khả năng chịu lực của sân thượng hoặc đơn giản thấy nhà bên cạnh đặt được thì nhà mình cũng làm tương tự. Đặc biệt với nhà cũ, công trình đã cải tạo nhiều lần hoặc muốn đổi sang bồn dung tích lớn hơn, nên để kỹ sư kết cấu hoặc người có chuyên môn khảo sát thực tế trước khi lắp đặt. Đây không phải hạng mục nên quyết định chỉ dựa trên kinh nghiệm cảm tính.
2. Bệ đỡ phải chắc chắn và phù hợp với loại bồn
Bồn nước không nên được kê tạm bằng gạch, gỗ hoặc những vật liệu chắp vá chỉ để lấy độ cao. Bề mặt hoặc hệ giá đỡ cần chắc chắn, ổn định và phù hợp với hướng dẫn lắp đặt của loại bồn đang sử dụng. Với bồn có chân hoặc giá đỡ riêng, các bộ phận phải được lắp đúng cấu tạo, không tự ý thay đổi chỉ vì muốn tiết kiệm diện tích. Độ cân bằng cũng rất quan trọng. Nếu bồn bị nghiêng hoặc hệ đỡ không ổn định, tải trọng có thể phân bố không như thiết kế và gây bất lợi cho quá trình sử dụng. Gia đình cũng không nên mặc định rằng một chiếc khung cũ từng đỡ được bồn nhỏ sẽ tiếp tục phù hợp khi thay sang bồn lớn hơn. Khi thay đổi dung tích hoặc kiểu bồn, hệ đỡ cũng cần được kiểm tra lại.
3. Đặc biệt chú ý nếu sân thượng thường xuyên có gió mạnh
Sân thượng là một trong những khu vực chịu tác động trực tiếp của thời tiết. Với những ngôi nhà cao, vị trí trống trải hoặc khu vực thường có gió lớn, vấn đề này càng đáng lưu ý. Bồn nước khi đầy có trọng lượng lớn, nhưng lượng nước bên trong không phải lúc nào cũng ở mức tối đa. Khi bồn ít nước hoặc gần cạn, điều kiện chịu tác động của gió sẽ khác. Vì vậy, việc lắp đặt và neo giữ cần tuân theo yêu cầu của nhà sản xuất và giải pháp kỹ thuật phù hợp với vị trí thực tế. Không nên tự ý khoan, buộc hoặc chế thêm kết cấu neo vào bồn nếu cách làm đó không được thiết kế cho sản phẩm. Trước mùa mưa bão, gia đình có thể quan sát lại bồn, giá đỡ và các vị trí liên kết. Nếu thấy bồn bị nghiêng, giá đỡ han gỉ nghiêm trọng, biến dạng hoặc có dấu hiệu không ổn định, nên gọi thợ kiểm tra thay vì tiếp tục sử dụng như bình thường.
4. Đừng chỉ nhìn bồn, hãy kiểm tra cả đường ống và khu vực xung quanh
Một bồn nước vẫn nguyên vẹn chưa có nghĩa toàn bộ hệ thống đang hoạt động tốt. Các vị trí nối ống, van, đường cấp - thoát và phụ kiện có thể xuống cấp hoặc rò rỉ theo thời gian. Một vết rò nhỏ nếu kéo dài có thể khiến sân thượng thường xuyên ẩm ướt, đồng thời làm tăng nguy cơ phát sinh vấn đề chống thấm ở khu vực phía dưới. Phao hoặc cơ cấu kiểm soát mực nước cũng cần hoạt động bình thường để hạn chế tình trạng nước tràn liên tục khi bồn đã đầy. Nếu thấy sân thượng xuất hiện vệt nước bất thường quanh chân bồn, nước chảy liên tục từ đường tràn hoặc trần tầng dưới bắt đầu có dấu hiệu ẩm, gia đình nên tìm nguyên nhân sớm. Không nên chỉ xử lý phần vết ố bên dưới mà bỏ qua hệ thống nước phía trên. Đồng thời, khu vực thoát nước sân thượng cần được giữ thông thoáng để nước mưa hoặc nước phát sinh sự cố có đường thoát phù hợp.
5. Bồn đã dùng nhiều năm nên được kiểm tra định kỳ, đừng chờ hỏng mới xử lý
Do nằm trên sân thượng nên bồn nước rất dễ trở thành hạng mục bị “quên”. Nhiều gia đình chỉ chú ý đến nó khi nước yếu, bồn rò hoặc xuất hiện sự cố. Thực tế, đây là vị trí thường xuyên chịu nắng, mưa và thay đổi nhiệt độ. Theo thời gian, bồn, nắp, phụ kiện, đường ống và đặc biệt là giá đỡ kim loại đều có thể xuống cấp. Gia đình nên định kỳ quan sát toàn bộ hệ thống, nhất là sau những đợt thời tiết cực đoan. Những dấu hiệu như bồn biến dạng bất thường, rò nước, chân đỡ lún lệch, khung kim loại ăn mòn mạnh, mối liên kết lỏng hoặc đường ống nứt đều là lý do để kiểm tra kỹ hơn. Việc vệ sinh bồn cũng nên thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất và điều kiện nguồn nước thực tế. Nắp bồn cần được đóng đúng cách để hạn chế bụi bẩn, côn trùng và các yếu tố bên ngoài xâm nhập vào nguồn nước sinh hoạt.
Đang đặt bồn nước trên sân thượng có cần quá lo lắng?
Không. Đặt bồn nước trên sân thượng không mặc nhiên là nguy hiểm và đây vẫn là cách bố trí được sử dụng ở rất nhiều công trình. Điều cần tránh là coi bồn nước như một món đồ có thể đặt ở bất kỳ khoảng trống nào. Khác biệt giữa một chiếc bồn rỗng và bồn chứa hàng trăm đến hàng nghìn lít nước là rất lớn, trong khi khả năng chịu tải của mỗi công trình lại không giống nhau.
Với gia đình đã sử dụng bồn nhiều năm mà hệ thống hoạt động ổn định, không cần tự ý di chuyển chỉ vì lo ngại. Thay vào đó, hãy chú ý kết cấu đỡ, tình trạng bồn, đường ống, chống thấm và các dấu hiệu xuống cấp. Đặc biệt, nếu đang định lắp bồn mới, tăng dung tích bồn, thay đổi vị trí hoặc làm thêm khung đỡ trên một ngôi nhà đã xây lâu năm, nên để kỹ sư hoặc đơn vị có chuyên môn khảo sát trực tiếp hiện trạng. Mỗi sân thượng có kết cấu và điều kiện khác nhau nên không có một cách bố trí chung có thể áp dụng an toàn cho tất cả các gia đình.
*Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo
Hoặc