Theo Cổng thông tin điện tử Công an tỉnh Khánh Hòa, các đối tượng lừa đảo hiện không chỉ giả mạo tài khoản Zalo, hình ảnh, giọng nói của người thân để đòi chuyển tiền. Chúng còn chủ động gọi cho nạn nhân, yêu cầu chính người này liên hệ với một người thân thật để nhờ chuyển tiền vào tài khoản do chúng cung cấp. Điểm nguy hiểm là nạn nhân tưởng mình đã xác minh vì đã trực tiếp gọi cho người thân, còn người thân thật cũng tin cuộc gọi từ nạn nhân và chuyển tiền mà không biết tài khoản nhận thực chất do kẻ lừa đảo chỉ định.
Kịch bản thường bắt đầu bằng việc đối tượng thu thập thông tin của nạn nhân và người thân qua mạng xã hội, từ tên, hình ảnh đến các mối quan hệ. Những dữ liệu này được dùng để lập tài khoản Zalo giả mạo. Từ tài khoản giả, kẻ gian tiếp cận nạn nhân, có thể dùng thêm công nghệ làm giả giọng nói để tăng độ tin cậy, rồi tự xưng là người thân và đưa ra tình huống cần tiền gấp như thanh toán một khoản tiền, giải quyết công việc hoặc chuyển tiền cho người khác nhưng không thể tự thực hiện.
Tài khoản Zalo hiện rõ là người thân liên hệ vẫn có thể bị lừa đảo (Ảnh minh họa: Khả Văn)
Thay vì đòi nạn nhân chuyển tiền ngay, đối tượng nhờ nạn nhân gọi cho một người thân khác trong gia đình để nhờ chuyển giúp, đồng thời cung cấp sẵn số tiền và số tài khoản ngân hàng của một người thứ ba. Tin rằng mình đang giúp người nhà, nạn nhân gọi cho người thân thật và đề nghị chuyển khoản theo số tài khoản được đưa. Người thân thật có thể nghĩ chính nạn nhân đang cần tiền hoặc đang xử lý việc gấp nên đồng ý.
Như vậy, toàn bộ giao dịch diễn ra giữa những người có quan hệ thật với nhau, nhưng người hưởng lợi cuối cùng là kẻ lừa đảo. Nạn nhân ban đầu trở thành người truyền đạt yêu cầu, người thân thật là người chuyển tiền, còn tài khoản nhận là của đối tượng. Sau khi nhận tiền, kẻ gian có thể nhanh chóng rút ra, chuyển sang tài khoản khác hoặc thực hiện các giao dịch tiếp theo để che giấu dòng tiền.
Sự tinh vi của thủ đoạn này nằm ở chỗ kẻ gian biến chính bước xác minh của nạn nhân thành một phần kịch bản. Thông thường, khi nhận tin nhắn hoặc cuộc gọi đòi chuyển tiền từ một tài khoản có dấu hiệu giả mạo, nhiều người sẽ gọi thẳng cho người thân để kiểm tra. Lần này, đối tượng không ngăn cản mà ngược lại, yêu cầu nạn nhân chủ động gọi cho người thân thật và nhờ chuyển tiền, tạo ra một vòng tròn niềm tin rất dễ đánh lừa.
Có thể hình dung như sau: A nhận cuộc gọi từ đối tượng giả danh người thân, sau đó A gọi cho người thân thật để nhờ chuyển tiền. Người thân thật nhận cuộc gọi từ A nên tin yêu cầu là thật và chuyển khoản. A nghĩ mình đã xác minh vì vừa nói chuyện với người nhà, người nhà thì nghĩ đang giúp A, và không ai nhận ra người đưa ra yêu cầu ban đầu là kẻ lừa đảo. Nói cách khác, cuộc gọi giữa A và người thân thật chỉ xác nhận rằng A đang muốn chuyển tiền, chứ không chứng minh người gọi cho A lúc đầu thực sự là người thân.
Trước thủ đoạn này, Công an khuyến cáo người dân không nên mặc nhiên tin vào tài khoản Zalo, tên, hình ảnh hay giọng nói của người gọi, vì những thông tin này có thể bị sao chép, giả mạo hoặc tạo ra bằng công nghệ AI. Đặc biệt, khi người thân nhờ một người khác chuyển tiền vào tài khoản của người thứ ba, cần dừng lại để xác minh kỹ trước khi giao dịch.
Khi gọi kiểm tra, không nên chỉ hỏi kiểu xác nhận như “Có phải anh/chị đang cần em chuyển tiền không?”, mà cần hỏi rõ người thân có thực sự đưa ra yêu cầu hay không, khoản tiền dùng vào việc gì, vì sao phải chuyển cho người khác và người nhận là ai. Nếu còn nghi ngờ, nên liên lạc bằng một phương thức quen thuộc từ trước, đặt những câu hỏi riêng chỉ các thành viên trong gia đình biết, hoặc gặp trực tiếp để xác minh.
Người dân cũng cần đặc biệt cảnh giác với yêu cầu chuyển tiền gấp vào tài khoản đứng tên người không có quan hệ rõ ràng với người thân. Trước khi giao dịch, cần soát kỹ tên chủ tài khoản, số tài khoản, ngân hàng thụ hưởng và mục đích chuyển tiền; nếu thông tin không khớp với người đang yêu cầu hoặc có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, phải dừng giao dịch. Khi phát hiện nghi vấn, nên lưu lại tin nhắn, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, thông tin tài khoản ngân hàng và các dữ liệu liên quan để cung cấp cho cơ quan Công an.
Theo Cổng TTĐT Công an tỉnh Khánh Hòa
Hoặc