Theo nhiều nghiên cứu dinh dưỡng hiện đại, đậu nành lại là một trong những nhóm thực phẩm có lợi nhất cho sức khỏe phụ nữ nếu sử dụng đúng cách và điều độ.
Không chỉ giúp bổ sung protein thực vật chất lượng cao, đậu nành còn được đánh giá là "người bạn âm thầm" của xương khớp, tim mạch và nội tiết nữ giới, đặc biệt ở giai đoạn sau tuổi 40.
Đậu nành bị "mang tiếng oan" suốt nhiều năm
Nguyên nhân khiến nhiều người e ngại đậu nành đến từ thành phần isoflavone còn gọi là "estrogen thực vật". Chỉ cần nghe đến chữ "estrogen", không ít người lập tức liên tưởng đến nguy cơ kích thích tuyến vú, rối loạn nội tiết hay tăng nguy cơ ung thư.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng estrogen thực vật trong đậu nành hoàn toàn không giống estrogen nội sinh của cơ thể người.
Isoflavone hoạt động giống một chất điều hòa nhẹ nhàng hơn là hormone mạnh. Khi cơ thể thiếu hụt estrogen, nó có thể hỗ trợ cân bằng phần nào; ngược lại, khi estrogen quá cao, nó cũng có khả năng cạnh tranh và làm giảm tác động của hormone này lên cơ thể.
Chính vì vậy, nhiều nghiên cứu trong nhiều năm qua không tìm thấy bằng chứng cho thấy ăn đậu nành hợp lý làm tăng nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ khỏe mạnh. Ngược lại, một số nghiên cứu còn cho thấy việc tiêu thụ đậu nành đều đặn có thể giúp giảm nguy cơ tái phát ung thư vú.
Không chỉ bổ sung đạm, đậu nành còn tốt cho tim và xương
Nhiều người cho rằng ăn đậu chỉ đơn giản là để thay thịt, bổ sung protein thực vật. Nhưng trên thực tế, giá trị dinh dưỡng của đậu nành lớn hơn nhiều.
So với nhiều nguồn đạm động vật, đậu nành có ưu điểm:
- Ít chất béo bão hòa
- Không chứa cholesterol
- Giàu axit béo không bão hòa
- Chứa canxi, kali, vitamin E và nhiều hoạt chất sinh học có lợi
Đây đều là những dưỡng chất đặc biệt quan trọng với phụ nữ trung niên và lớn tuổi.
Theo các nghiên cứu được dẫn lại bởi Dingxiang Doctor, phụ nữ bắt đầu mất dần khối lượng xương từ khoảng sau tuổi 40. Trong 3 năm đầu sau mãn kinh, mật độ xương có thể giảm tới 3-5% mỗi năm do suy giảm nội tiết tố nữ.
Isoflavone trong đậu nành được cho là có khả năng hỗ trợ bảo vệ mật độ xương, giúp giảm nguy cơ gãy xương và loãng xương ở phụ nữ sau mãn kinh.
Một nghiên cứu trên hơn 20.000 phụ nữ mãn kinh tại Thượng Hải cho thấy: nhóm tiêu thụ nhiều isoflavone từ đậu nành có nguy cơ gãy xương thấp hơn đáng kể so với nhóm ăn ít.
Phụ nữ mãn kinh có thể hưởng lợi rõ rệt
Thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh thường đi kèm hàng loạt triệu chứng khó chịu như: Bốc hỏa; đổ mồ hôi nhiều; mất ngủ; cáu gắt; tâm trạng thất thường
Đây đều là hậu quả của sự dao động hormone estrogen. Một số nghiên cứu cho thấy isoflavone trong đậu nành có thể hỗ trợ cải thiện các triệu chứng này ở mức độ nhất định.
Trong một nghiên cứu kéo dài 12 tuần trên phụ nữ tiền mãn kinh và mãn kinh, nhóm bổ sung isoflavone đều đặn ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về các triệu chứng thể chất lẫn tâm lý.
Dù không thể thay thế thuốc điều trị, đậu nành vẫn được xem là lựa chọn hỗ trợ dinh dưỡng an toàn, tự nhiên và dễ duy trì lâu dài.
Lợi ích lớn nhưng đa số mọi người lại ăn chưa đủ
Theo "Báo cáo dinh dưỡng và bệnh mạn tính của cư dân Trung Quốc năm 2020", khoảng 2/3 người dân chưa đạt lượng đậu nành khuyến nghị mỗi ngày.
Trong khi đó, hướng dẫn dinh dưỡng khuyến nghị mỗi người nên tiêu thụ khoảng 15–25g đậu nành/ngày hoặc lượng chế phẩm tương đương.
Con số này thực tế không quá khó đạt được. Chỉ cần:
- Một cốc sữa đậu nành
- Một bát nhỏ đậu phụ hoặc vài miếng đậu phụ khô
Chỉ vậy là đã đủ cung cấp lượng dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý không nên lạm dụng. Việc uống quá nhiều sữa đậu nành hoặc ăn lượng lớn đậu phụ mỗi ngày không giúp cơ thể "khỏe nhanh hơn".
Điều quan trọng nhất vẫn là ăn điều độ, duy trì thường xuyên và kết hợp chế độ dinh dưỡng cân bằng. Bởi đôi khi, những thực phẩm bị hiểu lầm nhiều nhất lại chính là thứ âm thầm bảo vệ sức khỏe của chúng ta mỗi ngày.
Hoặc