Loại rau đó là cần tây.
Cần tây (Apium graveolens) thuộc họ Hoa tán (Apiaceae), có nguồn gốc từ châu Âu và hiện được trồng rộng rãi trên khắp thế giới. Những ghi chép lịch sử cho thấy loại cây này từng được sử dụng trong nhiều nền văn minh cổ đại. Thậm chí, nhà thơ Hy Lạp Homer còn nhắc đến cần tây trong hai thiên sử thi nổi tiếng Iliad và Odyssey .
Theo học giả Juan Tomás Roig y Mesa, cần tây được đưa vào Cuba từ châu Âu và ban đầu chủ yếu được trồng làm gia vị. Trong y học dân gian Cuba, loại cây này còn được sử dụng để hỗ trợ kích thích kinh nguyệt. Danh mục Thực vật Cuba năm 2024 cũng xếp cần tây vào nhóm thực vật ngoại lai được trồng trong nước.
Từ rau gia vị quen thuộc đến dược liệu trong y học dân gian
Hầu như mọi bộ phận của cây cần tây đều có thể sử dụng. Lá, thân và hạt được dùng làm rau, gia vị hoặc nguyên liệu chế biến nhiều món ăn như salad, súp, món hầm, các món thịt, cá. Hạt cần tây nghiền trộn với muối còn tạo thành "muối cần tây" – loại gia vị quen thuộc trong cocktail Bloody Mary.
Không chỉ được sử dụng trong ẩm thực, cần tây còn được y học dân gian nhiều nước dùng để hỗ trợ điều trị một số bệnh lý như viêm khớp, gout, thấp khớp, nhiễm trùng đường tiết niệu, rối loạn mỡ máu, cảm cúm, ho, các rối loạn tiêu hóa và một số vấn đề liên quan đến hệ thần kinh.
Các tài liệu về y học thảo dược hiện đại, tổng hợp từ kinh nghiệm dân gian và một số nghiên cứu khoa học, ghi nhận nhiều cách sử dụng cần tây.
Món ăn từ cần tây.
Đối với người bị viêm khớp, gout hoặc các bệnh thấp khớp, hạt cần tây thường được sắc hoặc hãm với nước nóng theo tỷ lệ khoảng một thìa cà phê hạt cho 250 ml nước, uống ba lần mỗi ngày.
Với các triệu chứng đau dạ dày, viêm dạ dày hoặc rối loạn đại tràng, phần thân cây thái nhỏ được pha trà theo tỷ lệ một thìa canh cho một cốc nước, dùng ba lần mỗi ngày. Người dùng có thể ăn luôn phần thân sau khi hãm.
Đối với người có rối loạn mỡ máu, cách pha tương tự nhưng chỉ sử dụng một ngày mỗi tuần, mỗi ngày uống ba cốc.
Khi bị cảm cúm hoặc ho, thân và lá tươi được nấu nước sắc với khoảng 5-6 thìa canh nguyên liệu cho mỗi lít nước, đun sôi khoảng 5 phút rồi để nguội, lọc và uống 250 ml, ngày ba lần. Liệu trình thường không kéo dài quá một tuần.
Không phải ai cũng nên dùng cần tây làm thuốc
Dù được xem là loại thực phẩm an toàn và bổ dưỡng, cần tây vẫn có thể gây tác dụng không mong muốn ở một số người.
Đã có ghi nhận các trường hợp viêm da tiếp xúc ở những người dị ứng với cần tây. Đặc biệt, một số nghiên cứu cho thấy cần tây có khả năng làm tăng co bóp tử cung và ảnh hưởng đến quá trình làm tổ của trứng đã thụ tinh. Vì vậy, phụ nữ mang thai hoặc đang có kế hoạch mang thai không nên sử dụng cần tây như một vị thuốc.
Bên cạnh đó, hiện chưa có đủ dữ liệu để khẳng định tính an toàn của việc sử dụng cần tây với mục đích chữa bệnh ở phụ nữ đang cho con bú và trẻ dưới 3 tuổi.
Rau cần tây.
Các chuyên gia cũng lưu ý cần tây có thể tương tác với một số thuốc, đặc biệt là thuốc chống đông máu như warfarin nếu dùng với lượng lớn. Ngoài ra, việc kết hợp cần tây với các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) được cho là có thể tạo hiệu quả hiệp đồng, tuy nhiên người bệnh không nên tự ý phối hợp mà cần tham khảo ý kiến bác sĩ.
Thực phẩm tốt nhưng không thay thế thuốc
Cần tây là loại rau giàu dinh dưỡng, có lịch sử sử dụng lâu đời trong cả ẩm thực và y học dân gian. Một số nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận tiềm năng của các hoạt chất trong cần tây đối với sức khỏe. Tuy nhiên, phần lớn các công dụng chữa bệnh vẫn chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền thống hoặc bằng chứng nghiên cứu ở quy mô còn hạn chế.
Vì vậy, cần tây nên được xem là một thực phẩm có lợi cho sức khỏe và có thể hỗ trợ trong một số trường hợp, nhưng không thể thay thế thuốc điều trị hoặc các chỉ định y khoa đối với những bệnh lý mạn tính hay bệnh nghiêm trọng. Khi có ý định sử dụng cần tây với mục đích chữa bệnh, đặc biệt nếu đang mang thai hoặc dùng thuốc điều trị, người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn.
Theo Cuba Debate
Hoặc