Bí đỏ (bí ngô) giàu dinh dưỡng, ít calo, chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa.
Mặc dù thường được xem là rau củ, nhưng về mặt khoa học, bí đỏ thực chất là một loại quả vì nó chứa hạt. Tuy nhiên, xét về mặt dinh dưỡng, nó lại tương đồng với rau hơn là trái cây. Ngoài hương vị thơm ngon, bí đỏ còn rất bổ dưỡng và được chứng minh có liên quan đến nhiều lợi ích sức khỏe.
Ảnh minh họa.
Tiến sĩ, lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Phát triển Y dược cổ truyền Việt Nam nhận định bí ngô là một "kho báu" dinh dưỡng quý giá. Toàn bộ từ thịt quả, hạt, lá đến vỏ bí ngô đều chứa lượng lớn các hóa chất thực vật, chất chống oxy hóa, vitamin, khoáng chất và axit béo có lợi.
Cụ thể, các bộ phận này cung cấp dồi dào các hợp chất hoạt tính sinh học bao gồm carotenoid, lutein, zeaxanthin, polyphenol, vitamin E, axit ascorbic, phytosterol, selen và axit linoleic. Đây đều là những chất chuyển hóa quan trọng giúp kiểm soát quá trình phát triển của thực vật và mang lại giá trị sinh học vượt trội cho con người.
Nhờ sở hữu bảng thành phần dinh dưỡng ưu việt, việc tiêu thụ bí ngô mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong việc bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý mạn tính.
Phòng ngừa và giảm nguy cơ ung thư
Ung thư là một căn bệnh nghiêm trọng, trong đó các tế bào phát triển một cách bất thường. Tế bào ung thư tạo ra các gốc tự do để giúp chúng nhân lên nhanh chóng. Bí ngô có hàm lượng carotenoid cao, đây là những hợp chất có chức năng như chất chống oxy hóa. Điều này cho phép chúng trung hòa các gốc tự do, từ đó có thể bảo vệ cơ thể khỏi một số loại ung thư.
Một phân tích của 15 nghiên cứu đã chỉ ra rằng mức carotenoid tổng thể, alpha-carotene, beta-carotene và lutein cao hơn có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư vú. Tương tự, nhiều nghiên cứu khác trên con người đã phát hiện ra rằng những cá nhân có lượng carotenoid hấp thụ cao hơn có nguy cơ mắc các bệnh ung thư khác thấp hơn.
Có lợi cho sức khỏe tim mạch
Bí ngô chứa nhiều loại chất dinh dưỡng có thể cải thiện sức khỏe tim mạch. Nó giàu kali, vitamin C và chất xơ, những chất đã được chứng minh là có lợi cho tim. Kali có thể giúp giảm huyết áp và giảm nguy cơ đột quỵ, hai yếu tố rủi ro chính gây bệnh tim.
Bí ngô cũng giàu chất chống oxy hóa, có thể bảo vệ cholesterol LDL "xấu" khỏi quá trình oxy hóa. Khi các hạt cholesterol LDL bị oxy hóa, chúng có thể tích tụ dọc theo thành mạch máu, làm hạn chế lưu thông máu và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.
Bảo vệ tế bào não và giảm căng thẳng oxy hóa
Các chất chống oxy hóa trong lá và protein hạt bí ngô giúp ngăn ngừa tổn thương não do peroxy hóa lipid ở các trường hợp suy dinh dưỡng protein - năng lượng. Dầu hạt bí ngô cũng hỗ trợ điều trị tác dụng phụ của độc tố aflatoxin lên mô não.
Cải thiện và bảo vệ chức năng gan
Sản phẩm chế biến từ hạt bí ngô (như bột và dầu hạt) góp phần điều hòa chuyển hóa lipid, giảm cholesterol, triglyceride, LDL-cholesterol, đồng thời cải thiện chỉ số men gan (AST, ALT) và tăng cường khả năng chống oxy hóa cho gan.
Tăng cường miễn dịch
Ảnh minh họa.
Bí ngô chứa các chất dinh dưỡng có khả năng tăng cường hệ thống miễn dịch của cơ thể một cách mạnh mẽ.
Bí ngô rất giàu beta-carotene, chất mà cơ thể chuyển hóa thành vitamin A. Các nghiên cứu cho thấy vitamin A có thể củng cố hệ thống miễn dịch và giúp cơ thể chống lại các bệnh nhiễm trùng. Ngược lại, những người thiếu vitamin A thường có hệ miễn dịch yếu hơn.
Bí ngô cũng có hàm lượng vitamin C cao. Nghiên cứu chỉ ra rằng vitamin C giúp tăng sản xuất bạch cầu (tế bào miễn dịch), giúp các tế bào miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn và thúc đẩy quá trình chữa lành vết thương nhanh hơn.
Ngoài hai loại vitamin trên, bí ngô còn là nguồn cung cấp tốt vitamin E, sắt và folate - tất cả đều đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ thống miễn dịch hoạt động tối ưu.
Giúp bảo vệ thị lực
Việc thị lực suy giảm theo tuổi tác là khá phổ biến nhưng bổ sung các dưỡng chất phù hợp có thể làm giảm nguy cơ mất thị lực. Bí ngô là nguồn cung dồi dào các chất dinh dưỡng có liên quan đến việc duy trì thị lực khỏe mạnh khi cơ thể già đi.
Hàm lượng beta-carotene trong bí ngô cung cấp cho cơ thể bạn lượng vitamin A cần thiết. Nghiên cứu cho thấy thiếu vitamin A là một nguyên nhân phổ biến gây mù lòa.
Bí ngô cũng là một trong những nguồn tốt nhất của lutein và zeaxanthin, hai hợp chất có liên quan đến việc giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng do tuổi tác và đục thủy tinh thể. Một phân tích của 12 nghiên cứu đã chỉ ra rằng vitamin A, beta-carotene, lutein hoặc zeaxanthin đều có liên quan đến việc giảm 19% nguy cơ đục thủy tinh thể do tuổi tác.
Ngoài ra, bí ngô còn chứa một lượng tốt vitamin C và E, các chất này hoạt động như chất chống oxy hóa và có thể ngăn các gốc tự do làm tổn thương tế bào mắt.
Minh Hoa (t/h theo Sức khỏe & Đời sống, Vietnamnet)
Hoặc