Quất chưa chín, đơn hàng đã kín
Trong vườn quất khoảng 1.000 cây của ông Nguyễn Văn Đức (phường Hội An Tây, Tp.Đà Nẵng), nhiều chậu vẫn đang được cắt tỉa, dưỡng cành, chăm quả. Dù một số cây mới bắt đầu ra quả ở phần gốc, lượng quất dự kiến bán dịp Tết đã được thương lái đặt cọc từ sớm.
Ông Đức tính toán, sau khi trừ hao hụt, đến lúc xuất bán còn khoảng 700-800 cây. Để giảm bớt chi phí, nhiều chậu trồng quất trong vườn cũng do chính tay ông đúc.
Nhà vườn đang bước vào giai đoạn cắt tỉa, dưỡng cành và chăm quả.
Ba mươi năm gắn bó với nghề, ông Đức đi từ vài chục cây ban đầu đến vài trăm, có năm gần 1.000 cây. Theo ông, để có một chậu quất đưa ra thị trường vào dịp Tết, công việc phải bắt đầu từ khoảng 2 năm trước.
Cành quất được chiết, đưa ra đất trồng cho cây phát triển. Khi cây đủ lớn mới chuyển vào chậu, sau đó tiếp tục chăm sóc, bón phân, phun thuốc, cắt tỉa cành lá và canh thời điểm cho cây ra quả đúng vụ.
Theo ông Đức, khó nhất không chỉ nằm ở việc tạo dáng cây, mà còn là giữ cho quất sinh trưởng đúng nhịp để đến Tết vừa có quả đẹp, cây cân đối.
Năm nay, đầu ra đến sớm hơn khi lượng quất dự kiến xuất bán của ông Đức đã được thương lái chốt hết. "Dự tính khoảng 700 cây thì các thương lái đã đặt hàng xong hết, và xuống cọc 30% hết rồi. Việc của mình giờ làm giữ cho cây ra quả đúng hạn để tới ngày thương lái lấy", ông Đức nói.
Nhà vườn cho biết, khó nhất là giữ cho quất sinh trưởng đúng nhịp để đến Tết vừa có quả xanh, quả chín, tán cân đối.
Ông Đức cũng cho biết thêm, được tiền đặt cọc từ sớm nhưng với người trồng quất, như vậy vẫn chưa thể xem là "chắc ăn". Chỉ một đợt mưa lớn kéo dài, gió mạnh hoặc bão vào những tháng cuối năm cũng có thể làm cây gãy, rụng quả, hư dáng.
Nếu cây không đạt yêu cầu, nhà vườn phải hoàn tiền cho thương lái, sau đó tìm cách bán số cây còn lại để thu hồi vốn. Phần không thể cứu vãn coi như mất trắng.
Cách vườn ông Đức không xa, ông Nguyễn Văn Long cũng đang tất bật với khoảng 400 chậu quất. Mỗi ngày, ông dành nhiều giờ để tưới nước, phun thuốc, chăm cây và chỉnh sửa từng cành.
Ông Long cho biết, nghề trồng quất đã gắn bó lâu đời với người dân Hội An Tây. Đây cũng là vùng quất cảnh lớn của miền Trung nên vào vụ, thương lái nhiều nơi thường tìm về tận vườn đặt hàng. "Nghề trồng quất ăn được hay không là do ông trời", ông Long nói.
Các nhà vườn chủ động áp dụng biện pháp kỹ thuật để giữ cây phát triển, nhiều quả và dáng đẹp cho vụ Tết.
Câu nói ngắn gọn nhưng cũng là nỗi lo chung của nhiều nhà vườn. Bởi sau hàng tháng trời chăm sóc, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết những tháng cận Tết.
Ông Nguyễn Văn Thanh, 49 tuổi, trồng khoảng 500 chậu quất. Đến nay, hơn 80% số cây đã được thương lái từ Quảng Trị, Gia Lai, Huế… đặt cọc và gửi lại vườn tiếp tục chăm sóc chờ ngày xuất bán.
Giá quất hiện dao động từ 500.000 đồng đến 2 triệu đồng/chậu, những cây có dáng, kích thước đẹp có thể lên đến 5 triệu đồng.
Các nhà vườn luôn chủ động áp dụng biện pháp kỹ thuật để giữ cây phát triển, cho nhiều quả và có dáng đẹp trước khi bước vào giai đoạn quyết định của vụ Tết.
Tạo việc làm cho người lao động dịp cuối năm
Những chậu quất bán dịp Tết không chỉ mang lại nguồn thu cho chủ vườn mà còn tạo thêm công việc thời vụ cho nhiều lao động địa phương.
Một vườn có vài trăm đến cả nghìn chậu cần rất nhiều công chăm sóc. Khi bước vào giai đoạn cao điểm, chủ vườn thường thuê thêm người lặt lá, tỉa cành, loại bỏ quả xấu, tưới nước, uốn cành và tạo dáng. Đây cũng là công việc quen thuộc của nhiều phụ nữ ở Hội An Tây mỗi dịp cuối năm.
Ngoài mang lại thu nhập cho các nhà vườn, vụ quất Tết còn tạo thêm công việc thời vụ cho nhiều lao động địa phương.
Bà Lê Thị Hải cho biết, từ khi cây được đưa vào chậu, việc chăm sóc gần như diễn ra liên tục. Cây phải được dưỡng đủ chiều cao, giữ dáng và chăm quả sao cho đẹp trước khi xuất bán.
"Riêng cây này là phải chăm sóc liên tục để cây ra đẹp, do đó, mỗi vườn thuê khoảng vài nhân công để phụ chăm sóc. Công việc có thể kéo dài tới khi cây xuất bán", bà Hải kể.
Cũng nhận làm công tại các vườn quất, bà Nguyễn Thị Sen cho biết, đa số nhà vườn có số lượng cây lớn đều phải thuê thêm người bởi công việc nhiều và đòi hỏi sự tỉ mỉ.
Những ngày cận Tết, bà thường được thuê cắt tỉa lá, loại bỏ quả xấu với mức công khoảng 200.000-250.000 đồng/ngày, có nơi bao ăn trưa. Hết vườn này, bà lại sang vườn khác nên công việc khá đều, giúp có thêm nguồn thu vào cuối năm.
Nhờ vậy, khi mùa quất bước vào giai đoạn chăm sóc cao điểm, các khu vườn ở Hội An Tây không chỉ nhộn nhịp thương lái mà còn đông hơn bởi đội ngũ lao động làm công.
Nhà vườn có số lượng cây lớn đều phải thuê thêm người bởi công việc nhiều và đòi hỏi sự tỉ mỉ.
Phường Hội An Tây được thành lập trên cơ sở sáp nhập Thanh Hà, Cẩm Hà, Tân An và Cẩm An của TP Hội An cũ. Khu vực này từ lâu được xem là vùng trồng quất cảnh lớn ở miền Trung.
Theo lãnh đạo UBND phường Hội An Tây, vụ vừa qua, địa phương có gần 700 hộ trồng hơn 200.000 chậu quất cảnh các loại. Quất từ đây không chỉ phục vụ nhu cầu trong khu vực mà còn được đưa đến nhiều tỉnh, thành lân cận.
Dù thương lái đã đặt cọc từ sớm, với người trồng quất Hội An Tây, vụ Tết vẫn còn ở phía trước. Từ nay đến ngày xuất bán, họ vẫn phải bám vườn, chăm từng cành, từng quả và chờ thêm một yếu tố khó đoán nhất là thời tiết.
Di Linh
Hoặc