Tôi 35 tuổi, làm văn phòng hơn 10 năm. Tôi không phải kiểu người bóc phốt công ty, không chửi sếp, không kể drama cụ thể. Tôi chỉ… than. Than mệt. Than deadline dí. Than “lại một ngày làm việc vô nghĩa”. Than “đi làm chỉ để trả bill”. Tôi từng nghĩ đó là chuyện rất bình thường. Ai đi làm mà chẳng mệt? Mạng xã hội là nơi để xả. Tôi không nói gì sai, tôi chỉ nói cảm xúc thật của mình.
Cho đến khi tôi trượt một vị trí quản lý mà tôi gần như chắc suất. Buổi phỏng vấn diễn ra khá suôn sẻ, kinh nghiệm phù hợp, KPI rõ ràng, người phỏng vấn gật đầu liên tục. Tôi ra về với cảm giác ít nhất cũng vào vòng cuối. Nhưng tôi không được gọi lại. Một người quen trong công ty đó nói nhỏ: hồ sơ anh ổn, nhưng sếp có xem Facebook và LinkedIn, thấy anh hay đăng những status tiêu cực về công việc nên hơi lăn tăn.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Tôi sững lại. Tôi không hề nhắc tên công ty cũ. Tôi không kể chuyện nội bộ. Nhưng đúng là tôi hay viết những dòng kiểu “cạn năng lượng”, “làm bao nhiêu cũng không đủ”, “không biết cố thêm để làm gì”. Nhìn lại, tôi nhận ra mình đã vô tình xây dựng một hình ảnh: một người giỏi nhưng thiếu ổn định. Nhà tuyển dụng không nói điều đó thẳng vào mặt bạn. Họ chỉ âm thầm đặt câu hỏi: nếu giao dự án lớn cho người này, khi áp lực tăng cao, họ sẽ phản ứng thế nào? Nếu có mâu thuẫn nội bộ, họ có mang lên mạng than thở không?
Không ai muốn trả lương cao cho một người có nguy cơ trở thành “rủi ro hình ảnh”. Tôi bắt đầu thử một việc rất nhỏ: ngừng than trên mạng. Không phải tôi hết mệt, không phải công việc bỗng dễ thở hơn. Tôi chỉ đổi cách xử lý cảm xúc. Mệt thì nói chuyện riêng với bạn thân. Bức xúc thì viết ra ghi chú rồi xóa. Nếu chia sẻ, tôi cố gắng viết theo hướng mình học được gì sau một giai đoạn áp lực, thay vì chỉ xả năng lượng tiêu cực.
Vài tháng sau, khi phỏng vấn ở một công ty khác, người tuyển dụng nói: tôi thấy anh khá active trên LinkedIn, cách anh chia sẻ về công việc rất chừng mực và có góc nhìn. Lần đó, tôi nhận được offer cao hơn 20% so với mức cũ. Không phải vì tôi đột nhiên giỏi hơn. Tôi chỉ xuất hiện khác đi.
Ảnh minh hoạ Pinterest
Ở tuổi 35, tôi mới hiểu một chi tiết rất nhỏ nhưng ảnh hưởng cực lớn đến thu nhập: hình ảnh số. Chúng ta sống trong thời đại mà HR chỉ cần vài phút để tìm tên bạn trên Google. Họ có thể không nhắc tới những gì họ thấy, nhưng chắc chắn họ sẽ ghi nhớ cảm giác về bạn. Một người luôn đăng tải sự mệt mỏi, bức bối, chán nản dù rất thật vẫn tạo ra ấn tượng thiếu bền bỉ. Trong bối cảnh doanh nghiệp thận trọng với tuyển dụng, đặc biệt khi kinh tế chậm và layoff xảy ra nhiều hơn, “ổn định cảm xúc” trở thành một lợi thế cạnh tranh.
Tôi không cổ vũ việc giả tạo hay tô hồng công việc. Tôi chỉ nhận ra: mạng xã hội không còn là chỗ hoàn toàn riêng tư. Nó là một phần hồ sơ nghề nghiệp mở rộng. Và mỗi dòng trạng thái là một cách bạn tự định giá mình. Mất 10 năm tôi mới hiểu, không phải chỉ kỹ năng quyết định bạn được trả bao nhiêu. Cách bạn xuất hiện trước công chúng cũng âm thầm quyết định con số đó.
Hoặc