Đề xuất giao gần 300 thẩm quyền của Trung ương cho TP.HCM

Sáng 22/5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết sau quá trình xây dựng, dự thảo Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM hiện gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó chủ tịch UBND TP.HCM - phát biểu khai mạc hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Ảnh: Q.H.

Loạt cơ chế, mô hình đột phá

Theo đó, dự thảo luật đã khẳng định vị trí, vai trò, tính chất pháp lý của đô thị đặc biệt TP.HCM. Các nội dung liên quan đến tính chất pháp lý và vấn đề đô thị đặc biệt được xác định qua các điều khoản nhằm khắc họa rõ nét vị trí, vai trò của TP.HCM.

Nhóm nội dung tiếp theo liên quan đến phân quyền, thẩm quyền trong quản trị đô thị đặc biệt. Nhóm soạn thảo dự thảo luật đã tập trung nghiên cứu gắn với việc xác định vai trò, vị trí của tổ chức bộ máy, chính sách, quy hoạch đầu tư phát triển đô thị, khai thác nguồn lực trong phân cấp, phân quyền quản trị đô thị.

Song song, dự thảo luật cũng tập trung vào nhóm nội dung quản trị xây dựng và phát triển đô thị đặc biệt gắn với vai trò của TP.HCM. Các vấn đề được đặt ra trong nghiên cứu liên quan đến đổi mới mô hình quản trị đối với siêu đô thị TP.HCM phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh, đô thị biển và phát triển mạnh mẽ kinh tế biển.

Cùng với đó là nhóm nội dung liên quan đến phát triển kinh tế mới và hình thành, phát triển trung tâm tài chính quốc tế; nhóm nội dung liên quan đến bảo đảm trật tự, an toàn đô thị.

Một nội dung khác được đề cập trong dự thảo luật là liên kết vùng và phát triển không gian đô thị đặc biệt, trong đó xác định vai trò, vị trí của TP.HCM với Đông Nam Bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Qua đây, thành phố cần phát huy mạnh mẽ vai trò dẫn dắt, định hướng, kết nối, phát huy tốt nhất tiềm năng, lợi thế trong tổng thể phát triển của vùng và cả nước.

Nhìn chung, dự án luật mang nhiều cơ chế đột phá. Các chính sách có quy mô lớn, tính chất phức tạp, tác động sâu rộng do các nhà nghiên cứu, chuyên gia đề xuất bổ sung, điều chỉnh, chưa có tiền lệ trước đây.

Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường cho hay dự thảo luật có tính chất đặc biệt quan trọng, cần được xây dựng trên cơ sở tiếp thu, kết tinh trí tuệ của các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý. Bên cạnh đó, những rủi ro cần được kiểm soát, đặc biệt đối với các cơ chế thí điểm, chính sách mới, mô hình kinh tế mới, mô hình hoạt động mới và các hình thức hợp tác trong quá trình triển khai thực hiện.

Các mô hình đột phá như hình thành đơn vị hành chính đặc biệt, khu thương mại tự do hay trung tâm tài chính quốc tế, cùng các yêu cầu phát triển kinh tế biển là những nội dung TP.HCM đang đặt rất nhiều kỳ vọng.

Thời gian qua, lãnh đạo thành phố cùng các sở, ngành, cơ quan đã nghiêm túc, trách nhiệm trong nghiên cứu, chuẩn bị, xây dựng dự thảo luật. TP.HCM cũng ghi nhận sự quan tâm lớn của người dân, chuyên gia, nhà khoa học đối với việc xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt lần này. Khi được thông qua, luật sẽ là nền tảng pháp lý quan trọng để định hình mô hình quản trị siêu đô thị TP.HCM trong giai đoạn mới.

"Với tinh thần dám quyết, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dự thảo đã tạo khung pháp lý đặc biệt và nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền thành phố", Phó chủ tịch UBND TP.HCM cho hay.

Phân quyền triệt để

Trình bày tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM cho biết mục tiêu xuyên suốt của dự thảo Luật là TP.HCM phải có một thể chế vượt trội, khung pháp lý đồng bộ, mang tính "đột phá của đột phá", phản ánh đúng với vị thế, tầm vóc và sứ mệnh của TP.HCM như chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Với quan điểm tiếp cận tương tự Luật Thủ đô, Luật Đô thị đặc biệt sẽ phân quyền tối đa, triệt để, theo nguyên tắc thẩm quyền của Quốc hội đề xuất giao cho HĐND TP; thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND TP, và thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND TP.

Trong 45 điều của dự thảo Luật hiện tại, ban soạn thảo đề xuất gần 300 thẩm quyền của Trung ương về cho TP.HCM. Cụ thể, giao HĐND TP.HCM hơn 140 thẩm quyền về quyết định chính sách đặc thù, ngân sách, quy hoạch, cơ chế bảo vệ cán bộ, tổ chức bộ máy...

UBND TP.HCM được chuyển giao hơn 130 thẩm quyền, tập trung vào tổ chức thực thi, phê duyệt các dự án chiến lược, cấp phép quy hoạch đặc biệt, quản trị đô thị thông minh...

Chủ tịch UBND TP.HCM nhận chuyển giao hơn 20 thẩm quyền liên quan đến quyết định nhân sự, tổ chức bộ máy, tài chính, quyết định các vấn đề cấp bách...