Đánh giá bối cảnh kinh tế vĩ mô trong năm đầu thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, với GDP 9 tháng tăng 9,01%, xuất khẩu tăng 24,5%, đại biểu Lê Hoàng Anh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai, đặt vấn đề: "Lấy vốn dài hạn ở đâu để đi được dài?".
Theo đại biểu, nền kinh tế hiện vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, với dư nợ tương đương khoảng 155% GDP. Trong khi đó, gần 80% vốn huy động có kỳ hạn dưới 12 tháng, nhưng một nửa dư nợ tín dụng lại là các khoản vay trung và dài hạn.
Đại biểu Lê Hoàng Anh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai (Ảnh: Quộc hội)
Đại biểu cũng chỉ ra nghịch lý khi tiền gửi dân cư vượt 11,2 triệu tỷ đồng, người dân nắm giữ khoảng 500 tấn vàng, tương đương khoảng 12% GDP, nhưng quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp mới đạt 11% GDP, chưa đạt mục tiêu 20% vào năm 2025. Việc thiếu các kênh dẫn vốn trong nước khiến nhiều doanh nghiệp công nghệ Việt Nam phải thành lập công ty mẹ ở nước ngoài để huy động vốn, dẫn đến giá trị gia tăng và quyền quyết định bị ghi nhận ở nước ngoài.
Nhấn mạnh "vốn dài hạn chỉ đi theo niềm tin dài hạn và niềm tin ấy trước hết là niềm tin vào pháp luật", đại biểu Lê Hoàng Anh cho rằng chính sách cần bảo đảm tính ổn định, khả năng tiên liệu, không hồi tố bất lợi cho doanh nghiệp, phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 66 và Nghị quyết số 68.
Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại hội trường
Trên cơ sở đó, đại biểu đề xuất ba hướng giải pháp chiến lược nhằm mở rộng các kênh dẫn vốn, khơi thông nguồn lực trong nước:
- Thứ nhất, cho vay dựa trên dữ liệu dòng tiền. Cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, cho phép các ngân hàng sử dụng dữ liệu hóa đơn điện tử, dữ liệu thuế, xuất nhập khẩu để đánh giá năng lực tài chính, khả năng trả nợ của doanh nghiệp, thay vì chủ yếu dựa vào tài sản thế chấp là đất đai.
- Thứ hai, giữ vốn chủ sở hữu trong nước. Đại biểu đề nghị sớm ban hành cơ chế để các công ty holding tại Trung tâm Tài chính quốc tế theo Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội có thể đầu tư thông suốt về trong nước; hỗ trợ doanh nghiệp đưa công ty mẹ từ nước ngoài về Việt Nam với chi phí thuế hợp lý; đồng thời vận hành thực chất Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia.
- Thứ ba, kết nối nguồn tiết kiệm trong dân cư với nhu cầu vốn của doanh nghiệp thông qua phát triển quỹ hưu trí tự nguyện, quỹ mở và nghiên cứu thí điểm chứng chỉ vàng; đồng thời bổ sung chỉ tiêu theo dõi quy mô trái phiếu doanh nghiệp trên GDP để có cơ sở đánh giá sự phát triển của thị trường vốn.
Hoặc