Cổ phiếu, vàng, bất động sản đều ảm đạm, nên để tiền vào đâu?

Theo chuyên gia, nhà đầu tư phải phân bổ tài sản hiện tại để có khả năng bảo toàn trước những rủi ro có thể xảy ra. Ảnh: Nam Khánh.

Báo cáo "Sức khỏe tài chính và niềm tin đầu tư của người Việt năm 2026" do CTCP Chứng khoán Thiên Việt (TVS) vừa công bố ghi nhận 85% trong tổng số 1.000 nhà đầu tư tham gia khảo sát (sở hữu số tiền tích lũy/tiết kiệm từ 500 triệu đồng trở lên) tin rằng mình có thể xoay xở nhanh khi cần tiền mặt, nhưng gần một nửa chỉ có thể thanh khoản tối đa 40% tài sản trong vòng 30 ngày.

Những số liệu này phản ánh sức chống chịu tài chính không chỉ nằm ở quy mô tài sản, mà còn phụ thuộc vào khả năng thanh khoản, mức độ phân bổ rủi ro, dòng tiền gia đình và khả năng thích ứng trước biến động thị trường.

30% tài sản phải thanh khoản được trong 30 ngày

Thực tế, trong khảo sát của TVS, có 86% người đồng tình không nên để phần lớn tài sản vào một kênh duy nhất, nhưng chỉ 24% thực sự đa dạng hóa danh mục đầu tư. Xét trên tỷ trọng phân bổ thực tế, tiền gửi tiết kiệm, bất động sản và vàng vẫn chiếm tới 87% tổng danh mục tài sản của các nhà đầu tư cá nhân được khảo sát.

Mức độ tập trung thậm chí còn thể hiện rõ hơn ở nhóm sở hữu tài sản lớn. Tỷ trọng bất động sản trong danh mục đã tăng từ 29% ở nhóm 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng lên 46% ở nhóm sở hữu từ 2 tỷ đồng trở lên. Ngược lại, tổng tỷ trọng của các kênh tài chính hiện đại như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ và ngoại tệ vẫn ở mức thấp, không vượt quá 10% ở tất cả nhóm nhà đầu tư.

"Các nhà khoa học định nghĩa hành vi này là familiarity bias, nghĩa là một cái bẫy về thói quen. Chúng ta thường nghĩ rằng những gì mình quen thuộc thì ít rủi ro, những gì quen thuộc tạo cho chúng ta cảm giác an toàn. Nhưng thực tế có đúng như vậy hay không thì không chắc", ông Lê Phạm Minh Đức - Giám đốc cấp cao Khối Ngân hàng đầu tư của TVS chia sẻ.

Ông Lê Phạm Minh Đức - Giám đốc cấp cao Khối Ngân hàng đầu tư của TVS. Ảnh: TVS.

Theo ông, muốn có một chiến lược đầu tư dài hạn, bền vững, trước tiên nhà đầu tư phải phân bổ tài sản hiện tại để có khả năng bảo toàn trước những rủi ro có thể xảy ra.

Dẫn chứng khuyến nghị từ các tổ chức tài chính lớn trên thế giới như Natixis hay Sun Life Asia, ông cho rằng tỷ lệ tài sản có khả năng chuyển thành tiền mặt trong vòng 30 ngày nên đạt ít nhất 30% tổng tài sản, đồng thời nhà đầu tư phải có khả năng duy trì mức sống như hiện tại trong vòng ít nhất 6 tháng, đề phòng các trường hợp mất việc hoặc gặp những tình huống khẩn cấp. Bên cạnh đó, ông khuyên không nên bỏ quá 50% tài sản vào cùng một kênh đầu tư.

Để tiền vào đâu?

Trong bối cảnh thị trường đầy thách thức khi hầu hết kênh đầu tư đều kém khởi sắc, bà Lương Thị Mỹ Hạnh - Giám đốc Quản lý tài sản khối trong nước tại Dragon Capital Việt Nam cho rằng nhà đầu tư càng cần sự kiên trì và kỷ luật để vượt qua hiệu ứng tâm lý sợ thua lỗ ngắn hạn (Loss Aversion).

Chia sẻ tại Hội nghị đầu tư 2026 chủ đề "Dòng chảy mới của tài sản" do Vietnam Business Review phối hợp cùng TVS đồng tổ chức mới đây, bà Hạnh so sánh một nhà đầu tư "tiên tri" tháng nào cũng mua cổ phiếu nhưng chỉ mua tại đáy, và một nhà đầu tư bình thường cứ cuối tháng nhận lương là mua.

Theo nghiên cứu mới của Dragon Capital, dựa trên hiệu quả hoạt động 22 năm qua của quỹ DCDS, bà ước tính với cùng một số tiền, sau 22 năm, giá trị tích lũy của nhà đầu tư "tiên tri" chỉ cao hơn nhà đầu tư bình thường 2,7%. "Điều đó có nghĩa là việc ở lại và giữ kỷ luật quan trọng hơn việc phải tìm thời điểm của thị trường", bà nhấn mạnh.

Muốn làm được như vậy, bà khuyến nghị nhà đầu tư xác định mục tiêu rõ ràng và bám sát mục tiêu đó với kỷ luật cụ thể, ví dụ đều đặn đầu tư hàng tháng một số tiền nhất định. "Khi xác định đây là một khoản đầu tư dài hạn thì chuyện nhìn màu xanh, màu đỏ hàng ngày không còn quan trọng nữa", bà nói.

Đặc biệt, với lĩnh vực bất động sản - một trong những kênh đầu tư phổ biến nhất tại Việt Nam, ông Phạm Lâm - Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc DKRA Group, cho rằng thị trường 3-5 năm trở lại đây đã phân hóa rất rõ rệt và đòi hỏi cách tiếp cận chuyên nghiệp hơn, thời kỳ dễ dàng mua đất nông nghiệp, phân lô bán nền ở vùng xa rồi chờ tăng giá đã không còn hiệu quả, thậm chí rủi ro chôn vốn rất cao.

"Đừng kỳ vọng bất động sản tăng rất nhanh. Bất động sản cần một chiến lược đầu tư mang tính trung và dài hạn, khi đó mới phản ánh được tính toán ban đầu của chúng ta và sẽ an toàn hơn; kỳ vọng trong ngắn hạn, ví dụ năm nay hoặc năm sau, sẽ rất rủi ro", ông Lâm lưu ý.

Hiện nay, theo ông, cơ hội an toàn và hiệu quả cao đang tập trung nhiều hơn ở khu vực lõi trung tâm TP.HCM, gắn liền với những hạ tầng kết nối như metro, đường vành đai, và có thể sinh ra dòng tiền khai thác ngay.

Đồng thời, trong bối cảnh các nhà phát triển bất động sản cũng đang phân hóa rõ, ông khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên sản phẩm từ những đơn vị có bề dày kinh nghiệm, năng lực và thương hiệu. "Những yếu tố đó sẽ bảo đảm an toàn hơn về chất lượng và hiệu quả của bất động sản trong tương lai", ông chia sẻ.