Chủ tịch Quốc hội: Năm 2027 phải chuyển mạnh từ "làm nhiều luật" sang "làm tốt, ổn định và kiến tạo phát triển"

Dự kiến chương trình lập pháp năm 2027 gồm 23 dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết

Tại phiên họp, báo cáo về dự kiến Chương trình lập pháp năm 2027, ông Phan Chí Hiếu, Chủ nhiệm Uỷ ban Pháp luật và Tư pháp cho biết, Chính phủ và các cơ quan đề xuất đưa 28 dự án vào Chương trình lập pháp 2027. Cụ thể: trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 3, (tháng 5/2027) 9 dự án luật; tại Kỳ họp thứ 4 (tháng 10/2027) 16 dự án luật, 1 dự án nghị quyết; trình UBTVQH xem xét, thông qua 1 pháp lệnh, 1 nghị quyết.

Trên cơ sở các nguyên tắc, quan điểm lập Chương trình năm 2027, ý kiến của các cơ quan, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội dự kiến Chương trình lập pháp năm 2027 gồm 23 dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết. Theo đó, tại Kỳ họp thứ 3 (tháng 5/2027) trình Quốc hội xem xét, thông qua 9 dự án luật. Tại Kỳ họp thứ 4 (tháng 10/2027) trình Quốc hội xem xét, thông qua 12 dự án luật. Tại các phiên họp Uỷ ban Thường vụ Quốc hội năm 2027 trình Uỷ ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua 1 dự án pháp lệnh, 1 dự án nghị quyết.

Đặc biệt, tạm thời chưa đưa vào Chương trình năm 2027 đối với 4 dự án để tiếp tục nghiên cứu làm rõ thêm, gồm: Luật Quản lý, phát triển đô thị; Luật Bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng; Luật Quản lý, phát triển phương tiện bay không người lái (UAV); Nghị quyết của Quốc hội thay thế Nghị quyết số 96/2023/QH15 ngày 23/6/2023 về lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội, Hội đồng nhân dân bầu hoặc phê chuẩn. Không đưa vào Chương trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp mà đề nghị sửa đổi trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung 3 Luật thuế đã có trong chương trình Kỳ họp thứ 2 sắp tới.

Không lấy điều chỉnh chương trình để “bù” cho dự báo chưa tốt

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, năm 2027 phải chuyển mạnh từ làm nhiều luật sang làm tốt, ổn định và kiến tạo phát triển. Bây giờ quan trọng là khâu tổ chức thực hiện, thực thi pháp luật. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đề cập tổ chức thực thi hiện nay đang là điểm nghẽn.

Nêu rõ đi các địa phương, phường xã ở cả nước thấy ở cấp tỉnh, cấp xã nắm luật, nghị quyết, nghị định, thông tư chưa chắc, Do đó theo Chủ tịch Quốc hội, phải xem lại khâu tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, đánh giá luật đến người dân, doanh nghiệp tương đối chưa?. Khâu tuyên truyền là điểm cần hết sức lưu ý. Thời gian qua khối lượng lập pháp rất lớn, góp phần để tháo gỡ nhiều điểm nghẽn. Nhưng chương trình còn điều chỉnh nhiều lần, có hồ sơ chuẩn bị chưa kỹ, gửi chậm, đánh giá tác động chưa sâu, có dự án phải lùi, rút hoặc xin thủ tục rút gọn. Vì vậy tới đây phải đánh giá tác động, có đầy đủ hồ sơ. Một dự án vào chương trình phải đồng nghĩa với việc cơ bản đã rõ vấn đề, rõ chính sách, rõ phạm vi, rõ nguồn lực, rõ khả năng hoàn thành. Không lấy điều chỉnh chương trình để “bù” cho dự báo chưa tốt, không lấy thủ tục rút gọn để "bù" cho chuẩn bị chưa kỹ.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, phải khắc phục “bệnh” này thì một số kỳ họp sau mới đi vào nền nếp. Trách nhiệm của Chính phủ, Quốc hội phải xây dựng pháp luật chuẩn, có chất lượng. Bên cạnh đó, phải giữ kỷ luật về tính ổn định và đồng bộ của hệ thống pháp luật. Pháp luật phản ứng nhanh hơn nữa với thực tiễn, nhưng nhanh không đồng nghĩa với sửa liên tục. Đây là vấn đề cần phải hết sức lưu ý. Do đó, chưa đưa vào chương trình những dự án luật chưa đủ độ chín, phạm vi còn giao thoa, hoặc chưa thật sự rõ sự cần thiết phải có một đạo luật riêng.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, các dự án về Luật Bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng; Luật Quản lý, phát triển phương tiện bay không người lái (UAV) quản lý phát triển đô thị, sửa Nghị quyết số 96 phải có chủ trương của cấp thẩm quyền.

3 yêu cầu đặt ra đối với chương trình lập pháp 2027

Cùng với đó, theo Chủ tịch Quốc hội, chương trình phải được thiết kế theo logic của cả hệ thống pháp luật, không theo nhu cầu riêng của từng cơ quan. Đối với các lĩnh vực mới liên quan đến dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, công nghệ số, UAV phải rà soát theo cả hệ sinh thái pháp luật, xác định ranh giới điều chỉnh trước khi quyết định cần có một luật riêng hay không.

Phải thực hiện thực chất tư duy lập pháp mới. Luật quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội, có tính nguyên tắc, ổn định, những vấn đề biến động thường xuyên thì giao đúng thẩm quyền để đảm bảo linh hoạt. Phần kỹ thuật trong xây dựng pháp luật làm sao ngăn chặn tình trạng lợi ích nhóm, cục bộ.

“Từ đây về sau nếu sai phạm một luật thì Thủ trưởng cơ quan chủ trì, Thủ trưởng cơ quan thẩm tra phải chịu trách nhiệm trước Thường vụ Quốc hội”, Chủ tịch Quốc hội nói, đồng thời đề nghị siết chặt kỷ luật thực hiện chương trình ngay từ đầu; đề nghị Chính phủ, các cơ quan phải trình từ sớm, từ xa. Cơ quan thẩm tra phải vào cuộc ngay từ giai đoạn chính sách; việc bổ sung chương trình trong năm chỉ nên ngoại lệ và có căn cứ, không để trở thành phương thức làm việc thường xuyên.

Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ, Chương trình lập pháp 2027 cần đủ ba yêu cầu: chuẩn bị sớm; điều chỉnh ít hơn; chất lượng cao hơn.

Qua thảo luận và thống nhất, 100% các Uỷ viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất thông qua về mặt nguyên tắc đối với dự thảo Nghị quyết về Chương trình lập pháp năm 2027.