Chỉnh trang Mả Lạng, chợ Gà - Gạo sau gần 30 năm: TP.HCM giải bài toán an cư

Dự án chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo tại 2 phường Cầu Ông Lãnh và Bến Thành (trung tâm Quận 1 cũ) đã chính thức khởi công hôm nay, 29/8 sau gần 30 năm người dân chờ đợi.

Dự án được HĐND TP.HCM quyết định chủ trương đầu tư tại kỳ họp thường lệ ngày 19/6 theo phương thức đối tác công - tư (PPP), hợp đồng BT, với tổng mức đầu tư khoảng 15.674 tỷ đồng. Công ty Cổ phần Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền là nhà đầu tư thực hiện dự án.

Theo phương án được phê duyệt, nhà đầu tư tự huy động 100% nguồn vốn để triển khai dự án. Đổi lại, TP.HCM thanh toán bằng quỹ đất kết hợp nguồn vốn ngân sách theo quy định.

Phối cảnh khu Mả Lạng sau chỉnh trang với nhà tái định cư tại chỗ, hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. (Ảnh: Khang Điền)

Lời giải quyết liệt của nhiều thế hệ lãnh đạo TP.HCM

Việc chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo kỳ vọng thay đổi diện mạo 2 khu dân cư cũ, cải thiện điều kiện sống và bảo đảm tái định cư tại chỗ cho người dân giữa trung tâm TP.HCM.

Có 2 khu chung cư cao 35 tầng và 38 tầng được đầu tư cùng khu nhà ở thấp tầng; trường tiểu học và THCS cùng hạ tầng kỹ thuật. Các trường hợp bị ảnh hưởng đủ điều kiện sẽ được bố trí căn hộ chung cư trong dự án.

Cụ thể, tại khu Mả Lạng, phường Cầu Ông Lãnh, dự án sẽ chỉnh trang đô thị, xây dựng nhà ở tái định cư gồm một chung cư khoảng 1.400 căn hộ và 93 căn nhà thấp tầng, cùng trường liên cấp 1-2.

Khu vực này cũng được bố trí hơn 4.400 m² đất để xây dựng trường học và hơn 1,4 ha làm công viên, kết hợp hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.

Tổng diện tích xây dựng khoảng 3,8ha, giới hạn bởi 3 tuyến đường Nguyễn Trãi - Nguyễn Cư Trinh - Trần Đình Xu.

Tại khu chợ Gà - Gạo phường Bến Thành cũng sẽ xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và khu nhà ở phục vụ tái định cư, bao gồm chung cư 35 tầng khoảng 760 căn hộ.

Dự án thực hiện trên diện tích đất 4.350 m², giới hạn bởi các tuyến đường Nguyễn Thái Học - Võ Văn Kiệt - Yersin và hẻm 3 Yersin.

Nhà cửa chật chội, nhiều gia đình phải để đồ đạc ra ngoài, tận dụng hẻm để nấu nướng.

Dự án chỉnh khang đô thị khu Mả Lạng và chợ Gà - Gạo dự kiến hoàn thiện đưa vào sử dụng năm 2029.

Theo số liệu rà soát sơ bộ, phạm vi chỉnh trang khu Mã Lạng có khoảng 1.070 trường hợp nhà, đất bị ảnh hưởng với 1.459 hộ dân. Khu chợ Gà - Gạo khi chỉnh trang có khoảng 252 căn nhà thuộc phạm vi thực hiện dự án, ảnh hưởng đến 192 hộ dân.

Bên cạnh bồi thường, tái định cư, dự án cũng thực hiện đào tạo nghề, giải quyết việc làm, chuyển đổi sinh kế, ổn định đời sống cho người dân trong khu vực bị ảnh hưởng.

Khu Mả Lạng nằm tại trung tâm Thành phố, có mật độ dân cư cao, hình thành từ nhiều giai đoạn khác nhau. Phần lớn nhà ở trong khu vực được xây dựng từ lâu, diện tích nhỏ, nhiều công trình đã xuống cấp, không bảo đảm các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, môi trường sống và an toàn đô thị.

Việc chỉnh trang là yêu cầu cấp thiết, nhằm cải thiện điều kiện ở và chất lượng sống của người dân; nâng cấp đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Đồng thời tạo lập không gian đô thị văn minh, hiện đại, khai thác hiệu quả quỹ đất khu vực trung tâm, góp phần chỉnh trang cảnh quan đô thị gắn với định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD và thực hiện định hướng phát triển TP.HCM trong giai đoạn mới.

Trước khởi công, phường Bến Thành và Cầu Ông Lãnh đã công bố các chính sách bồi thường, hỗ trợ tài định cư; hỗ trợ nơi ở cho người dân bị ảnh hưởng trong quá trình dự án triển khai.

Theo dự thảo của phường Bến Thành công bố, giá đất bồi thường tại khu chợ Gà - Gạo cao nhất là đất ở đô thị thuộc vị trí 1, tiếp giáp đường Yersin, với 609.705.000 đồng/m².

Mức giá bồi thường thấp nhất cho khu vực này là gần 45,3 triệu đồng/m², áp dụng với đơn giá theo Nghị quyết 87 của HĐND TP.HCM.

Bên cạnh đó, chi phí hỗ trợ di dời tài sản cũng được quy định cụ thể. Theo UBND phường Bến Thành, dự kiến tổng chi phí bồi thường, hỗ trợ của dự án chỉnh trang khu chợ Gà - Gạo dự toán khoảng 1.391 tỷ đồng.

Tại khu Mả Lạng, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cũng được lấy ý kiến người dân trước khi thống nhất giá.

Những con hẻm trong khu dân cư rất nhỏ nhưng nhiều gia đình tận dụng để xe khiến lối đi càng chật hẹp.

Theo dự thảo, giá đất tính bồi thường cao nhất tại đường Nguyễn Trãi, hơn 484 triệu đồng/m², cao hơn khoảng 71% so với mức 283 triệu đồng trong bảng giá đất TP.HCM đang áp dụng.

Ngoài tiền bồi thường về đất, người bị thu hồi còn được hưởng các khoản hỗ trợ tùy từng trường hợp. Đất không đủ điều kiện bồi thường nhưng thuộc diện được hỗ trợ sẽ nhận bằng 60% giá đất tính bồi thường của loại đất bị thu hồi.

Một số nhà, công trình không có giấy tờ hợp pháp được hỗ trợ 60-70% giá trị xây dựng mới, tùy thời điểm hình thành.

Mỗi hộ được hỗ trợ chi phí tháo dỡ 10-20 triệu đồng. Khoản tạm cư tối đa 24 triệu đồng một tháng mỗi hộ, thời gian không quá 6 tháng.

Đặc biệt ngoài chi phí bồi thường sát giá thị trường, với các hộ đủ điều kiện tái định cư tại chỗ, ngoài nhà tái định cư theo quy định, hộ có từ 7 nhân khẩu trở lên và có thường trú có thể được xét mua thêm căn hộ tái định cư. Người đủ điều kiện tái định cư nhưng tự lo chỗ ở được hỗ trợ thêm 5% giá trị bồi thường đất ở. Trường hợp bàn giao mặt bằng trước thời hạn được thưởng tối đa 50 triệu đồng.

Ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết việc khởi công dự án chỉnh trang khu Mả Lạng, Chợ Gà - Gạo cùng chuỗi dự án nhà ở xã hội là lời giải quyết liệt cho trăn trở của nhiều thế hệ lãnh đạo thành phố.

Thành phố quyết tâm xóa bỏ những khu dân cư lụp xụp, ô nhiễm, tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ, thay thế bằng những không gian sống xanh, văn minh, an toàn; qua đó bảo đảm an sinh, tạo điều kiện để người dân an cư, lập nghiệp và hướng tới công bằng xã hội.

Mong chờ nơi ở mới khang trang

Khu Mả Lạng, chợ Gà, Chợ Gạo được đánh giá là một trong những khu dân cư chật chội, kém an toàn giữa trung tâm TP.HCM nhiều năm nay. Từ năm 2000, dự án khu Mả Lạng đã được đưa vào quy hoạch giải tỏa, cải tạo đô thị. Nhưng gần 30 năm qua, dự án vẫn chưa thực hiện vì không tìm được nhà đầu tư.

Nhiều gia đình đã gắn bó lâu năm ở đây, trong những căn nhà chật hẹp.

Hệ lụy là khu dân cư ngay trung tâm thành phố ngày càng xuống cấp, nhà cửa chật hẹp nhưng người dân không thể xây mới vì vướng quy hoạch. Nhiều căn nhà nhỏ, chật hẹp dưới 10m², nơi ở của hai, ba thế hệ cùng sinh sống trong điều kiện thiếu thốn.

Bà Trần Thị Mỹ Vân, sinh năm 1961, đã có gần 65 năm gắn bó với khu Mả Lạng. Căn nhà của gia đình bà nằm trên đường Nguyễn Cư Trinh, ngay phía sau chùa Cầu Đài.

Chia sẻ sáng 29/8, bà Vân nói thông tin khu vực được chỉnh trang là điều bà và người dân khu vực mong chờ từ nhiều năm nay. Căn nhà của bà Vân rộng khoảng 36,6 m², đã nhiều lần sửa chữa nhưng vẫn không đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gia đình đông người.

“Ở ngay trung tâm thành phố nhưng nhà cửa ẩm thấp, chật hẹp thì cuộc sống cũng không được tốt. Nay Nhà nước thực hiện giải tỏa, chỉnh trang và bố trí tái định cư cho người dân ngay tại đây, tôi rất mừng”, bà Vân chia sẻ.

Gia đình đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở nên rất quan tâm đến phương án tái định cư khi dự án triển khai. Điều bà mong muốn nhất là sau khi chỉnh trang, người dân vẫn có thể tiếp tục sinh sống tại chính khu vực đã gắn bó cả cuộc đời.

“Được tái định cư ngay tại đây tôi rất hạnh phúc. Tôi là người đầu tiên muốn được đến khu ở mới để ổn định cuộc sống”, bà Vân nói.

Tham gia lễ khởi công, nhiều hộ dân tại khu vực Mả Lạng cũng cho biết họ sống qua nhiều thế hệ trong những căn nhà có diện tích nhỏ, thiếu không gian sinh hoạt. Chị Đặng Thị Huệ cho biết căn nhà nơi gia đình chị sinh sống chỉ khoảng 15m² với nhiều thế hệ sinh sống; đồ đạc phải tận dụng từng khoảng trống, phía trên chỉ có một gác xép nhỏ.

Việc chỉnh trang đô thị khu Mả Lạng, chợ Gà - Gạo là lời giải quyết liệt cho trăn trở của nhiều thế hệ lãnh đạo thành phố xóa nhà ở lụp xụp, để người dân an cư, lập nghiệp và hướng tới công bằng xã hội.

Gia đình chị có phần tiếc nuối khi phải rời nơi đã gắn bó lâu năm, nhất là khi công việc và cuộc sống đã quen thuộc. Tuy nhiên, nếu dự án mang lại một nơi ở khang trang, đầy đủ hạ tầng và giúp người dân có cuộc sống tốt hơn, chị ủng hộ chủ trương chỉnh trang.

Bà Mai Trần Thanh Trang, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư và Kinh doanh nhà Khang Điền, cam kết sau khi dự án hoàn thành, những cư dân đã gắn bó nhiều thế hệ với khu vực này sẽ được ưu tiên an cư trong những khu nhà ở khang trang, chất lượng, cùng hệ thống hạ tầng và tiện ích đồng bộ như công viên, trường học ngay trên chính nơi họ từng sinh sống.

Đây là sự tiếp nối giữa ký ức cộng đồng và một cuộc sống mới tốt đẹp hơn, đồng thời thể hiện rõ định hướng phát triển đô thị gắn với chăm lo đời sống người dân.

Đại diện Khang Điền sẽ huy động các nguồn lực tốt nhất về tài chính, nhân lực và kinh nghiệm, bảo đảm chất lượng công trình và sớm mang lại không gian sống tốt hơn cho người dân khu Mả Lạng và Chợ Gà - Gạo.

Đó cũng là kỳ vọng của nhiều người dân đang sinh sống tại khu vực này: thay đổi nơi ở nhưng không bị tách khỏi cộng đồng và không gian sống quen thuộc. Vì vậy, dự án chỉnh trang đô thị ở đây có ý nghĩa đặc biệt, gắn với việc tái thiết cả không gian sống và cộng đồng dân cư.