Ở nhiều gia đình Việt Nam, quạt điện thường được cất đi trong những tháng mùa đông và chỉ được lấy ra sử dụng trở lại khi thời tiết chuyển nóng. Không ít người có thói quen lau qua lớp bụi bám bên ngoài rồi cắm điện bật quạt ngay.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia thiết bị gia dụng, việc này có thể khiến quạt gặp nhiều vấn đề kỹ thuật. Bụi bẩn tích tụ lâu ngày trong cánh quạt, lồng quạt và khe tản nhiệt của động cơ có thể làm giảm hiệu suất hoạt động của thiết bị.
Theo thông tin được VnExpress đăng tải trong các bài hướng dẫn vệ sinh đồ gia dụng, lớp bụi bám dày trên quạt không chỉ khiến thiết bị hoạt động kém hiệu quả mà còn làm động cơ nhanh nóng hơn khi vận hành.
Trang công nghệ CNET (Mỹ) cũng cho biết bụi tích tụ lâu ngày trong motor có thể khiến quạt tản nhiệt kém, khiến động cơ phải hoạt động nặng hơn bình thường. Điều này không chỉ làm quạt quay yếu mà còn có thể rút ngắn tuổi thọ của thiết bị.
Bên cạnh đó, dây điện và phích cắm của quạt nếu để lâu trong môi trường ẩm có thể bị lão hóa hoặc hư hỏng. Theo khuyến cáo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) về an toàn điện trong gia đình, các thiết bị điện để lâu không sử dụng cần được kiểm tra trước khi bật lại để tránh nguy cơ chập điện hoặc rò điện.
Ngoài yếu tố kỹ thuật, bụi bẩn bám trên quạt còn có thể ảnh hưởng tới chất lượng không khí trong nhà. Một số bài viết trên Tuổi Trẻ Online về vệ sinh thiết bị gia dụng cho biết khi quạt hoạt động trở lại, các hạt bụi có thể bị thổi ra khắp phòng, làm tăng lượng bụi trong không khí và ảnh hưởng tới đường hô hấp.
Việc đầu tiên nên làm trước khi bật lại quạt
Các chuyên gia khuyến cáo trước khi sử dụng lại quạt sau thời gian dài không hoạt động, người dùng nên dành vài phút kiểm tra thiết bị.
Trước hết cần kiểm tra dây điện, phích cắm và công tắc. Theo hướng dẫn về an toàn điện của EVN, nếu phát hiện dây điện bị nứt, hở hoặc có dấu hiệu cháy sém thì nên thay thế trước khi sử dụng.
Bước tiếp theo là vệ sinh quạt. Theo các chuyên gia gia dụng được VnExpress trích dẫn, nên tháo lồng quạt và cánh quạt để lau sạch bụi bằng khăn ẩm hoặc dung dịch vệ sinh nhẹ. Sau khi làm sạch, cần lau khô hoàn toàn trước khi lắp lại để tránh nước lọt vào động cơ.
Một số trường hợp quạt để lâu có thể gặp tình trạng quay chậm hoặc phát ra tiếng kêu. Theo các hướng dẫn bảo trì thiết bị gia dụng được đăng trên Tuổi Trẻ Online, nguyên nhân có thể do ổ trục hoặc vòng bi bị khô dầu sau thời gian dài không hoạt động.
Sau khi kiểm tra và vệ sinh, người dùng nên bật quạt ở mức gió thấp trong vài phút để quan sát. Nếu quạt rung mạnh, phát ra tiếng ồn bất thường hoặc có mùi khét, cần tắt ngay để kiểm tra.
Những sai lầm nhiều gia đình vẫn mắc phải
Một sai lầm phổ biến là cắm điện và bật quạt ngay khi vừa lấy ra khỏi nơi cất giữ. Theo CNET, việc này có thể khiến bụi bẩn bị thổi ra khắp phòng và làm động cơ hoạt động nặng hơn.
Ngoài ra, một số người có thói quen dùng vòi nước xịt trực tiếp vào quạt để làm sạch nhanh. Tuy nhiên, các chuyên gia gia dụng cảnh báo nước có thể lọt vào motor, gây chập điện hoặc làm hỏng linh kiện bên trong.
Việc sử dụng các loại hóa chất tẩy rửa mạnh để lau quạt cũng không được khuyến khích vì có thể làm ăn mòn kim loại hoặc làm hỏng lớp bảo vệ của thiết bị.
Theo khuyến cáo về an toàn điện trong gia đình của Bộ Công Thương và EVN, thiết bị điện cũng không nên đặt ở những khu vực ẩm ướt sau khi vệ sinh, bởi môi trường ẩm có thể làm tăng nguy cơ rò điện.
Lưu ý khi sử dụng quạt trong mùa nóng
Các chuyên gia cho rằng việc vệ sinh và kiểm tra thiết bị trước khi sử dụng lại sau thời gian dài không chỉ giúp quạt hoạt động hiệu quả hơn mà còn góp phần kéo dài tuổi thọ của thiết bị. Theo báo Lao Động, vệ sinh quạt định kỳ trong mùa nóng cũng là cách giúp giảm bụi trong không khí và giữ cho thiết bị vận hành ổn định.
Nếu quạt xuất hiện các dấu hiệu bất thường như rung mạnh, phát ra tiếng ồn lớn hoặc có mùi khét, người dùng nên ngừng sử dụng và kiểm tra thiết bị để tránh những sự cố không mong muốn.
Hoặc