27 năm sống chung với khuỷu tay biến dạng nặng
Mới đây, anh Vũ Hồng Phong (47 tuổi, Thái Nguyên) đã được các bác sĩ phẫu thuật thay khớp khuỷu tay kết hợp bù xương bằng công nghệ in 3D để giúp cánh tay có thể linh hoạt hơn.
Anh Phong gặp chấn thương khuỷu tay trái từ khi còn trẻ và để những di chứng nặng nề. Cánh tay không thể nâng lên, không thể cầm nắm hay nâng đỡ đồ vật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và lao động hằng ngày.
Suốt gần ba thập kỷ, anh điều trị tại nhiều cơ sở y tế, trải qua nhiều lần phẫu thuật nhưng tình trạng không cải thiện. Theo thời gian, khuỷu tay xuất hiện các cơn đau viêm tái diễn, phần xương quanh khớp dần bị tiêu đi, khiến cánh tay ngày càng yếu và ngắn hơn so với bên còn lại.
Tưởng chừng phải chấp nhận sống chung với cánh tay biến dạng suốt đời, anh Phong tìm đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City trong nỗ lực cuối cùng để tìm kiếm cơ hội phục hồi.
Anh Phong trước và sau phẫu thuật (ảnh BVCC).
Ca bệnh hiếm, mức độ phức tạp rất cao
Tại Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, các bác sĩ xác định đây là trường hợp di chứng đặc biệt phức tạp. Khớp khuỷu của bệnh nhân dính hoàn toàn, mất vững, khuyết đoạn đầu xa xương cánh tay khoảng 6 cm. Tay trái ngắn hơn tay phải từ 4–5 cm, phần lớn cấu trúc giải phẫu khuỷu tay bị biến dạng.
Theo ThS.BS Trần Quyết, Trưởng khoa Phẫu thuật Chi trên, Trung tâm Cơ xương khớp và Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Times City, đây là một trong những ca khó nhất mà ê-kíp từng tiếp nhận.
“Tổn thương kéo dài gần 30 năm khiến cấu trúc xương và phần mềm biến dạng nghiêm trọng. Không thể áp dụng các phương pháp thông thường như ghép xương hay thay khớp khuỷu tiêu chuẩn. Chúng tôi buộc phải xây dựng một phương án phẫu thuật hoàn toàn khác. Đây là ca bệnh hiếm, mức độ phức tạp rất cao và gần như chưa có tiền lệ tại Việt Nam”, bác sĩ Quyết cho biết.
Trước “bài toán khó”, sau nhiều buổi hội chẩn đa chuyên khoa, ê-kíp quyết định lựa chọn phương án thay khớp khuỷu kết hợp bù xương khuyết bằng khớp Megaprosthesis cá thể hóa.
Toàn bộ cấu trúc giải phẫu khuỷu tay của bệnh nhân được dựng hình và mô phỏng chi tiết trên nền tảng 3D. Dựa trên dữ liệu này, các bác sĩ thiết kế một khớp khuỷu “đo ni đóng giày” cho riêng anh Phong, phù hợp với phần xương bị mất và tình trạng phần mềm xung quanh.
Theo các chuyên gia, việc cá thể hóa khớp in 3D là yếu tố mang tính quyết định, giúp ca phẫu thuật có thể triển khai chính xác và giảm thiểu nguy cơ biến chứng.
Ca mổ khó được các bác sĩ phẫu thuật thành công (ảnh: BVCC).
Ca mổ kéo dài nhiều giờ, từng thao tác tính bằng milimet
Ca phẫu thuật kéo dài nhiều giờ, đòi hỏi độ chính xác cao trong từng thao tác, đặc biệt ở các bước cố định khớp, bảo tồn thần kinh và mạch máu vùng khuỷu tay.
Ca mổ diễn ra thuận lợi, không ghi nhận tổn thương thần kinh hay mạch máu. Ngay sau phẫu thuật, tay bệnh nhân đã có thể vận động nhẹ.
Bác sĩ Quyết cho biết: “Người bệnh đã chờ đợi suốt 27 năm. Nếu tiếp tục thất bại, điều đó sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của người bệnh. Vì vậy, chúng tôi quyết tâm tạo ra một cơ hội mới để thay đổi cuộc sống cho bệnh nhân”.
Chỉ sau ba ngày, bệnh nhân đã có thể cử động tay nhẹ nhàng. Hai tuần sau, anh có thể duỗi, gấp khuỷu, dang tay và nâng cánh tay lên cao. Những động tác đơn giản như gội đầu, rửa mặt, chải tóc – điều anh không thể làm suốt gần ba thập kỷ – nay có thể thực hiện gần như bình thường bằng chính cánh tay từng biến dạng nặng.
“Gần 30 năm rồi tôi mới có lại cảm giác mình có một cánh tay lành lặn. Tay tôi cử động rất tự nhiên, cảm giác như chưa từng trải qua phẫu thuật”, anh Phong xúc động nói.
Mở ra triển vọng cho những ca “không còn cơ hội”
Theo GS.TS.BS Trần Trung Dũng, Tổng Giám đốc Hệ thống Y tế Vinmec, thành công của ca mổ không chỉ nằm ở mặt kỹ thuật.
“Ca phẫu thuật không chỉ phục hồi giải phẫu và chức năng của một cánh tay, mà còn phục hồi cả tâm lý và tinh thần. Khi một người được chữa lành, niềm hạnh phúc ấy không dừng lại ở cá nhân, mà còn lan tỏa tới cả một gia đình”, GS Dũng nhấn mạnh.
Tại Việt Nam, đây là ca ứng dụng công nghệ in 3D để thay khớp khuỷu Megaprosthesis thứ ba được ghi nhận.
Theo các chuyên gia, thành công của trường hợp anh Phong không chỉ mang lại cơ hội trở lại cuộc sống bình thường cho người bệnh, mà còn mở ra triển vọng điều trị cho nhiều ca di chứng xương khớp phức tạp – những trường hợp từng được xem là “không còn cơ hội điều trị”.
Hoặc