Nhiều người tin rằng tắc nghẽn mạch máu là do ăn quá nhiều thịt và thức ăn nhiều chất béo. Trên thực tế, những thứ thực sự gây hại cho mạch máu mỗi ngày thường lại chính là những món ăn tưởng chừng như không đáng kể, quen thuộc. Hôm nay, chúng ta sẽ thảo luận về bốn loại thực phẩm dễ bị bỏ qua nhất nhưng có thể gây hại đáng kể cho mạch máu.
Loại thứ nhất: rau muối chua, rau ướp muối và rau bảo quản
Tổ chức Y tế Thế giới WHO khuyến nghị không tiêu thụ quá 5 gram mỗi người mỗi ngày. Chỉ một đĩa củ cải muối cũng có thể dễ dàng vượt quá lượng muối khuyến nghị hàng ngày.
Ăn quá nhiều muối dẫn đến lượng natri dư thừa trong mạch máu, buộc cơ thể phải giữ lại nhiều nước hơn để pha loãng. Điều này làm tăng thể tích máu và do đó, làm tăng huyết áp. Huyết áp cao kéo dài liên tục tác động lên nội mô mạch máu, giống như một đường ống nước liên tục chịu áp lực cao, cuối cùng bị cứng lại và hình thành mảng bám.
Loại thứ hai: các sản phẩm thịt chế biến sẵn, chẳng hạn như xúc xích, giăm bông, thịt xông khói và thịt muối
Trong những ngày lễ và dịp lễ hội, nhiều gia đình luôn trữ sẵn một ít xúc xích và các loại thịt nguội trong tủ lạnh. Chúng có thể được xào với ớt chuông xanh, hấp hoặc thái lát trộn với mì, vừa tiện lợi lại vừa ngon miệng.
Tuy nhiên, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), một nhánh của Tổ chức Y tế Thế giới, đã phân loại thịt chế biến sẵn là chất gây ung thư nhóm 1 từ năm 2015, cùng cấp độ với thuốc lá và amiăng. Cần lưu ý rằng điều này không có nghĩa là chỉ ăn một chiếc xúc xích sẽ gây ung thư, mà là việc tiêu thụ thường xuyên và lâu dài sẽ làm tăng dần nguy cơ mắc bệnh.
Đối với mạch máu, vấn đề với thịt chế biến sẵn không chỉ dừng lại ở lượng muối. Loại thịt này thường được chế biến với lượng muối và nitrit lớn, và nhiều loại còn chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao.
Việc tiêu thụ nhiều muối làm tăng huyết áp, chất béo bão hòa làm tăng cholesterol xấu, và nitrit có thể chuyển hóa thành nitrosamine gây hại trong cơ thể. Sự kết hợp của các yếu tố này dẫn đến một quá trình liên tục gây tổn thương nội mô mạch máu, lắng đọng lipid và hình thành mảng xơ vữa.
Loại thứ ba: Thực phẩm chứa axit béo chuyển hóa, chẳng hạn như bánh ngọt nhân kem, bánh kem, bánh quy kẹp, đồ chiên rán và đồ uống pha chế từ kem không sữa
Loại này dễ bị bỏ qua nhất vì nó ẩn chứa trong nhiều thứ "trông ngon miệng". Bánh mì nhiều lớp, vỏ bánh trứng, bánh kem, và bánh quy kẹp trong siêu thị, chảo dầu dùng để chiên đi chiên lại bánh bột và xiên que trên đường phố, và trà sữa "đậm đà và thơm ngon" trong các quán cà phê (nhiều quán sử dụng kem không sữa) - tất cả những thứ này đều có thể chứa axit béo chuyển hóa.
Hướng dẫn chế độ ăn uống của Trung Quốc (2022) khuyến nghị rõ ràng rằng lượng axit béo chuyển hóa tiêu thụ hàng ngày không nên vượt quá 2 gam. 2 gam xấp xỉ lượng có trong một phần bánh kem nhỏ.
Axit béo chuyển hóa gây hại cho mạch máu theo cách "hai mặt": chúng không chỉ làm tăng cholesterol LDL (cholesterol xấu) mà còn làm giảm cholesterol HDL (cholesterol tốt).
Cholesterol tốt có chức năng giúp mạch máu vận chuyển lượng cholesterol dư thừa trở lại gan để chuyển hóa. Thiếu hụt cholesterol tốt khiến cholesterol dễ bám vào thành mạch máu hơn. Dữ liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy mối tương quan chặt chẽ giữa việc tiêu thụ chất béo chuyển hóa và tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch vành; trên toàn cầu, việc tăng cường tiêu thụ chất béo chuyển hóa gây ra hơn 500.000 ca tử vong mỗi năm.
Loại thứ tư: đồ uống có đường và đồ ngọt
Cuối cùng, hãy cùng bàn về một vấn đề mà nhiều người trung niên và người cao tuổi không coi trọng: đồ uống có đường. Một số bác, các cô nghĩ rằng: "Tôi không uống cola. Tôi chỉ pha cho mình một cốc nước mật ong, một cốc nước ép trái cây, hoặc mua loại sữa có đường giàu canxi dành cho người trung niên và người cao tuổi, có gì sai chứ?".
Hướng dẫn chế độ ăn uống của Trung Quốc khuyến nghị lượng đường bổ sung hàng ngày không nên vượt quá 50 gram, và lý tưởng nhất là nên kiểm soát ở mức dưới 25 gram, đồng thời nên "tránh hoặc giảm thiểu tiêu thụ đồ uống có đường". 25 gram đường tương đương với khoảng 6-7 viên đường. Chỉ cần uống một chai nước ngọt thông thường cũng có thể vượt quá giới hạn đường hàng ngày này.
Lượng đường dư thừa được chuyển hóa thành triglyceride trong gan, làm tăng nồng độ lipid trong máu. Chế độ ăn nhiều đường trong thời gian dài cũng có thể làm giảm độ nhạy cảm của insulin, làm tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường, tất cả đều là những yếu tố thuận lợi cho sự phát triển của xơ vữa động mạch.
Điều này không có nghĩa là bạn không thể ăn bất cứ thứ gì. Duy trì sức khỏe mạch máu là một quá trình lâu dài. Thỉnh thoảng ăn một cây xúc xích hoặc một miếng bánh ngọt thì không sao; cơ thể bạn có thể chuyển hóa chúng. Nhưng nếu bạn ăn một đĩa rau muối chua mỗi sáng, uống đồ uống có đường cách ngày, và không thể sống thiếu xúc xích và thịt hun khói trong mỗi bữa ăn, mạch máu của bạn sẽ dần bị tắc nghẽn do những "tổn thương nhỏ" hàng ngày này.
Dưới đây là một số lời khuyên thiết thực: Sử dụng thìa đong muối khi nấu ăn và cố gắng giữ lượng muối tiêu thụ hàng ngày dưới 5 gram; khi mua thực phẩm, hãy kiểm tra danh sách thành phần ở mặt sau và tránh mua các sản phẩm có chứa "dầu thực vật hydro hóa", "mỡ thực vật", "kem không sữa" hoặc "bơ thực vật"; thịt chế biến sẵn có thể ăn một lần một tuần như một món ăn vặt, nhưng đừng ăn hàng ngày; thay thế đồ uống có đường bằng nước lọc hoặc trà loãng.
(Ảnh minh họa: Internet)
Hoặc