Bác sĩ chuyên ngành y học thể thao hơn 30 năm kinh nghiệm: U60 ngỡ ngoài 30, xứng danh "người hùng" của các vận động viên

Đồng hồ điểm 20h30, tôi sẵn sàng bấm gọi cho BS Nguyễn Trọng Anh 1 cuộc hẹn trước. Đầu dây bên kia là một giọng nói trầm ấm của vị bác sĩ chuyên y học thể thao với hơn 30 năm kinh nghiệm. Anh bận. Ban ngày không còn lúc nào trống để sắp xếp gặp gỡ. 1 tiếng đồng hồ trò chuyện cũng đủ để hiểu phần nào những trăn trở của vị bác sĩ ấy - người chăm sóc vận động viên, người chơi thể thao từ sàn thi đấu đến khám điều trị, phẫu thuật và đưa họ trở lại sân tập bình thường.

BS Nguyễn Trọng Anh chia sẻ, anh là người rất yêu thích thể thao, đam mê chơi thể thao và có thể chơi nhiều môn, từng bị chấn thương và được điều trị. Bởi vậy, từ khi bước chân vào giảng đường đại học, anh đã luôn mơ ước trở thành bác sĩ chấn thương thể thao, giúp phục hồi vận động cho vận động viên cũng như người chơi không chuyên nghiệp.

Bản thân anh rất thích được giao lưu với người trẻ, yêu thích sự năng động, khỏe khoắn của người chơi thể thao. Anh cũng luôn khát khao chinh phục đỉnh cao trong tập luyện và thi đấu, chiến thắng bản thân mình nên lại càng quyết tâm theo đuổi nghề.

Là "người hùng" của các vận động viên khi gặp chấn thương

Cách đây khoảng 3 năm, BS Nguyễn Trọng Anh từng đứng ra phẫu thuật và hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh để cứu sự nghiệp cho chàng trai 3 lần giành huy chương vàng Para Games. Đó là VĐV Kiều Minh Trung. Tính đến năm 2023, VĐV Kiều Minh Trung có 7 năm cùng đội tuyển quốc gia giành nhiều huy chương vàng tại các kỳ đại hội thể thao. Đổi lại những vinh quang cho nước nhà, anh đã bị chấn thương vai nặng, cần phẫu thuật để tiếp tục thi đấu chuyên nghiệp.

Thực ra ở mỗi mùa giải, nam vận động viên đều được khám, đánh giá những tổn thương và dùng những biện pháp can thiệp để nhanh chóng phục hồi sức khỏe, nhưng chỉ mang tính tạm thời. Hơn ai hết, là bác sĩ giàu chuyên môn và kinh nghiệm, BS Anh cần tính "thời điểm vàng" để phẫu thuật chữa bệnh dứt điểm. Bệnh nhân cần được điều trị triệt để sau 5 năm chấn thương và nén đau thi đấu. Bởi vì "việc phẫu thuật sẽ giúp bệnh nhân quay trở lại bộ môn ném đĩa, ném lao với thể lực tốt nhất, cũng như kéo dài sự nghiệp và đạt được những thành tích mới".

BS Anh quyết định phẫu thuật nội soi khớp vai, điều trị những tổn thương đặc thù nêu trên. Ca mổ này cũng được BS Anh và bệnh viện hỗ trợ chi phí, vì biết nam vận động viên có hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn cố bám trụ với thể thao, mang vinh quang về cho nước nhà.

VĐV Kiều Minh Trung và BS Anh chụp ảnh kỷ niệm với nhau.

Trong quá trình phẫu thuật, bệnh nhân được rạch 3 vết nhỏ trên da, đưa camera vào trong khớp vai để nhân viên y tế quan sát rõ từng tình trạng cụ thể. Nhờ hình ảnh phóng đại 10-20 lần trên màn hình, những tổn thương nằm rất sâu trong khớp vai cũng được phát hiện.

BS Anh cùng ekip điều trị đã đốt những mô viêm bằng sóng radio, dùng chỉ neo sinh học may sụn viền rách. Sau khoảng 1 ngày, VĐV Kiều Minh Trung đã có thể xuất viện, tập vận động và phục hồi sớm. Chỉ sau 1-2 tháng, cấu trúc tổn thương bên trong lành lại, anh đã có thể trở lại sinh hoạt bình thường, tập bơi, chạy bộ, tập sức cơ với tạ. Sau 4 tháng, anh tập được những động tác thể thao nặng hơn. Và sau 6-9 tháng đã có thể trở lại thi đấu.

…

Năm 2010, Việt Nam lần đầu tiên vào tứ kết tranh giải Vô địch Aerobic Châu Á. Đó cũng là thời điểm các vận động viên của chúng ta thi đấu hết sức mình, bị chấn thương đứt dây chằng đầu gối. Một giải pháp tạm thời cần đưa ra để vận động viên có thể thi đấu đến phút cuối cùng của giải.

Một số thành tích đáng nể của BS Anh.

BS Nguyễn Trọng Anh khi ấy đã sử dụng băng dán thể thao chuyên dùng cố định khớp, màu băng dán tệp màu da, giúp vận động viên duy trì phong độ thi đấu bình thường. Vận động viên sau đó đã vô địch giải này và BS Anh thì vô cùng hạnh phúc.

"Tất nhiên là sau đó mình phải cho vận động viên đi chữa tận gốc để họ có thể duy trì phong độ thi đấu nữa", anh kể.

Bên cạnh những niềm vui trong nghề, BS Nguyễn Trọng Anh cũng nhiều lần thấy buồn. Buồn vì ở Việt Nam điều trị rất tốt nhưng thiếu khâu phục hồi sau điều trị, vận động viên khó quay trở lại đỉnh cao. "Cuộc đời vận động viên ngắn lắm, nhất là vận động viên quốc gia… Họ không được điều trị tốt, mất đi phong độ, rất đáng tiếc cho tài năng của họ", giọng anh trầm xuống.

Từ bác sĩ của các vận động viên đến người chơi thể thao bình thường, tất cả 1 quy trình từ tiếp nhận đến điều trị, phục hồi "anh sẽ làm tất để mọi người yên tâm"

Không chỉ là bác sĩ chuyên điều trị cho vận động viên, BS Nguyễn Trọng Anh còn dành nhiều thời gian khám chữa bệnh cho người chơi thể thao không chuyên nghiệp. Nhưng với những người này, anh luôn rõ ràng: "Người chơi thể thao không chuyên nghiệp không cần đỉnh cao phong độ, gặp chấn thương có thể chọn điều trị bảo tồn. Nếu phẫu thuật, mình sẽ phải giải thích rõ cho họ biết kết quả có phù hợp với môn chơi thể thao đó nữa hay không. Nếu không thì sẽ yêu cầu đổi môn khác phù hợp".

"Mình luôn cân bằng phương pháp điều trị tốt nhất và khả năng về tài chính, sức khỏe của bệnh nhân, làm sao phải thật phù hợp nhất… Sẽ làm tất cả để mọi người yên tâm chữa bệnh", BS Anh nói. Ở nước ngoài, người ta có chuyên gia riêng giúp người chơi thể thao nói chung vượt qua áp lực tinh thần thì ở Việt Nam, anh sẽ làm luôn. Anh lắng nghe, chia sẻ, cho lời khuyên vì "sức khỏe tinh thần quan trọng lắm để người ta vượt qua giai đoạn điều trị khó khăn".

May mắn thay, giờ đây tại Việt Nam ta, người chơi thể thao chuyên nghiệp cũng như không chuyên nghiệp được trang bị kiến thức nhất định, biết tìm đến bác sĩ chuyên ngành chấn thương thể thao thay vì tìm đến những người không có chuyên môn y tế như ngày xưa…

Dẫu vậy, BS Anh vẫn thấy buồn lo. "Họ chưa có kiến thức nhiều về phòng tránh chấn thương chấn thương trong thể thao. Nước mình cũng chưa có tổ chức chuyên ngành để nghiên cứu và quản lý chấn thương để bảo vệ họ. Bản thân họ chưa chủ động đi khám sức khỏe thể thao và tầm soát, đánh giá những bất thường về cấu trúc, cơ quan, bộ phận để có thể chơi thể thao lâu dài", anh thành thật.

U60 vẫn không ngừng cống hiến vì mong muốn y học thể thao nước nhà phát triển mạnh

Hơn 30 năm trong nghề, chưa khi nào khiến BS Nguyễn Trọng Anh ngừng đam mê cống hiến và cũng là những nỗi lo thường trực của vị bác sĩ giàu y đức. Anh kể, đối với dân số trẻ như Việt Nam mình, đi bộ, chạy bộ, giờ còn gia nhập nhiều môn như pickleball… được nhiều người quan tâm. Nhưng có một sự thật...

"Hiện nay, ngày càng có chấn thương nhiều hơn dù trang thiết bị tốt lên. Bởi vì các hiệp hội y học thể thao trong nước còn non trẻ, quản lý chấn thương, phòng tránh chấn thương, nghiên cứu sâu về hoạt động thể thao nâng cao thành tích vẫn còn hạn chế… nên anh khá lo", BS Anh chia sẻ.

Bởi vậy, anh luôn nhắc nhở bản thân phải trau dồi kiến thức, áp dụng phù hợp trong hoàn cảnh mỗi người để đáp ứng đầy đủ cho việc tập luyện thể thao, phòng tránh chấn thương khoa học để phục hồi tốt nhất.

Ở tuổi 55, anh vẫn làm việc từ 8 giờ sáng đến 8 giờ tối mỗi ngày, ngày còn trẻ hơn thì 14-16 giờ. Anh khám bệnh, tư vấn cho bệnh nhân, sau đó đi phẫu thuật tại bệnh viện, chiều thì lại tiếp tục khám chữa tại phòng khám, tối thì soạn bài giảng, viết báo nghiên cứu, đọc sách. 2 ngày cuối tuần anh dành để đi bơi, chơi golf, tập gym để "duy trì phong độ, thể lực… có sức khỏe là còn tiếp tục cống hiến".

Golf là một trong những bộ môn BS Anh rất yêu thích để rèn luyện sức khỏe.

Định cư 8 năm tại Canada nhưng BS Anh luôn đi đi về về, cứ 2 tháng ở bên đó rồi thì lại 2 tháng ở Việt Nam. Anh học thêm những môn thể thao mới và tiếp tục tham gia nghiên cứu, làm bác sĩ, làm thầy dạy. Thậm chí, ở Canada, anh còn công tác tại sân, cố vấn chăm sóc chấn thương riêng cho một vài vận động viên đội tuyển ở đây.

"May mắn là mình có sức khỏe tốt để có thể đứng mổ 6-7 tiếng mỗi ngày, sức khỏe tốt để phục vụ nhiều giải đấu thể thao chuyên nghiệp". Cuộc đời hành nghề của bác sĩ phẫu thuật không dài, nhất là ở tuổi của anh, đòi hỏi rất nhiều điều khắc nghiệt.

"Vậy nên, trong tương lai gần hay xa, mình sẽ luôn học hỏi thêm về công việc quản lý chấn thương, nghiên cứu quản lý chấn thương cho người chơi thể thao, phương thức điều trị đa mô thức trên thế giới để về Việt Nam xây dựng và giúp phát triển ngành y học thể thao nước nhà", BS Anh chia sẻ.