"Có những ca bệnh, chỉ nhìn tờ kết quả siêu âm là biết người bệnh đang đứng trước một biến chứng rất nguy hiểm". Đó là chia sẻ của BS Đoàn Dư Mạnh (Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông, thành viên Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam), khi tiếp nhận một bệnh nhân đến khám vì các biểu hiện suy giãn tĩnh mạch chi dưới khá nặng.
Toàn bộ tĩnh mạch đùi và tĩnh mạch chày sau chân phải bệnh nhân đã bị huyết khối lấp kín. Dòng máu gần như không còn lưu thông qua đoạn mạch này. Không chỉ vậy, ở chân trái, từ tĩnh mạch đùi xuống tĩnh mạch khoeo cũng đã xuất hiện huyết khối, dù chưa bít tắc hoàn toàn nhưng dòng máu lưu thông đã bị ảnh hưởng. Trong khi đó, hệ động mạch hai chân cũng bắt đầu xuất hiện các mảng xơ vữa, dù mức độ chưa gây hẹp đáng kể.
Một tờ kết quả siêu âm chỉ vài dòng, nhưng lại phản ánh tình trạng bệnh lý không hề đơn giản…
Bệnh nhân bị biến chứng suy giãn tĩnh mạch chi dưới
Theo BS Đoàn Dư Mạnh, nhiều người nghĩ huyết khối tĩnh mạch chỉ khiến chân sưng đau hoặc đi lại khó khăn.
Thực tế, điều khiến bác sĩ lo lắng hơn chính là nguy cơ cục máu đông di chuyển theo dòng tuần hoàn lên phổi, gây thuyên tắc động mạch phổi - một biến chứng có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
Ở trường hợp này, chân phải của bệnh nhân đã xuất hiện huyết khối hoàn toàn, nghĩa là lòng mạch đã bị bít kín. Chân trái cũng đã có huyết khối nhưng chưa tắc hoàn toàn, cho thấy bệnh không còn khu trú ở một vị trí.
BS Đoàn Dư Mạnh cho biết, suy giãn tĩnh mạch chi dưới là tình trạng máu ở dưới chân, hay gọi là chi dưới ứ trệ lại, không thể di chuyển thuận lợi từ chân về tim được. Về mặt thẩm mỹ, chúng ta có thể nhìn thấy tĩnh mạch nổi xanh hoặc tím ngoằn ngoèo dưới da. Nặng hơn, các tĩnh mạch có thể giãn to hơn nhiều, nhìn thấy như con giun hay cái đũa, gây mất thẩm mỹ.
Ngoài vấn đề thẩm mỹ, bệnh nhân càng suy giãn tĩnh mạch nặng thì các triệu chứng sẽ càng biểu hiện rầm rộ hơn. Ban đầu có thể chỉ là tức mỏi hoặc nặng chân, cảm giác như chân lúc nào cũng cần rung. Nguyên nhân bởi chân có hiện tượng ứ máu, gây đau nhức, thậm chí chuột rút, đặc biệt là về đêm. Sau cả 1 ngày làm việc, khi bệnh nhân về nhà nghỉ ngơi, thư giãn thì triệu chứng mới đến đột ngột.
Đối với một số trường hợp nặng hơn, cơn đau có thể kéo dài cả ngày chứ không phải chỉ chiều tối, khiến nhiều người nhầm với bệnh cơ xương khớp, bệnh gút... Đối với các trường hợp ở những giai đoạn muộn hơn thì có thể có biểu hiện như chàm da, sạm da...
Đối với những trường hợp muộn hơn nữa sẽ bắt đầu xuất hiện các cái biến chứng như tấy đỏ, viêm loét. Chúng lâu lành, dẫn đến nhiều người còn tưởng lầm rằng mình bị tiểu đường hoặc bệnh gì khác mà không biết đó là biến chứng của suy giãn tĩnh mạch chi dưới.
BS Đoàn Dư Mạnh.
"Biến chứng nguy hiểm nhất của suy giãn tĩnh mạch chi dưới là huyết khối như trường hợp trên. Khi máu ứ ở chân nhiều đến một thời điểm nào đó thì nó có thể hình thành những cục máu đông. Hầu hết tĩnh mạch đều đổ về tĩnh mạch chủ. Nếu huyết khối đó trôi lên tim thì có thể gây một cơn nhồi máu động mạch phổi, ảnh hưởng đến tính mạng", BS Đoàn Dư Mạnh cho hay.
Cách phòng tránh suy giãn tĩnh mạch chi dưới
Theo BS Đoàn Dư Mạnh, đầu tiên, chúng ta cần kiểm soát cân nặng, không để vòng bụng quá lớn cũng không để cơ thể tăng cân quá nhiều. Khi cơ thể bạn càng nặng nề thì áp lực ở chân càng lớn, nguy cơ mắc bệnh và bệnh càng nặng thêm.
Thêm nữa, mỗi người cần trang bị kỹ năng vận động, đi bộ nhiều hơn, tăng cường tập luyện thể dục thể thao. Bởi vì khi chúng ta càng vận động, càng đi bộ, cơ bắp của chúng ta sẽ lưu thông máu tốt từ chân về tim.
Ngoài ra đừng quên uống đủ nước, ăn nhiều chất xơ, hạn chế đồ ăn nhiều dầu mỡ, tích cực ăn đồ healthy hơn. BS Mạnh đưa lời khuyên cho dân văn phòng nên đặt đồng hồ hẹn giờ, cứ 45 phút đứng dậy vận động bằng cách đi lại rồi bù nước. Tối ngủ, người bị suy giãn tĩnh mạch có thể kê gối cao chân để máu từ chân về tim tốt hơn, giúp cải thiện tình trạng rất nhiều.
Cuối cùng, khi bắt đầu chớm các triệu chứng cảnh báo ở trên, bạn nên đến cơ sở y tế, các bệnh viện có chuyên khoa về mạch máu, tìm gặp bác sĩ chuyên khoa về mạch máu hoặc tim mạch để đánh giá, kiểm tra xem tình trạng suy giãn tĩnh mạch của chúng ta đang ở giai đoạn nào để được điều chỉnh kịp thời. Nếu tình trạng nặng hơn, bác sĩ có thể chỉ đạo can thiệp, giúp điều trị bệnh tốt hơn.
"Mọi người tuyệt đối không nên tin các quảng cáo không chính thống trên mạng xã hội dẫn đến đi khám và uống thuốc lung tung, làm tình trạng bệnh thêm nặng hoặc dẫn đến biến chứng không mong muốn. Hiện nay, tất cả các bệnh viện được Bộ Y tế cấp phép, kể cả công lập hay tư nhân, đều có thể có các trang thiết bị đầy đủ giúp chữa khỏi bệnh chuẩn khoa học, tránh tiền mất tật mang", BS Đoàn Dư Mạnh khuyên.
Hoặc