Thịt lợn gần như là thực phẩm quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình, từ những món đơn giản như thịt luộc, rang cháy cạnh đến các món cầu kỳ hơn như nướng, kho hay hầm. Tuy nhiên, không phải phần thịt nào cũng có đặc điểm giống nhau. Có phần nhiều nạc, mềm nhưng dễ khô; có phần xen kẽ cả nạc lẫn mỡ nên nấu món gì cũng ngon; cũng có phần chứa nhiều da, gân và mô liên kết, càng nấu lâu lại càng mềm. Bởi vậy, khi đi chợ, thay vì chỉ chọn theo thói quen hoặc thấy miếng thịt đẹp mắt là mua, chị em có thể dựa vào đặc điểm của từng phần để chọn đúng loại cho món ăn dự định nấu. Dưới đây là 6 phần thịt lợn khá phổ biến, dễ chế biến và đáng cân nhắc khi đi chợ.
1. Nạc vai: Phần thịt đa năng, mua một miếng có thể làm được nhiều món
Nếu chỉ muốn chọn một phần thịt có thể “cân” nhiều món trong bữa cơm gia đình, nạc vai là lựa chọn khá đáng cân nhắc. Phần thịt này nằm ở khu vực vai của con lợn, có tỷ lệ nạc cao nhưng bên trong thường xen những đường mỡ nhỏ. Chính những vân mỡ này giúp nạc vai có độ mềm, mọng và thơm hơn so với những phần quá nạc. Khi băm hoặc xay, thịt cũng không bị khô xác nên rất hợp để làm thịt viên, chả, nem, mọc hoặc nhân bánh**. Ngoài ra, nạc vai có thể thái miếng để rang cháy cạnh, kho, xào, nướng hoặc áp chảo. Khi mua, nên chọn miếng có màu hồng tươi, bề mặt khô ráo, phần nạc và mỡ xen kẽ tương đối đều. Nếu gia đình thường xuyên nấu nhiều món khác nhau thì đây là phần thịt khá tiện để mua.
2. Ba chỉ: Xen kẽ nạc - mỡ, hợp từ món kho đến món nướng
Nhắc đến thịt lợn, ba chỉ có lẽ là một trong những phần quen thuộc nhất. Điểm đặc trưng của ba chỉ là các lớp thịt nạc và mỡ xen kẽ, nhờ đó khi chế biến, phần thịt thường mềm và béo, không dễ bị khô. Ba chỉ có thể dùng cho rất nhiều món như thịt kho, rang cháy cạnh, nướng, luộc, áp chảo hoặc làm thịt quay. Khi nướng hoặc áp chảo, phần mỡ tiết ra giúp miếng thịt thơm hơn; còn khi kho, lớp mỡ tạo độ mềm và giúp món ăn đậm đà. Tuy nhiên, tùy khẩu vị gia đình mà nên chọn ba chỉ có tỷ lệ nạc - mỡ phù hợp. Nếu không thích ăn quá béo, có thể chọn miếng có phần nạc dày, các lớp mỡ vừa phải thay vì miếng quá nhiều mỡ.
3. Thăn lợn: Nạc mềm, thích hợp với những món chế biến nhanh
Thăn lợn là phần thịt khá nạc, thớ thịt nhỏ và tương đối mềm. Đây là lựa chọn phù hợp với những gia đình không thích thịt quá béo hoặc muốn ưu tiên các phần nhiều nạc. Thăn có thể dùng để rán, áp chảo, xào, nướng, luộc hoặc thái lát mỏng để chế biến nhanh. Do ít mỡ nên phần thịt này có một điểm cần lưu ý: nếu nấu quá lâu hoặc để nhiệt quá cao, thăn dễ bị khô và mất độ mềm. Vì vậy, với thăn lợn, cách chế biến cũng quan trọng không kém việc chọn thịt. Thái miếng vừa phải, ướp trước khi nấu và tránh đun quá lâu sẽ giúp thịt giữ được độ mềm ngon.
4. Sườn: Vừa có thịt vừa có xương, nấu món nào cũng dễ ngon
Sườn là phần rất được ưa chuộng bởi có cả thịt, xương và một phần mô liên kết. Khi nấu, phần xương và thịt giúp món ăn có vị đậm đà, thơm ngon hơn, đặc biệt với các món cần ninh hoặc hầm. Tùy loại sườn, gia đình có thể chế biến thành sườn xào chua ngọt, sườn nướng, sườn rim, sườn kho hoặc canh sườn. Những miếng sườn có phần thịt bám quanh xương vừa phải thường thích hợp cho các món nướng, rim; trong khi sườn có nhiều xương và mô liên kết có thể dùng để nấu canh hoặc hầm. Khi mua, nên chọn sườn có màu hồng tươi, thịt săn, không có mùi lạ. Nếu mua về để nấu canh, có thể chọn phần sườn phù hợp để nước dùng có vị ngọt tự nhiên hơn.
5. Chân giò: Càng ninh lâu càng mềm, hợp các món hầm và nấu nước
Chân giò không phải phần thịt nhiều nạc, nhưng lại có sự kết hợp của thịt, da, gân và mô liên kết, tạo nên độ mềm, dai nhẹ rất đặc trưng sau khi nấu. Đây là phần thịt cực hợp với những món cần thời gian chế biến như hầm, nấu cháo, giả cầy, nấu canh hoặc luộc. Khi được ninh đủ lâu, phần da và mô liên kết mềm ra, nước dùng cũng trở nên đậm vị hơn. Nếu thích thịt săn chắc hơn, có thể cân nhắc chân giò trước; còn nếu muốn phần thịt nhiều hơn thì tùy món mà chọn miếng phù hợp. Khi mua, nên chọn chân giò có màu sắc tươi, phần da không bị nhớt và thịt có độ đàn hồi.
6. Thịt mông: Phần nạc chắc, hợp luộc và chế biến thành nhiều món
Thịt mông nằm ở phần sau của con lợn, thường có tỷ lệ nạc cao và thớ thịt tương đối rõ. So với thăn, phần này có độ chắc hơn, vì vậy rất hợp với những món như luộc, hấp, xào, thái lát làm gỏi hoặc chế biến thành các món thịt nguội. Nếu dùng để luộc, thịt mông có thể thái thành những lát mỏng, ăn cùng rau sống, nước chấm hoặc cuốn bánh tráng. Với món xào, nên thái ngang thớ để thịt dễ ăn và bớt cảm giác dai. Khi chọn thịt mông, nên ưu tiên miếng có màu hồng tươi, thớ thịt săn chắc, không bị chảy nước. Nếu gia đình thích ăn thịt nạc và thường chế biến các món luộc, hấp thì đây là phần khá phù hợp.
Mỗi phần thịt một mức giá khác nhau, nhưng không khó để chọn loại phù hợp
Nếu xét về giá, thăn, nạc vai và ba chỉ thường có xu hướng nhỉnh hơn, trong khi thịt mông thường thuộc nhóm dễ mua với mức giá vừa phải. Sườn và chân giò lại có mức giá khá linh hoạt, tùy phần nhiều thịt hay nhiều xương, da và gân cũng như chất lượng từng miếng. Tất nhiên, giá bán thực tế của thịt lợn còn phụ thuộc vào trọng lượng, thời điểm và từng nơi bán nên không phải lúc nào cũng cố định theo thứ tự này. Dù vậy, nhìn chung thịt lợn vẫn là loại thực phẩm khá dễ mua, giá thành hợp lý và có nhiều lựa chọn về tỷ lệ nạc - mỡ - da - gân, từ đó đáp ứng được đủ kiểu khẩu vị và cách chế biến trong bữa cơm gia đình.
Hoặc