Khi chuẩn bị năm học mới, phụ huynh thường dễ nhớ đến những khoản lớn như học phí, tiền học thêm, tiền sách giáo khoa hoặc tiền bán trú. Tuy nhiên, chi phí học tập của một đứa trẻ còn nằm ở rất nhiều khoản nhỏ phát sinh trong suốt năm.
Không phải khoản nào cũng xuất hiện hàng tháng. Có khoản chỉ đóng một lần, có khoản vài tháng mới phát sinh, cũng có khoản chỉ vài chục nghìn đồng. Chính vì vậy, nếu không ghi lại, gia đình rất khó biết tổng số tiền thực sự đã dành cho việc học của con.
1. Đồ dùng học tập
Vở, bút, giấy, dụng cụ học tập, đồ dùng cho các môn năng khiếu hoặc những vật dụng phục vụ bài tập là nhóm chi phí dễ bị bỏ qua nhất.
Giả sử một gia đình dành trung bình 150.000 đồng mỗi tháng để bổ sung đồ dùng học tập cho một học sinh, trong 9 tháng học số tiền đã là 1,35 triệu đồng. Đây chỉ là phép tính minh họa, nhưng cho thấy vì sao những khoản nhỏ không nên bị bỏ khỏi bảng ngân sách.
2. Đồng phục và đồ dùng đầu năm
Đồng phục thường được mua tập trung vào đầu năm học, cùng với giày dép, balo, áo khoác, đồ thể dục hoặc một số vật dụng khác. Vì phát sinh trong thời gian ngắn nên khoản này có thể khiến chi tiêu đầu năm tăng mạnh.
Một cách tiết kiệm là kiểm tra lại những món từ năm trước còn sử dụng tốt trước khi mua mới. Với những thứ bắt buộc phải thay, phụ huynh có thể lập một danh sách riêng thay vì mua theo cảm tính.
Những khoản chi nhỏ xuất hiện trong suốt năm học dễ bị bỏ quên khi gia đình lập ngân sách (Ảnh minh họa: Pinterest)
3. Tiền ăn bán trú
Đây có thể là một khoản lớn nếu con học bán trú. Cách tính đơn giản là lấy mức thu mỗi ngày nhân với số ngày sử dụng thực tế. Chẳng hạn, nếu một bữa ăn có mức 40.000 đồng và học sinh sử dụng dịch vụ 20 ngày trong một tháng thì riêng khoản này tương đương 800.000 đồng/tháng; nếu duy trì trong 9 tháng thì về lý thuyết là 7,2 triệu đồng.
Đây là phép tính minh họa, bởi mức thu, số ngày học và cách tổ chức bán trú khác nhau giữa từng trường. Khi lập ngân sách, phụ huynh nên căn cứ thông báo chính thức của nhà trường thay vì lấy một mức chung để áp dụng cho mọi nơi.
4. Các khoản hoạt động, trải nghiệm và học tập phát sinh
Một năm học có thể có nhiều hoạt động ngoài giờ học thông thường như tham quan, trải nghiệm, cuộc thi, câu lạc bộ hoặc những chương trình do trường, lớp tổ chức. Không phải khoản nào cũng xuất hiện từ đầu năm nên phụ huynh dễ bị động khi nhận thông báo đóng tiền.
Cách đơn giản là dành sẵn một khoản dự phòng cho nhóm chi phí này. Khi có khoản thu cụ thể, phụ huynh kiểm tra nội dung và mức thu từ thông báo chính thức của trường. Các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân có quy định về công khai mức thu và các khoản liên quan.
5. Những khoản vài chục nghìn đồng
Photo tài liệu, in bài, mua vật dụng cho một hoạt động trên lớp hay bổ sung một món đồ học tập nhỏ đều không phải khoản chi lớn. Nhưng nếu xuất hiện nhiều lần trong suốt năm học, tổng số tiền có thể lên tới hàng trăm nghìn hoặc hàng triệu đồng.
Vì vậy, thay vì chỉ theo dõi những khoản vài triệu đồng, phụ huynh có thể lập một mục riêng gọi là "chi phí học đường phát sinh". Chỉ cần ghi lại trong vài tháng, gia đình sẽ biết nhóm này thực tế tiêu bao nhiêu và có thể chủ động chuẩn bị cho những tháng tiếp theo.
Với mỗi gia đình, tổng chi phí cần chi không chỉ là học phí mà còn phụ thuộc vào việc con có học bán trú hay không, khoảng cách từ nhà đến trường, nhu cầu học tập và các khoản thu cụ thể của cơ sở giáo dục. Cách dễ nhất để tránh bất ngờ là chia ngân sách thành từng nhóm ngay từ đầu năm và cập nhật khi có khoản chi mới.
Hoặc