Cây quất, hay còn gọi là cây tắc, cây hạnh có tên khoa học là Fortunella japonica Thunb , họ Cam ( Rutaceae ). Đây là loài cây quen thuộc với người Việt, sinh trưởng nhanh, phân nhiều cành, lá xanh và có thể ra hoa quanh năm.
Nhờ dáng cây đẹp, quả thơm và nhiều bộ phận có giá trị sử dụng, cây quất được xem là lựa chọn "4 trong 1" cho khu vực trước cửa hoặc sân nhà.
Làm cây cảnh trang trí nhà cửa
Cây quất (Ảnh: Thursd).
Cây quất có tán lá xanh tốt, hoa trắng nhỏ và những chùm quả chuyển từ xanh sang vàng cam khi chín. Trên cùng một cây đôi khi xuất hiện đồng thời lá non, hoa, quả xanh và quả chín, tạo nên vẻ ngoài sinh động.
Theo VTV Times, quất là cây sinh trưởng nhanh, phân nhiều cành và có tán lá đa dạng. Những cây có gốc khỏe, cành cân đối, lá xanh và quả phân bố đều thường được lựa chọn để trang trí nhà cửa, đặc biệt vào dịp Tết.
Không chỉ trồng trực tiếp xuống đất, quất còn có thể tạo dáng trong chậu, phù hợp với hiên nhà, ban công hoặc khoảng sân nhỏ.
Thu hoạch quả làm thực phẩm sạch cho gia đình
Quả quất có mùi thơm, vị chua ngọt, phần vỏ chứa tinh dầu cay thơm. Theo Sức khỏe và Đời sống , quả quất giàu vitamin C, đường và dầu bay hơi.
Gia đình có thể thu hoạch quả để pha nước uống, làm siro, mứt, ngâm đường hoặc dùng làm gia vị cho một số món ăn.
Trồng cây tại nhà còn giúp gia đình chủ động quá trình chăm sóc, hạn chế sử dụng các loại thuốc không cần thiết và thu hái quả khi đạt độ chín phù hợp.
Làm thuốc với nhiều bộ phận của cây quất
Quả quất (Ảnh: Revista Jardins).
Theo Sức khỏe và Đời sống , không chỉ quả mà lá, hạt và rễ quất cũng được sử dụng trong y học cổ truyền.
Quả quất có vị chua ngọt, tính ấm, thường xuất hiện trong các bài thuốc hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy tức, buồn nôn và ho do phong hàn.
Lá quất có vị cay đắng, được dùng với mục đích kích thích tiêu hóa, giảm nôn hoặc nấc. Hạt quất có vị chua cay, tính bình, được dùng trong y học cổ truyền để hỗ trợ một số chứng như viêm họng, bệnh về mắt, hạch ở cổ và tình trạng sưng đau vùng bìu. Một số bài thuốc dân gian còn dùng hạt quất trong trường hợp ho lâu ngày hoặc nôn ra máu.
Rễ quất có vị chua cay, tính ấm, được dùng với mục đích hành khí, tán kết, hỗ trợ giảm đau dạ dày, nôn, nấc, nghẹn, tiểu rắt, mụn nhọt và một số tình trạng sưng đau.
Tuy nhiên, những bài thuốc này không thay thế chẩn đoán và điều trị y khoa. Người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng quất hay các bộ phận khác của cây với mục đích chữa bệnh.
Cây được cho là "hút" may mắn, vượng khí
Theo quan niệm dân gian được Sức khỏe và Đời sống đề cập, hình ảnh cây quất trĩu quả tượng trưng cho sức khỏe, bình an, trường thọ và sự sum vầy của nhiều thế hệ. Những quả vàng mọc dày trên tán lá xanh còn gợi liên tưởng đến sự trù phú, ăn nên làm ra.
Âm Hán Việt của từ "quất" gần với "cát" trong "cát tường", mang ý nghĩa may mắn và an lành. Cây có đủ lá xanh, hoa trắng, thân, quả chín và đất trồng cũng được xem là hình ảnh hội tụ các yếu tố ngũ hành.
Vì thế, nhiều gia đình đặt cây quất trước cửa với mong muốn đón sinh khí, tài lộc và một khởi đầu thuận lợi.
Lưu ý khi trồng cây quất trong nhà
- Đặt cây ở nơi thông thoáng, có ánh sáng; tránh để lâu trong phòng kín, thiếu nắng.
- Chọn chậu có lỗ thoát nước, không để đất úng kéo dài.
- Tưới vừa đủ, chỉ bổ sung nước khi bề mặt đất bắt đầu khô.
- Cắt bỏ cành khô, lá bệnh và tỉa tán để cây nhận ánh sáng đồng đều.
- Không đặt cây chắn hoàn toàn cửa ra vào hoặc lối đi.
- Muốn dùng quả làm thực phẩm, cần kiểm soát phân bón và các sản phẩm xử lý sâu bệnh.
- Không tự ý dùng lá, hạt hoặc rễ quất làm thuốc khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
Nguồn: Tổng hợp
Hoặc