Khi mùa đông đến, không khí dần trở lạnh và khô hơn. Phổi là cơ quan dễ bị ảnh hưởng - nhiều người gặp phải các triệu chứng như khô họng, ngứa họng, ho khan ít đờm và tức ngực.
Vào thời điểm này, rất nhiều nguyên liệu bổ dưỡng cho phổi trở nên sẵn có, điển hình như củ cải, củ mã thầy, hạt sen và củ sen. Ăn đúng loại thực phẩm theo mùa có thể nhẹ nhàng nuôi dưỡng và bảo vệ phổi, giảm bớt tình trạng khô họng.
Dưới đây là ba món ăn gia đình bổ dưỡng cho phổi với các nguyên liệu theo mùa này, tất cả đều dễ chế biến và phù hợp với mọi lứa tuổi.
Củ cải trắng hấp mật ong
Nguyên liệu: 1 củ cải trắng, một ít kỷ tử và mật ong.
Cách làm: Củ cải trắng rửa sạch, gọt vỏ, thái thành những khoanh dày vừa phải rồi xếp vào đĩa. Đun sôi nước trong nồi hấp, đặt đĩa củ cải vào và hấp trên lửa lớn khoảng 20 phút, đến khi củ cải mềm trong. Lấy ra, rắc một ít kỷ tử để trang trí. Đợi món ăn nguội bớt rồi rưới một lượng nhỏ mật ong lên trên trước khi dùng.
Món củ cải hấp.
Dinh dưỡng và công dụng: Theo quan niệm y học cổ truyền, củ cải trắng có tác dụng làm dịu tình trạng khô nóng, hỗ trợ tiêu đờm và sinh tân dịch. Vì vậy, nguyên liệu này thường được dùng trong các món ăn mùa thu nhằm giảm cảm giác khô họng, khó chịu khi thời tiết hanh khô. Cách hấp giúp củ cải mềm, dễ ăn và giữ được phần lớn lượng nước vốn có trong thực phẩm.
Thịt bò om củ mã thầy
Nguyên liệu: 10 củ mã thầy, 300g thịt bò, vài lát gừng, hành lá, nước tương, muối và dầu ăn.
Cách làm: Thịt bò rửa sạch, thái lát mỏng, thêm một ít nước tương rồi trộn đều, ướp khoảng 15 phút. Củ mã thầy gọt vỏ, rửa sạch và thái lát dày vừa ăn. Làm nóng chảo với dầu, cho gừng và hành vào phi thơm, tiếp đó thêm thịt bò, đảo nhanh đến khi thịt đổi màu rồi trút ra đĩa.
Thịt bò om củ mã thầy.
Giữ lại một ít dầu trong chảo, cho củ mã thầy vào xào khoảng 2 phút. Thêm một lượng nhỏ nước, đậy nắp om khoảng 5 phút. Sau đó, cho thịt bò trở lại chảo, nêm nước tương và muối. Đảo đều cho các nguyên liệu ngấm gia vị rồi tắt bếp.
Dinh dưỡng và công dụng: Củ mã thầy, còn gọi là củ năng, có vị giòn ngọt, chứa nước và một lượng chất xơ. Trong y học cổ truyền, loại củ này được cho là có tác dụng thanh nhiệt, làm dịu cổ họng và hỗ trợ giảm cảm giác nóng trong. Thịt bò bổ sung protein, sắt và vitamin B12, góp phần đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể. Kết hợp hai nguyên liệu tạo thành món ăn vừa có rau củ vừa có nguồn đạm động vật.
Canh thịt băm với củ sen và hạt sen
Nguyên liệu: 250g thịt chân giò, nửa củ sen, 12 hạt sen khô, vài lát gừng và muối.
Cách làm: Ngâm hạt sen khô khoảng 30 phút. Củ sen gọt vỏ, băm nhỏ; thịt lợn băm nhuyễn rồi trộn với củ sen và một ít muối. Nặn hỗn hợp thành miếng thịt dày, đặt dưới đáy bát chịu nhiệt. Xếp hạt sen lên trên, thêm gừng và lượng nước ấm vừa đủ.
Đun sôi nước trong nồi hấp, đặt bát vào hấp cách thủy trên lửa lớn khoảng 40 phút, đến khi thịt chín hoàn toàn. Khi món ăn chín, có thể hớt bớt mỡ nổi trên bề mặt rồi nêm thêm muối vừa ăn.
Canh thịt băm với củ sen và hạt sen
Dinh dưỡng và công dụng: Củ sen cung cấp chất xơ và một số vitamin, khoáng chất; hạt sen bổ sung tinh bột và các dưỡng chất khác; thịt lợn cung cấp protein. Món hấp có kết cấu mềm, vị ngọt tự nhiên từ nguyên liệu, phù hợp với những người thích món ăn nóng và dễ nhai.
Theo y học cổ truyền, củ sen được cho là có tác dụng sinh tân dịch, làm dịu tình trạng khô; hạt sen thường được dùng trong các món ăn có tính bồi bổ.
Ba món ăn trên có thể được luân phiên trong thực đơn gia đình khi thời tiết chuyển mùa. Điều quan trọng là duy trì chế độ ăn cân bằng, uống đủ nước và giữ ấm phù hợp. Người có cơ địa nhạy cảm với thực phẩm lạnh, dễ tiêu chảy hoặc gặp vấn đề tiêu hóa nên điều chỉnh khẩu phần theo khả năng dung nạp. Nếu ho kéo dài, khó thở, đau ngực hoặc sốt, cần đi khám thay vì chỉ dựa vào chế độ ăn để cải thiện triệu chứng.
Hoặc