Trong công sở, EQ (trí tuệ cảm xúc) không chỉ là khả năng giữ bình tĩnh hay nói chuyện khéo léo. Theo các nhà tâm lý học, EQ còn bao gồm việc nhận diện cảm xúc của bản thân, thấu hiểu người khác và điều chỉnh hành vi phù hợp với từng tình huống. Những người có EQ cao không phải lúc nào cũng hoàn hảo, nhưng họ thường biết cách xử lý mâu thuẫn, tiếp nhận góp ý và duy trì các mối quan hệ tích cực với đồng nghiệp.
Ngược lại, khi khả năng quản lý cảm xúc còn hạn chế, một số hành vi rất dễ bộc lộ trong môi trường làm việc. Dưới đây là bốn biểu hiện thường gặp.
1. Luôn phản ứng gay gắt khi nhận góp ý
Ở công sở, việc được góp ý về chuyên môn hay cách làm việc là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, có người vừa nghe nhận xét đã lập tức giải thích, phản bác hoặc cho rằng đồng nghiệp đang "bắt lỗi" mình.
Các chuyên gia cho rằng một trong những đặc điểm của người có EQ tốt là biết tách vấn đề khỏi cảm xúc cá nhân. Họ có thể chưa đồng ý ngay với ý kiến của người khác, nhưng thường lắng nghe hết trước khi trao đổi lại. Ngược lại, phản ứng phòng vệ quá nhanh dễ khiến các cuộc thảo luận mất đi tính xây dựng và làm giảm cơ hội học hỏi.
Thái độ khi nhận được góp ý có thể nói lên nhiều điều (Ảnh minh họa: Pinterest)
2. Dễ đổ lỗi khi công việc gặp trục trặc
Khi dự án xảy ra sai sót, điều đầu tiên một số người nghĩ đến là tìm xem ai phải chịu trách nhiệm. Họ nhanh chóng chỉ ra lỗi của đồng nghiệp, của khách hàng hoặc của hoàn cảnh, trong khi ít khi nhìn lại phần việc của bản thân.
Thói quen này không chỉ làm giảm sự tin tưởng trong tập thể mà còn khiến việc giải quyết vấn đề trở nên chậm hơn. Người có EQ cao thường tập trung vào cách khắc phục trước, sau đó mới cùng cả nhóm nhìn lại nguyên nhân để rút kinh nghiệm.
3. Để cảm xúc cá nhân chi phối cách cư xử
Một ngày làm việc không thuận lợi có thể khiến bất kỳ ai căng thẳng. Tuy nhiên, nếu thường xuyên mang tâm trạng bực bội để nói chuyện cộc lốc với đồng nghiệp, khó chịu với người không liên quan hoặc thay đổi thái độ thất thường, điều đó có thể ảnh hưởng đến cả môi trường làm việc.
Khả năng điều tiết cảm xúc là một thành phần quan trọng của EQ. Điều này không có nghĩa là phải luôn vui vẻ, mà là biết kiểm soát cách thể hiện cảm xúc để không gây tác động tiêu cực đến những người xung quanh.
4. Chỉ thích nói, ít khi chịu lắng nghe
Trong các cuộc họp hay thảo luận nhóm, có những người luôn muốn ý kiến của mình được chú ý nhất. Họ thường cắt ngang lời người khác, vội phản biện hoặc chuẩn bị câu trả lời ngay khi đối phương chưa nói hết.
Trong khi đó, kỹ năng lắng nghe chủ động lại được nhiều chuyên gia xem là một trong những biểu hiện quan trọng của trí tuệ cảm xúc. Khi dành thời gian để hiểu đầy đủ quan điểm của đồng nghiệp, mọi người sẽ dễ tìm được tiếng nói chung và giảm những hiểu lầm không cần thiết.
Kỹ năng lắng nghe đóng một vai trò rất quan trọng trong môi trường công sở (Ảnh minh họa: Pinterest)
Không ai tránh khỏi những lúc phản ứng cảm tính, mất bình tĩnh hay cư xử thiếu tinh tế ở nơi làm việc. Chỉ dựa vào một vài hành vi cũng không thể kết luận một người có EQ cao hay thấp.
Điều quan trọng là sau mỗi tình huống, mỗi người có sẵn sàng nhìn lại cách mình phản ứng, tiếp thu góp ý và điều chỉnh ở những lần sau hay không. Trong môi trường công sở, chuyên môn giúp tạo ra kết quả, còn trí tuệ cảm xúc lại góp phần xây dựng sự tin tưởng và khả năng hợp tác lâu dài. Vì vậy, EQ không phải phẩm chất cố định mà là kỹ năng có thể được rèn luyện qua trải nghiệm và sự chủ động thay đổi của mỗi người.
Hoặc