Trong quan niệm cũ, "nuông chiều" thường bị gắn mác tiêu cực là làm hư trẻ. Thế nhưng càng ngày, cùng với sự thay đổi của thời đại và áp lực xã hội, khái niệm này đang được các cha mẹ Việt hiện đại tái định nghĩa theo một hướng tích cực và tâm lý hơn.
Đó không phải là đáp ứng mọi yêu cầu vật chất mà là sự nuông chiều về cảm xúc và quyền tự chủ, giúp trẻ xây dựng một "hệ miễn dịch" tinh thần vững vàng trước khi bước ra thế giới.
Nuông chiều quyền được thất bại và thử sai
Thay vì dọn sẵn một con đường bằng phẳng và yêu cầu con phải đi thật chuẩn xác, nhiều cha mẹ Việt hiện nay đang "chiều" con bằng cách cho phép trẻ tự bơi, tự ngã và tự đứng dậy. Sự nuông chiều này thực chất là một sự dũng cảm của phụ huynh khi dám kìm lòng trước những lỗi lầm nhỏ của con để đổi lấy kinh nghiệm thực tế.
Tại Việt Nam, chúng ta thường thấy hình ảnh cha mẹ chạy đến ngay khi con vừa vấp ngã hay can thiệp ngay lập tức khi con bị điểm kém. Tuy nhiên, sự nuông chiều phiên bản mới lại khích lệ trẻ dám thử những đam mê "lạ quẻ" hay những quyết định có phần mạo hiểm.
Một nghiên cứu từ Đại học Stanford về "Tư duy phát triển" đã chỉ ra rằng, những đứa trẻ được phép thất bại trong tầm kiểm soát thường có khả năng giải quyết vấn đề tốt hơn 40% so với những trẻ luôn được bao bọc. Khi cha mẹ chấp nhận con không cần phải hoàn hảo, đứa trẻ sẽ có đủ tự tin để khai phá hết tiềm năng của mình mà không sợ bị phán xét.
Nuông chiều những cảm xúc "không tích cực"
Nhiều cha mẹ Việt trước đây thường có xu hướng dập tắt những cơn giận, nỗi buồn của con bằng những câu nói như "Có gì đâu mà khóc" hay "Nín ngay, con trai không được yếu đuối". Kiểu nuông chiều mới chính là việc chấp nhận và nâng niu cả những mảng tối trong tâm hồn trẻ. Thay vì ép con phải luôn vui vẻ, cha mẹ học cách ngồi lại, lắng nghe và gọi tên cảm xúc cùng con.
Hành động này giúp trẻ hiểu rằng mọi cảm xúc đều có giá trị và nhà chính là nơi an toàn nhất để bộc lộ con người thật. Trong tâm lý học, sự hiện diện trọn vẹn của cha mẹ lúc con yếu lòng nhất được gọi là "điểm tựa an toàn".
Khi được nuông chiều về mặt cảm xúc, trẻ không cần phải xây dựng những mặt nạ hoàn hảo để đối phó với thế giới bên ngoài. Sự thấu hiểu này của cha mẹ Việt không làm trẻ trở nên "mít ướt", mà ngược lại, giúp trẻ hình thành trí tuệ cảm xúc cao, biết cách tự chữa lành và thấu cảm với người khác trong tương lai.
Nuông chiều sự khác biệt và cái tôi cá nhân
Kiểu nuông chiều thứ ba chính là việc tôn trọng quyền được là chính mình của trẻ, ngay cả khi điều đó đi ngược lại với kỳ vọng của số đông hay những truyền thống gia đình cũ kỹ. Đó có thể là việc ủng hộ con theo đuổi một ngành học không phải y bác sĩ hay kỹ sư, hoặc đơn giản là tôn trọng sở thích về phong cách ăn mặc, âm nhạc của con.
Tại Việt Nam, áp lực từ "con nhà người ta" vẫn còn rất nặng nề, nhưng cha mẹ Việt phiên bản hiện đại đã bắt đầu hiểu rằng mỗi đứa trẻ là một bản thể duy nhất. Sự nuông chiều này thể hiện qua việc cha mẹ không còn dùng thước đo của xã hội để áp đặt lên hạnh phúc của con.
Thay vì bắt con phải "bằng bạn bằng bè", họ tập trung vào việc giúp con tìm ra thế mạnh riêng biệt của mình. Sự công nhận này từ gia đình chính là bệ phóng vững chắc nhất, giúp trẻ không bị lạc lối giữa những trào lưu hay sự phán xét của cộng đồng mạng sau này.
Để thực hiện những kiểu "nuông chiều" này một cách hiệu quả, cha mẹ có thể bắt đầu bằng việc thiết lập quy tắc "15 phút kết nối sâu" mỗi ngày. Trong khoảng thời gian này, hãy gác lại mọi lo âu về bài vở hay điểm số, chỉ đơn giản là hiện diện bên con, ủng hộ những ý tưởng nhỏ nhất và lắng nghe những tâm tư thầm kín nhất. Yêu thương con là bản năng, nhưng biết cách nuông chiều để con trưởng thành và tự chủ mới là bản lĩnh của cha mẹ thời đại mới.
Hoặc